Déjà Vu Weersbeïnvloeding

Wapens tegen weer en wind, Trump is niet de eerste die dat wil

Beeld uit de videoclip 'Cloudbusting' van de Britse zangeres Kate Bush.

Vanuit een vliegtuig werd in 1930 koolstofdioxide op wolken boven de Noordzee gegooid. Volgens de bedenker van het experiment, August Veraart (1881-1947), was de proef een gigantisch succes. Het begon onmiddellijk te regenen. Dit was een stap op weg naar het beheersen van het weer. Op deze manier kon je buien laten vallen of juist niet laten vallen.

Donald Trump zou Veraart waarschijnlijk een “prima kerel” noemen. Deze week werd bekend dat de Amerikaanse president in besprekingen de inzet van kernwapens tegen orkanen heeft gesuggereerd.

Veraart kreeg in zijn tijd echter nauwelijks erkenning. Hij deed zich graag voor als natuurkundige en doctor, maar had geen enkele wetenschappelijke opleiding genoten. In reactie op het vrijwel negeren van zijn werk begon de autodidact in later jaren nog hoger op te geven over zijn prestaties. Het resultaat: nog minder erkenning.

Het terrein van weersbeïnvloeding kende meer pioniers met een droevige geschiedenis. Neem de Oostenrijker Wilhelm Reich (1897-1957). Hij had altijd al een fascinatie voor explosies van energie. Voor de Tweede Wereldoorlog had hij zich als psychoanalyticus bijvoorbeeld uitgebreid beziggehouden met het menselijk orgasme. Gevlucht voor de nazi’s ging Reich zich in Amerika bezighouden met iets heel anders: het maken van een apparaat dat levensenergie gebruikte voor het creëren van regenbuien. Boeren konden ermee geholpen worden. Woestijnen zouden vruchtbaar worden.

Justitie

Het bracht Reich vooral onder de aandacht van de Amerikaanse justitie. Hij werd eerst van communistische sympathieën verdacht. Later volgde een verbod om zijn apparaten en geschriften te verplaatsen. Het eindigde met een gevangenisstraf en boekverbrandingen. Reichs lot zou in 1985 nog centraal staan in het lied ‘Cloudbusting’ van de Britse zangeres Kate Bush en de bijbehorende videoclip.

Veraart en Reich hadden vroege voorgangers. In en rond de Alpen schoten bewoners al rond 1900 met kanonnen en negen meter lange mortieren op wolken ter bestrijding van onweer. Het had weinig resultaat. Het leverde enkel tientallen doden en honderden doden per jaar op. Die vielen bij ongelukken tijdens het afschieten van deze speciale artillerie.

Een latere variant was het afschieten van metalen deeltjes. Het idee daarachter: die zouden voor kortsluiting zorgen, voordat het onweer tot ontlading kwam.

Trumps idee om orkanen met kernwapens te bestrijden is evenmin nieuw. Na een verwoestende wervelwind zestig jaar geleden met meer dan twee miljard dollar schade lag de nucleaire optie als een mogelijkheid op tafel in het wetenschappelijk debat. Ook het effect van andere wapens werd onderzocht. Na verloop van tijd werd duidelijk dat tegen de natuurkracht van de hevigste orkanen geen kruid (of in dit geval kruit) is gewassen. De energie die in het oog van de storm vrijkomt is vergelijkbaar met die van een paar kernbommen van tien megaton per uur. Onnodig om te zeggen dat de nucleaire optie ook nog enorme schade zou toebrengen aan mensen en milieu.

Militaire regenmakers kregen in de vorige eeuw wel voet aan de grond. Tijdens de Vietnamoorlog verlengde de strijdkrachten van de Verenigde Staten jarenlang het moessonseizoen in het Zuidoost-Aziatische land. Nattigheid en modder veroorzaakt door deze Operation Popeye moesten de bewegingen van de guerrilla’s van de Vietcong bemoeilijken.

Het leger van de Sovjet-Unie leerde het kunstje ook beheersen. Ze zetten de methode in na het ongeluk in de kerncentrale van Tsjernobyl in 1986. Door de het in de buurt van de ramp te laten regenen konden de schadelijke effecten voor de veel wijdere omgeving misschien nog enigszins worden beperkt. Ook bij dreigend slecht weer tijdens nationale feestdagen werd en wordt deze aanpak niet geschuwd. Door de regen buiten de stad te laten vallen bleef en blijft het tijdens grootse parades droog.

In de rubriek Déjà Vu bekijkt Paul van der Steen wekelijks het nieuws door een historische bril.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden