De Manis Beeld O.C. Hooymeijer
De ManisBeeld O.C. Hooymeijer

De Wondere Vogelwereldvan O.C. Hooymeijer

Waarom heeft de Manis van die paniekerige ogen?

Manis Cecilia acthivius varia L 16 cm

Redelijk algemeen in dicht loof- en naaldbos. Frequenteert echter ook open zanderige vlaktes met stoffige, verdorde struiken, vochtige weiden met stilstaande heldere sloten, snelstromende visrijke bergbeken, de boven- en onderlopen van de grote rivieren, heidevennen, stadsparken, tuinen, heggen, groenstroken en sportvelden. Tevens met enige regelmaat te zien op cultuurgronden als akkers, maïsstoppelvelden en graslanden. Mag graag kustgebieden met ruige rotspartijen, duinen, kwelders, slikken, drasland en hooggebergtes tot aan de sneeuwgrens bezoeken. Zeer verspreid, van de Siberische permafrostvlaktes tot aan de zuidelijke mediterrane kusten.

Verenkleed kan variëren. Wel altijd de donkere vleugelpartijen en de opvallende, ietwat ‘paniekerige’ blik in de ogen.

Gedrag wisselend. Kent twee verschillende periodes. In de zogenaamde ‘drukke’ periode zit de Manis nooit stil, wipt voortdurend met staart, schudt met vleugels en kop. Zelfs op het nest bij het broeden. Gaat van tak op tak. Buitelt en tuimelt. Maakt korte onnodige vluchten. Zingt en roept aaneengesloten. Loopt en hipt veelvuldig en kan bij regenval meerdere malen per dag een bad nemen in een ondiepe plas. Is tijdens de balts, de nestbouw, het uitbroeden van de tien tot vijftien eieren en het voederen van de jongen zeer actief.

null Beeld O.C Hooymeijer
Beeld O.C Hooymeijer

Zodra de jonge Manissen de thuisbasis echter hebben verlaten, breekt de ‘verstilde’ periode aan. De vogels zoeken een beschutte plek, in vaak dicht stekelig struikgewas, waar zij roerloos met gebogen kop verblijven. Daar de zin in foerageren geheel verdwenen is, verliezen zij in het ergste geval zo veel lichaamsgewicht, dat de dood erop volgt.

De meeste Manissen klauteren, weliswaar sterk vermagerd en verzwakt, op uit de sombere periode en keren langzaam terug in een voor vogels normaal gedrag. Het sterk vervuilde, gerafelde verenkleed maakt plaats voor een geheel nieuw pak en de roep en zang, alsmede de eetlust keren, enigszins schoorvoetend terug. Tegen de tijd dat de sierlijke baltsvluchten uitgevoerd moeten worden, zijn zowel mannetje als vrouwtje geheel terug in de drukke periode.

Zang, van hoge post, een luid kwelend ‘FFriuúúta ... ffiiiiEffitiétiét’, maar ook een zeer gevarieerd van hoog naar laag gaand ‘PPPíeetepietepíé ... PPPiétttepiééét’, welk de hele dag kan aanhouden en alleen onderbroken wordt door korte foerageerpauzes.

Volksvogelwijsheid : Herkomst, Nederland (Omgeving Ede-Wageningen)

‘Een drukke Manis is niet voor immer!’

Iedere week beschrijft O.C. Hooymeijer een vogel die aan zijn brein is ontsproten. Eerdere afleveringen in de serie ‘De Wondere vogelwereld van O.C. Hooymeijer’ leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden