De zeeslak Flabellina lineata behoort tot de vele bedreigde soorten op de Doggersbank in de Noordzee.

Wereld Natuur Fonds: Onderwaternatuur van de Doggersbank bedreigd door bodemvisserij

De zeeslak Flabellina lineata behoort tot de vele bedreigde soorten op de Doggersbank in de Noordzee. Beeld Udo van Dongen/WNF

Het WNF dient maandag in Brussel een klacht in over zegenvisserij, die Nederland en andere EU-staten willen toestaan.

Het Wereld Natuur Fonds (WNF) dient een klacht in bij de Europese Commissie die zich richt tegen afspraken tussen Nederland, Duitsland en Groot-Brittannië om zogeheten zegenvisserij toe te staan in de Doggersbank, een uniek Natura2000-gebied. Dat is een vorm van visserij waarbij touwen over de bodem slepen. Door de stof opgeschrokken vissen worden zo bijeendreven in een net achter de boot.

Zulke ‘bodemberoerende’ visserij zal de natuur op verschillende manieren schaden, zegt het WNF in de klacht. “De bodem zelf wordt verstoord”, zegt WNF-expert Tom Grijsen. “Daarnaast kent deze bodemberoerende vistechniek bijvangst, zoals bedreigde koralen en haaien.” Dat zou strijdig zijn met Europese richtlijnen voor natuurbescherming. De Commissie moet het plan afkeuren, aldus WNF.

Overtrokken

Een overtrokken eis, reageert woordvoerder Pim Visser van VisNed. Hij zegt dat ‘heel wat’ vissers, ook vanuit Nederland, in andere gebieden al succesvol werken met zegenvisserij. “Een impact op de bodem heb je altijd. Maar het is een prachtige techniek, waarbij van ernstige bodemschade geen sprake is.” Zeker in een gebied als de Doggersbank, paaigebied voor schol, wijting en kabeljauw, zouden de gevolgen beperkt zijn omdat de bodem daar zacht is en beweeglijk. Visser: “Het is een dynamische zandbank.” Bijvangst kan beperkt uitvallen, meent hij.

Maar WNF benadrukt in de klacht de bijzondere natuurwaarde van de Doggersbank. De biodiversiteit in het zeegebied, midden op de Noordzee, staat sowieso al onder druk. “Dat vraagt om inspanningen die de rijke natuur beschermen, in plaats van uitputten.” In het gebied leven unieke koralen, noordkrompen (schelpdieren), jan-van-genten, noordse stormvogels, witsnuitdolfijnen, zeehonden, roggen en bruinvissen. Zulke grote zeedieren kunnen als bijvangst slachtoffer worden van zegenvisserij, zegt Grijsen van WNF.

De organisatie wil daarom dat alle vormen van bodemberoerende visserij verboden worden in de Doggersbank. Boomkorvisserij, waarbij kettingen met netten over de bodem slepen, zullen de Noordzeelanden niet toestaan in de Doggersbank. Hetzelfde zou volgens het WNF moeten gelden voor seine-techniek, zoals de zegenvisserij internationaal bekendstaat.

Prioriteit voor biodiversiteit

Andere natuurorganisaties waaronder de Vogelbescherming, Client Earth en Seas at Risk zetten ook hun handtekening onder de klacht die vandaag wordt ingediend. Biodiversiteit moet prioriteit krijgen boven economische visserijbelangen, zeggen de organisaties, zeker na de recente waarschuwing van VN-orgaan Ipbes dat wereldwijd 1 miljoen plant- en diersoorten met uitsterven bedreigd worden.

De bestreden toestemming aan seine-visserij in de Doggersbank houdt geen verband met het Europese verbod op pulsvisserij, die met elektroschokjes weinig bodemschade zou geven. Begin 2016, dus jaren voor het pulsvisserijverbod naderde, maakte Nederland in internationaal overleg afspraken om zegenvisserij toe te staan. Daarmee verviel de afspraak uit 2013 om alle bodemberoerende vistechnieken in een derde van de Doggersbank te weren. Dat WNF nu pas een klacht indient, komt omdat de lidstaten hun deal over de Doggersbank pas recent formeel inleverden.

Eerder al gaf WNF kritiek op een plan van energienetbeheerders om een eiland te bouwen op de Doggersbank, voor de opslag van groene windenergie. Daartegen diende de organisatie nog geen formele klacht in. “We vinden windenergie op zee heel belangrijk voor de klimaatdoelen”, zegt Grijsen hierover. Het WNF roept op tot een alternatieve locatiekeuze voor het energie-eiland.

Lees ook:

Nederlandse vissers voelen zich van de Noordzee verdreven - en dat pikken ze niet langer

Windparken, natuurgebieden en steeds meer regels: Nederlandse vissers voelen zich van de Noordzee verdreven. In de zomer van 2018 protesteren ze in Amsterdam.

De mens vernietigt de natuur harder dan ooit, maar hij kan zijn leven nog beteren

‘De ecosystemen waarvan wij en alle andere soorten afhankelijk zijn, gaan harder achteruit dan ooit. We ondergraven de fundamenten van onze economie, ons voortbestaan, voedselveiligheid, gezondheid en kwaliteit van leven wereldwijd.’ Dat concludeert Sir Robert Watson in Parijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden