null Beeld

TuinierenLoethe Olthuis

Wees welkom in de tuin, bestuivers

Je wilt meer vlinders, bijen en hommels in je tuin of op je balkon, maar waarom eigenlijk? Vlinders, dat is zo te ­begrijpen. Die zijn prachtig en prikken niet. Maar bijen en hommels? Die kunnen steken!

Granen en grassen worden bestoven door de wind. Maar ruim driekwart van onze ‘voedselplanten’ – van appels tot tomaten – heeft insecten nodig voor hun bestuiving: vooral bijen, hommels, vlinders en zweef­vliegen. Verder zouden er zonder deze insecten ook veel minder bloeiende planten, bomen en vogels zijn.

Helaas gaat het slecht met de ­bestuivers. De belangrijkste oorzaak: gebrek aan voedsel. Maar daar kunnen we als tuin- of ­bal­konbezitters iets aan doen. Namelijk: bloeiende planten neerzetten! Die leveren de broodnodige nectar en stuifmeel en zorgen zo voor gezonde bijen, goede bestuiving én meer bio­diversiteit. Balkon? Dakterras? Zelfs op zevenhoog vinden bijen en vlinders je bloemen nog.

Beknopte bijencursus

Een beknopte bijencursus: ­hommels en bijen zijn neefjes, zweefvliegen zijn geen familie. Naast onze ‘tamme’ honingbij leven er in Nederland nog 359 wilde soorten bijen en hommels, die nog belangrijker zijn voor de bestuiving dan honingbijen. Honingbijen zijn straatjongens: ze lusten alles en vliegen kilometers ver om het te halen. Bovendien worden ze gepamperd door de imker. Wilde bijen hebben het moeilijker. Ze leven alleen, in holletjes en gaatjes, in de grond of in plantenstengels en zoeken hun eten dichtbij huis. Ze hebben het liefst inheemse, wilde planten, dus zet die vooral ook neer. Zorg voor bijenhuizen in je tuin. Die kun je kopen, maar ook simpel zelf maken. Hang een bundeltje holle stengels op een beschutte, zonnige plek. Stapel een muurtje van bakstenen, dakpannen of tegels. Laat een hoop takken of een houtstapeltje liggen. Tuinier niet te netjes: maak rommelhoekjes!

En dat geprik? Dat is echt minder alarmerend dan je denkt. Zweefvliegen, die kleine gestreepte helikoptertjes, kunnen niet steken. Hommels steken vrijwel nooit en ook bijen hebben wel iets anders te doen. Ze steken alleen als ze zich bedreigd voelen. Bij een steek verliest de bij haar angel én haar leven, dus dat maakt haar ook niet zo happig op een prik. Gebruik je gezonde verstand, kom bijvoorbeeld nooit te dicht bij een bijenkast en kijk waar je je (blote) voeten zet als je door de tuin loopt. Met een beetje opletten word je nooit meer gestoken. Ook niet door een wesp: daar kom ik later nog op terug.

Insecten

Het aantal bestuivende insecten wordt snel minder. Hoe dat komt?

• Landbouw- en tuingif­­.

• Monocultuur: uitgestrekte velden met één gewas. Groene graswoestijnen in plaats van bloem­rijke weilanden. Het maaien of vergiftigen van wilde bermen. Steeds minder voedselplanten door steeds meer bebouwing, verharde tuinen, wegen­­ en industrie.

• Klimaatverandering: bij bloed­hitte en stortregens produceren bloemen minder nectar en stuifmeel. Dit ­alles zorgt voor verminderde weerstand en ziektes: wilde ­bijen verhongeren soms letterlijk.

Loethe Olthuis  Beeld Dick Boschloo
Loethe OlthuisBeeld Dick Boschloo

Loethe Olthuis is journalist en auteur van Duurzaam handboek voor de luie tuinier (2020). Ze geeft wekelijks tips om te tuinieren zonder blaren of gifspuit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden