NatuurAanvalsplan Grutto

We willen allemaal de weidevogels beschermen, het Aanvalsplan Grutto ligt klaar, maar wie gaat dat betalen?

De grutto is een trekvogel, die over grenzen vliegt. De  bescherming van de grutto kun je dus lastig aan provincies overlaten. Beeld Jelle De Jong/vogelbescherming Nederland
De grutto is een trekvogel, die over grenzen vliegt. De bescherming van de grutto kun je dus lastig aan provincies overlaten.Beeld Jelle De Jong/vogelbescherming Nederland


“Opa, was jij erbij toen de grutto uit Nederland dreigde te verdwijnen?” “Ja jongen, en we hebben het voorkomen.” Pieter Winsemius blijft optimistisch als hij vertelt over zijn Aanvalsplan Grutto. Maar daarachter sluimert ongeduld.

Steun is er genoeg, toch komt het Aanvalsplan Grutto maar niet van de grond. De financiering, 35 tot 40 miljoen euro, is na een half jaar nog niet rond. Ruim een half jaar geleden omarmde minister Carola Schouten het plan.

“Er is een tijd van praten en er is een tijd van doen”, zegt Winsemius. “De grutto is hét symbool van de weidevogels, die uniek zijn voor Nederland. De scholekster, de kievit, de tureluur – als die eraan gaan, hebben wij dat op ons geweten.”

null Beeld Sander Soewargana
Beeld Sander Soewargana

85.000 handtekeningen

Winsemius overhandigde woensdagmorgen een petitie met 85.000 handtekeningen aan de vaste Kamercommissie voor landbouw, natuur en voedselveiligheid, om druk te zetten op de minister. Zij onderhandelt vrijdag met de provincies. Ze hakketakken nog over wie de 35 tot 40 miljoen euro moet opbrengen die jaarlijks nodig is om dertig gebieden in te richten, van duizend hectare elk, waar weidevogels rustig kunnen broeden en boeren gecompenseerd worden voor minder inkomsten.

De zes weidevogelprovincies, Friesland, Groningen, Overijssel, Utrecht, Noord- en Zuid-Holland, zijn druk bezig die gebieden aan te wijzen. Ook de andere provincies steunen het plan, weet Winsemius. Ze zouden dat het liefst ook toepassen op akkervogels als de patrijs en fazant.

De grutto gaat over grenzen

De provincies zijn verantwoordelijk voor het natuurbeleid. Maar de grutto is een trekvogel die over grenzen vliegt, die kun je niet aan de provincies overlaten, zegt Lars Soerink van de Vogelbescherming. “De decentralisatie van het natuurbeleid pakt verschillend uit per provincie. Maar je kunt voor weidevogels niet op de ene plek het ene en op de volgende wat anders doen. Dat is willekeur.” Het rijk moet het plan betalen, vindt dan ook de Vogelbescherming.

Veertig miljoen per jaar is geen kleinigheid, zegt Winsemius. Omdat een deel van de kosten nodig is om boeren te compenseren voor minder koeien in de wei, aangepast maaien, stoppen met kunstmest en een ander waterbeheer, wat valt onder inkomenssteun, moet het gemeenschappelijk landbouwbeleid worden aangepast. “Maar iedereen is voor en iedereen beseft dat het snel moet. Het ergste wat nu kan gebeuren, is dat wordt besloten tot nader overleg. Dan zijn we weer een jaar verder zonder actie.”

Aanvalsplan was er al sinds 2018

Winsemius stelde het Aanvalsplan Grutto al in 2018 op, maar de uitwerking met de provincies kostte tijd. Bij de presentatie, vorig jaar november, kreeg het plan brede steun, van natuurorganisaties en boeren, en ook politiek. Minister Schouten zei het plan te omarmen en de Tweede Kamer drong in een breed gesteunde motie aan op daden.

“Ik dacht: nu is het geregeld”, zegt Kamerlid Laura Bromet (GroenLinks). Sinds de verkiezingen is zij een van de weinige ervaren leden van de vaste Kamercommissie, dus ze voelt ‘extra verantwoordelijkheid’. “Het gaat niet alleen om de grutto, het gaat om het verbeteren van natuurkwaliteit. Het lijkt me eenvoudig voor de minister om dit te regelen. De provincies krijgen geld van het Rijk voor het natuurbeleid, dus of het nu gaat om nieuw geld of om herschikking van bestaand budget, ik zou daar geen ruzie over maken. Het volgende seizoen voor de weidevogels begint al in januari.”

Lees ook:

Dit aanvalsplan moet de grutto redden, zoals ook de zeehond gered werd

Dertig weidevogelgebieden van duizend hectare, minder vee en toch een goed inkomen voor de boeren. Zo willen zes provincies de grutto redden. Voor 40 miljoen euro per jaar.

De grutto kan best zonder ons, dus met pijn in het hart laat Gerrit Gerritsen hem los

Gerrit Gerritsen was projectleider van Nederland Gruttoland. Nu beschrijft hij in zijn boek De hooivogel waarom de grutto uit Nederland vertrekt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden