Weggooien? Dat is bijna zielig voor de bloembol

In de tuinschuur van Frank en Sophie Berbée staan een paar kratten bollen. De meeste kratten van BloemenStorm worden opgeslagen in de lege schuren van Franks inmiddels gepensioneerde vader. Beeld Olaf Kraak

Zet bloembollen die anders als veevoer zouden eindigen in een bak en verkoop die aan bedrijven. Zo willen Frank en Sophie Berbée de verspilling van miljoenen kilo’s bloembollen per jaar in Nederland voorkomen. ‘Niemand maakte zich druk over al die weggegooide bollen.’

Het idee achter BloemenStorm is simpel. Met hun drie jaar oude bedrijfje willen Sophie en Frank Berbée Nederland opfleuren met overgebleven bloembollen. “Weggooien is zonde, dat snapt iedereen”, zegt Frank (34). Hij zit met kortgeknipt blond haar en een spijkerjasje aan zijn keukentafel in Breezand, het dorp waar hij en Sophie allebei al hun leven lang wonen. Midden in een zanderig gebied waar veel bloembollen worden geteeld.

Sophies vader werkte bij een bloembollenexportbedrijf, Franks vader kweekte bollen. Frank: “In de zomer gingen wij niet op vakantie, maar hielpen mijn zussen en ik mee met rooien, pellen en sorteren.” Toen al was hij verbaasd over de verspilling. “Tijdens het rooien moest ik soms van de wagen springen en werd de hele machine stil gezet als er één bolletje naast de kist viel. Maar aan het eind van het seizoen kieperde ik wel kratten met honderden onverkochte bollen weg.”

Inmiddels snapt hij dat het met natuurproducten onmogelijk is om precies te produceren wat de markt vraagt. “Weersomstandigheden, trendschommelingen”, zegt hij, “en soms een op het laatste moment afgekeurde exportpartij, omdat Amerikaanse inspecteurs een zandkorrel op de bollen ontdekken.”

Om hoeveel bollen het precies gaat, weet niemand. BloemenStorm heeft het vaak over 2,4 miljoen kilo weggegooide bollen, op basis van een onderzoek uit 2013 van Wageningen Universiteit. Dat zijn volgens de onderzoekers ‘onbruikbare’ bollen, maar Frank zegt daar toch een bloemetje uit tevoorschijn te kunnen halen. “En daarbovenop komen nog eens de onverkochte fraaie bollen die het onderzoek inderdaad niet meetelt.”

Die weggegooide bollen belanden gelukkig niet op de vuilstort. Sommige dienen als veevoer, andere als biomassa. Toch vindt Frank het zonde van alle energie die erin is gestoken. “Die bollen zijn met veel aandacht gekweekt, schoongemaakt, gedroogd en op temperatuur bewaard. En dan ziet niemand uiteindelijk het bloemetje dat erin verstopt zit! Ik vind dat bijna zielig voor de bol.”

Duurzaamheid is geen grote drijfveer voor Frank en zijn echtgenote, en in de bloembakken van BloemenStorm zitten dan ook geen biologische bollen. En dat is ook niet echt nodig, vindt Frank, want de bloembollenteelt is niet zo vervuilend als vaak gedacht wordt, dat stempel is een beetje achterhaald. Want voor bloembollen zijn geen verwarmde kassen nodig en kwekers gebruiken al veel minder bestrijdingsmiddelen dan vroeger.

Op abonnementsbasis

Aanvankelijk voelde Frank er niets voor om de bloemensector in te gaan. “Mijn vader werkte van zeven uur ’s ochtends tot negen uur ’s avonds, met alle bedrijfsrisico’s erbij.” Hij verkoos een baan in de logistiek en dacht pas weer aan verspilde bollen toen hij las over Kromkommer, een bedrijf dat afgekeurde groenten een tweede leven geeft. “Sophie en ik realiseerden ons dat er duizenden initiatieven zijn tegen voedselverspilling. Maar niemand maakt zich druk over al die bloembollen die worden weggegooid.”

Het echtpaar ging langs bij kwekers en besloot overgebleven bollen op abonnementsbasis aan te bieden aan bedrijven, geplant en al. “Bedrijven kopen geen bollen”, zegt Frank. “Dat wordt te lastig gevonden. Dan moet Harry van facturatie naar het tuincentrum, maanden van te voren bolletjes planten en ze er later weer uithalen.” Ook bij hoveniers zijn bollen vanwege al dat werk niet in trek. “Zij kiezen liever voor langblijvend groen.” BloemenStorm wil die drempels voor bedrijven wegnemen. Van de inmiddels zestig klanten haakte er tot nu toe nog geen enkele af.

Sophie en Frank kopen de overgebleven bollen van kwekers tegen de prijs van een matige veilingverkoop. De kwekers willen ze vaak gratis geven, zo sympathiek vinden ze BloemenStorm. Frank: “Maar ik wil gewoon keurig betalen. Dan krijg je later geen scheve gezichten.” BloemenStorm vult nu zo’n 250 bakken per seizoen met verschillende lagen bollen die maandenlang de bak in bloei zetten. In het voorjaar zijn dat bijvoorbeeld tulpen, blauwe druifjes en hyacinten. In de winter winterviooltjes, met daaronder krokussen en narcissen. Voor elf euro per week ververst BloemenStorm de bakken drie keer per jaar. Zo hoopt de startup bloeiende bollen de steden in te krijgen, zodat toeristen die niet meer alleen te zien krijgen bij Keukenhof.

Vreemde groente

Frank loopt langs een kinderschommel in de tuin naar zijn schuurtje en komt terug met twee tulpenbollen die hij het hele gesprek niet meer loslaat. “Veel mensen herkennen niet wat dit is”, grinnikt hij. BloemenStorm stond twee jaar geleden met Kromkommer in Utrecht op het ‘Bijna-waste-geweest-feest’. Frank: “Mensen vroegen toen wat voor groente dit was.”

Nederland is dan wel het land van de bloembollen, bij Nederlanders zelf zijn ze niet zo populair. Frank: “De markt voor bollen in de tuin is al jaren aan het krimpen. Er wordt vooral verkocht aan het buitenland.”

Frank en Sophie willen niet aan particulieren verkopen, om tuincentra en supermarkten niet in de weg te zitten. Het is bovendien makkelijk leveren aan bedrijven die de hele dag open zijn. De bloembakken ontwierp Frank zo dat er precies twee naast elkaar en drie boven op elkaar op een pallet passen: makkelijk voor het transport.

Als een ‘bloemenstorm’ – lekker googlebaar, vinden ze – willen Frank en Sophie nog heel wat trottoirs opvrolijken. Over vijf jaar hopen ze met achtduizend bloembakken zo’n 10 procent van de totale reststroom in de bollenteelt te redden. Laatst mocht Frank langskomen bij Schiphol. “Er zijn nog genoeg parkeergarages en snackbars die hun plastic buxus voor de deur kunnen vervangen door twee bloembakken.” En die bakken zijn ook handig voor de opvang van regenwater. “Er kan wel zo’n honderd liter in zo’n bak.”

Hoewel duurzaamheid bij BloemenStorm niet vooropstaat, denkt Frank wel na over ‘groene’ stappen voor zijn bedrijf. Binnenkort heeft hij een afspraak met Krown-design, dat producten maakt van schimmel en zaagsel. “Misschien lukt het om met schimmel en de bloembollen die wij terugkrijgen van klanten materiaal te ontwikkelen waarvan we nieuwe bloembakken kunnen maken. Dan zijn we echt circulair bezig.”

Lees ook:

Voedselverspilling tegengaan? Deze buurtsuper in Wageningen neemt alvast het voortouw

Van het eten wereldwijd gaat een derde in de afvalbak. Dat moet anders, vinden politici in Europa. Een buurtsuper in Wageningen neemt het voortouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden