Waterbedrijven roepen op tot een verbod op aardwarmteboring bij hun waterwingebieden

Leidingen voor warm water dat wordt opgepompt en later voor koud water dat de grond in wordt geleid. Beeld Maarten Hartman

Nederlandse drinkwaterbedrijven vragen een verbod op het boren naar aardwarmte in en rond hun wingebieden.

Drinkwaterbedrijven vrezen vervuiling van waterbronnen omdat de veiligheid van ‘geothermie’– boren naar aardwarmte – niet is gewaarborgd. De sector doet een beroep op rijk en  provincies om een verbod in te stellen. “De gevolgen van geothermie zijn onvoldoende bekend”, aldus woordvoerder Patricia van der Linden van brancheorganisatie Vewin. De watersector roept ook op tot een verbod op aardwarmteboringen bij locaties waar ze nieuwe waterreserves willen aanleggen. 

Regels voor de winning van aardwarmte, een duurzame energiebron, bij waterwingebieden zijn nog onduidelijk. Er gelden nationale restricties, maar provincies kunnen geothermie deels toch toestaan. En soms geldt wel een verbod op recht omlaag boren, maar niet op schuin boren. “Schuin door aardlagen boren kan een waterwingebied alsnog verstoren”, zegt Van der Linden.

In Zwolle en Nijmegen liggen aardwarmteplannen die kunnen wringen met veilige waterwinning, zegt waterbedrijf Vitens, dat 5,6 miljoen klanten heeft. “Geothermie en drinkwater kunnen zeker naast elkaar, maar niet in hetzelfde gebied”, stelt Vitens-directeur Jelle Hannema. Het is het volgens hem het één of het ander. “Ons beleid is: geen geothermie in onze gebieden vanwege het risico. Dus dat betekent dat het óf bij ons niet plaatsvindt óf dat we weggaan.”

Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) maakte maandag in Trouw bekend dat de winning van aardwarmte, een van de belangrijkste technieken om huizen en bedrijven aardgasvrij te maken, milieurisico’s oplevert. Alle 23 bestaande aardwarmteprojecten kampen met corroderende buizen. Lekkage kan de ondiepe bodem vervuilen, omdat de energiesystemen schadelijke, ook licht-radioactieve stoffen mee omhoog pompen. 

Strengere veiligheidseisen

SodM kondigt strengere veiligheidseisen aan. Roest bestrijden met ‘anti-lek-chemicaliën’, zoals geothermiebedrijven nu doen, mag straks niet meer. Het bodemenergie-systeem moet veiliger en sterker. De aardwarmtesector belooft mee te werken. Alleen dan kan duurzame aardwarmte landelijke doorbreken, erkent brancheclub DAGO. Dat stelt de waterbedrijven niet gerust. “Geothermie blijft toch mijnbouw in de diepe bodem”, zegt de Vewin-woordvoerder. “Risico’s zijn nooit uit te sluiten. Mocht er iets misgaan, dan kan een waterreserve voor altijd onbruikbaar raken.” 

Behalve het risico op lekkage en verontreiniging, heeft de drinkwatersector nog een zorg. Wanneer een boorbedrijf hitte uit de diepe bodem omhoog pompt komt dit door hoger gelegen waterreserves heen. Dit zou onwenselijke gevolgen kunnen hebben. “Het opwarmen van water zou bacteriën kunnen veroorzaken”, aldus de Vewin-woordvoerder. “We zeggen niet dat dit gebeurt, maar we willen elk risico uitsluiten.”

Een aantal jaren terug verzetten drinkwaterbedrijven zich hevig tegen schaliegaswinning. Ook die techniek werkt met diepe aardboringen. Toch zou schaliegaswinning – inmiddels taboe verklaard – veel risicovoller zijn geweest, omdat de bodem daarbij ‘gekraakt’ wordt met chemicaliën.

Lees ook:

Schadelijke lekkage dreigt bij alle duurzame aardwarmteprojecten in Nederland

Schone bodemenergie moet huizen aardgasvrij gaan maken. Maar voorlopig kampen boorbedrijven nog met problemen. Toezichthouder SodM grijpt in.

SodM komt met nieuwe eisen, want ook groene energie moet veilig zijn

Aardgas vervangen door schone warmte-bronnen klinkt ideaal, maar er zijn ook veiligheidsrisico’s. Directeur Theodor Kockelkoren van Staatstoezicht op de Mijnen wil extra eisen stellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden