Watergebruik

Watersector pleit voor duurzame hervorming: ‘Mateloos je tuin sproeien kan niet meer’

Droge sloten in het landbouwgebied rondom de Sallandse Heuvelrug nabij het Overijsselse Haarle. Beeld ANP

We moeten anders leren omgaan met water, bepleit de gehele watersector vandaag. Dat is nodig om verspilling en droogte aan te pakken. 

Het gebruik en beheer van water moet volledig op de schop, bepleiten drinkwaterbedrijven en waterschappen vandaag samen. Ze dringen erop aan dat Nederland op alle fronten zuiniger, bewuster en duurzamer gaat omspringen met water. Waterverspilling in woningen moet stoppen, aldus de waterbedrijven. Regen moet niet langer worden weggesluisd, maar opgeslagen in buffers in de bodem voor hergebruik en droge periodes. Dat grote fabrieken water van ‘topkwaliteit’ gebruiken om productieprocessen te koelen is niet meer van deze tijd, zeggen de drinkwaterbedrijven.

Een ‘fundamentele hervorming’ is noodzaak, bepleit de Unie van Waterschappen. De drinkwaterbedrijven, verenigd in de koepel Vewin, steunen die oproep. “Wat ons betreft is de tijd rijp voor een compleet nieuwe blik op de watervoorziening in ons land.” De watersector vraagt vaker om veranderingen, maar de stevige inzet dit keer is opvallend. De herbezinning die de coronacrisis teweegbrengt dringt ook door in de watersector, geeft Vewin hiervoor als verklaring. Een recente oproep van 170 wetenschappers in Trouw, dat Nederland duurzamer uit de crisis kan en moet komen, zette de watersector aan tot het groene pleidooi. “We moeten met andere ogen gaan kijken naar de aanpak van droogte en het beheer van het gehele watersysteem”, aldus Vewin.

De crisis als kantelpunt

Zoals de energiesector overstapt van vuile naar schone bronnen, zo moet de watersector volgens Vewin van verspilling naar slim en zuinig beheer omschakelen. Ook de Unie van Waterschappen noemt het huidige watergebruik en -beleid achterhaald. “De bomen groeien niet tot aan de hemel. We onderkennen dat we niet kunnen blijven doen wat we deden.” Hierin klinkt de bespiegeling door op een oude en een nieuwe tijd. De coronacrisis zet die discussie maatschappelijk en politiek in gang. Hoe gaan we verder, is de crisis een kantelpunt? Wat de waterbedrijven betreft geldt dat voor hun sector, en beginnen de grote hervormingen vanaf nu. 

Door de combinatie van verkwistend watergebruik en klimaatverandering kampt Nederland in toenemende mate met droogte, aldus de sector. Uitdroging van de bodem kan problemen geven voor akkerbouwers en kwekers van bloembollen en bomen. Ook natuurgebieden krijgen te maken met steeds problemen, zoals kwetsbaarheid voor branden zoals die deze week bij de Deurnese Peel en in natuurgebied de Meinweg. Daarnaast lijdt begroeiing onder lage grondwaterstanden, vennen en beken vallen droog. Dat geeft een ongunstig domino-effect: insecten en zoogdieren komen in de verdringing.

Niet meer mateloos tuintjes sproeien

Vewin ziet de droogte als een ‘urgent probleem’, net als afgelopen zomers. “Langdurige droogte zal leiden tot verdere druk op de toch al beperkte zoetwatervoorraden.” Het feit dat regen, als gevolg van klimaatopwarming, langere perioden niet valt en vervolgens juist met bakken, geeft daar aanleiding toe. Bovendien kampen ook andere landen met droogte. Nederland kan in de toekomst niet blind varen op toevoer van water van over de grens, aldus de waterschappen.

Een spaarzame omgang met water kan bijdragen aan een oplossing, bepleit de watersector. Er moet een einde komen aan mateloos tuintjes sproeien en sloten leegzuigen om (landbouw)grond te bewateren, vindt de sector. Zeker in de drogere perioden moet de ‘piekbelasting’ in watergebruik dalen. Hemelwater opvangen en bufferen vinden de drinkwaterbedrijven nodig. De waterschappen waarschuwen wel dat ingrijpen niet alle  schadelijke klimaateffecten kan wegnemen. “Doordat we meer te maken krijgen met weersextremen is incidentele schade en overlast door watertekorten onvermijdbaar.”

Lees ook:
Manifest van 170 wetenschappers: het is een blunder als we niet groener uit de coronacrisis komen

Nu alles stilligt, kunnen we radicaal groen de draad oppakken. Dit bepleitten 170 Nederlandse wetenschappers eerder deze maan in een manifest.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden