null Beeld
Beeld

ColumnVincent Wil Zon

We gaan zonnestroom verkopen aan de buren, met dank aan Brussel

Vincent Dekker

Komt er op mooie dagen meer zonnestroom van je dak dan je thuis nodig hebt? Dan kun je die over één of twee jaar gaan verkopen aan je buren, of vrienden ver weg, of cadeau doen aan familie. Met dank aan de Europese Unie, die de lidstaten verplicht dit mogelijk te maken.

Een milieubewuste vriend van mij zit met een modern probleem. Hij gaat zijn huis verbouwen en krijgt straks een enorm groot schuin dak op het zuiden. Daar passen wel veertig zonnepanelen op. Maar ja, zijn huis wordt heel energiezuinig en aan vijftien panelen heeft hij meer dan genoeg, en dan is de autobatterij ook al helemaal vol. We moeten in Nederland voor het klimaat zoveel mogelijk daken vol leggen met zonnepanelen, en dat wil deze vriend ook wel. Maar wat doet hij dan met de stroom van die 25 panelen die hij zelf niet nodig heeft?

Mijn vriend kijkt uit op een huis met een mooi rieten dak. Daar komen nooit van z’n levensdagen panelen op. Eigenlijk zou het mooi zijn als die buurman zonnestroom van hem zou kunnen kopen. Maar hoe regel je dat?

Een dak vol zonnepanelen: heel goed om zoveel mogelijk duurzame energie op te wekken. Maar wat doe je met alle stroom die je zelf niet gebruikt? Beeld Vincent Dekker
Een dak vol zonnepanelen: heel goed om zoveel mogelijk duurzame energie op te wekken. Maar wat doe je met alle stroom die je zelf niet gebruikt?Beeld Vincent Dekker

Een collega van mij woont in een rijtjeshuis en heeft samen met twee buren een mini-VVE. Ze willen zonnepanelen aanschaffen. Maar ze verbruiken alle drie maar weinig stroom. Drie setjes met elk een eigen omvormer loont eigenlijk niet. Kan niet een van de drie de panelenset met één omvormer aanschaffen en dan stroom leveren aan de anderen? Maar hoe regel je dat?

Vlaanderen voorop

Mijn vriend had zijn vraag nog maar net bij me neergelegd, of Vlaanderen komt in het nieuws. Onze zuiderburen hebben een wet aangenomen waardoor ze vanaf januari zonnestroom die ze over hebben aan buren kunnen leveren. Om te beginnen moet de zonnestroom binnen hetzelfde gebouw worden gebruikt, maar al vanaf juli mogen de afnemers ook verder weg wonen.

Spin in het web is Fluvius, de beheerder van het netwerk in Vlaanderen. Een woordvoerder legt uit hoe het werkt: “De eigenaar van zonnepanelen en een afnemer maken een afspraak over het leveren van zonnestroom die de eigenaar zelf niet gebruikt. Ook maken ze een afspraak over de prijs. Een van de twee werpt zich op als beheerder van dit kleine peer-to-peer (P2P) netwerk en meldt het aan bij Fluvius. Je kunt het beheer overigens ook overlaten aan een professioneel bedrijf dat hier in is gespecialiseerd. Fluvius berekent hoeveel stroom er daadwerkelijk wordt geleverd en afgenomen en meldt dat aan de energieleveranciers.” Die energiemaatschappijen kunnen zo zien hoeveel stroom een klant van hun heeft afgenomen en hoeveel via het P2P-netwerk. Fluvius levert deze dienst gratis.

Per kwartier

Om dit te laten slagen is wel een slimme meter nodig. Die registreert elk kwartier hoeveel stroom de paneleneigenaar aan het net levert en hoeveel stroom de koper in datzelfde kwartier van het net heeft afgenomen. Als de paneleneigenaar in een kwartier 2 kWh op het net heeft gezet en de afnemer heeft daarvan 1 kWh gebruikt, dan wordt 1 kWh verrekend als P2P-stroom. De paneleneigenaar krijgt voor de resterende kWh een vergoeding van zijn energiebedrijf.

Er wordt dus per kwartier afgerekend en niet per maand of jaar. Dat betekent dat het systeem voorlopig nog een grote beperking kent. Op een mooie zomerdag produceert mijn vriend met zijn veertig panelen straks misschien wel die 2 kWh per kwartier, terwijl de buurman maar een half kWh of minder zal gebruiken. Als in Nederland dezelfde regels gaan gelden als in Vlaanderen, wordt het dus zaak de buurman te stimuleren om op zonnige momenten zijn autobatterij te laten laden of zijn warmtepomp te laten draaien.

Maar dan nog zal mijn vriend heel vaak stroom overhouden die hij aan de energiemaatschappij moet gaan leveren. “Op den duur moet het mogelijk worden om met meerdere afnemers P2P-afspraken te maken”, aldus de zegsman van Fluvius, “maar om te beginnen zal dat volgend jaar met één adres zijn.”

Over de prijs moeten leverancier en afnemer het onderling eens worden. In de praktijk zal mijn vriend een lagere kWh-prijs moeten rekenen dan wat de buurman aan zijn energiemaatschappij moet betalen, omdat de buurman anders waarschijnlijk voor gemak kiest en al zijn stroom van de energiemaatschappij zal betrekken. Mijn vriend kan zijn stroom desgewenst overigens ook cadeau doen, aan bijvoorbeeld familieleden of goede vrienden.

EU-regeling ook voor Nederland

De Vlaamse wet die verkoop van zonnestroom door particulieren mogelijk maakt, is een uitvloeisel van het Europese Clean Energy Package. Die regeling geldt voor alle EU-staten en dus ook voor Nederland. Mijn eigen ‘Fluvius’, Alliander, bevestigt dat ook in ons land aan de invoering van het systeem wordt gewerkt. “In 2023 treedt een nieuwe energiewet in werking en die gaat dit mogelijk maken”, zegt een woordvoerder. Details over de manier waarop alles geregeld gaat worden, kan Alliander nog niet geven. “We zijn bezig met de uitwerking. Voorop staat dat de buurman wel van stroom verzekerd moet zijn, ook als bijvoorbeeld de zonnepanelen van de ‘stroomleverancier’ een keer uitvallen. Ook mag de stabiliteit van het netwerk niet in gevaar worden gebracht.”

Salderen, salderen...

Dat Nederland met al zijn zonnepanelen niet voorop loopt in deze ontwikkeling, komt misschien door ons systeem van salderen. Wie nu stroom van zijn zonnepanelen over heeft, stuurt dat het net op en kan die kWh’s later verrekenen met de stroom die ’s nachts en op donkere winterdagen van het net wordt afgenomen. Dit salderen geschiedt op jaarbasis. In feite krijg je zo dezelfde prijs voor je geleverde kWh als de prijs die je betaalt voor een afgenomen kWh.

Zo lang dit salderen blijft zoals nu, is er geen reden voor panelenbezitters om hun stroom voor lagere prijzen aan buren te leveren. Ook houdt salderen het gebruik tegen van thuisbatterijen of autobatterijen voor tijdelijke stroomopslag. Die batterijen zullen straks hard nodig zijn om het net te ontlasten. In Den Haag wordt echter stevig nagedacht over het afbouwen van de salderingsregeling. Dat is een impopulaire maatregel, maar voor de energietransitie wel van belang. Op den duur wordt het leveren aan buren tegen een lagere vergoeding daardoor toch interessant.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook:

Zonnestroom en de wasmachine komen elkaar in huis niet tegen (en dat kost geld)

Nederland heeft een heel betrouwbaar elektriciteitsnet, we hebben hier relatief weinig stroomstoringen. Maar echt slim is het niet. De stroom van de zonnepanelen op het dak weet de weg niet naar de wasmachine op zolder. Dat kost geld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden