Waarom deze Groningse boer dit jaar wél grote aardappels oogst

Links de 'gewone' aardappels, rechts de geïrrigeerde. Beeld Sander Soewargana

Na vijf jaar plukt de Groningse boer Pieter Noordam de vruchten van een proef met ondergronds regenwater.

In het hele land tellen aardappelboeren hun verlies. De piepers van hun akkers zijn soms de helft van de normale grootte. Niet die van boer Pieter Noordam (49) uit het Groningse Borgweer, hij doet mee aan een proef van het Waddenfonds.

De proef is bedoeld om, door geen gebruik te maken van oppervlaktewater, de aardappelziekte bruinrot te voorkomen. Het moet tegelijkertijd helpen met de zoetwaterbeschikbaarheid in de waddenregio. Een bijkomstig effect lijkt nu ineens de oplossing voor de akkerbouw in tijden van droogte.

De boer vangt in de herfst en winter regenwater op, dat wordt in een ondergrondse watercontainer opgeslagen. Datzelfde water wordt in de zomer weer opgepompt en door middel van buisjes onder de grond naar de akkers geleid om de aardappelen te kunnen bewateren.

Spaarwater

De boer werd vijf jaar geleden gevraagd om mee te doen aan de pilot met de naam Spaarwater. "Toch een beetje meewerken aan innovatie en contacten opdoen", legt de boer zijn deelname uit. "Daarnaast is het één van zijn in totaal zestig hectare die meedoet aan de proef. Groot verlies kan ik er als het misgaat niet door lijden", zegt hij.

Toch verliep het eerste jaar van deelname niet zonder slag of stoot. We pompten het water vanuit de grond meteen naar de akker. "Dat ging mis, het zuurstofloze water trok alle voedingsstoffen weg", zegt Noordam. "Sindsdien pompen we het eerst in een buffer, waar er zuurstof bij kan." In zijn regio is het water brak en daardoor sowieso niet geschikt voor de aardappels. "Je hebt zoet water nodig. Dat kan of met bronwater, of met regenwater", zegt de boer. Hij vervolgt: "Dat laatste is zuiniger, als je water sproeit verdampt een groot deel zonder dat je daar profijt van hebt.

"Bij ondergrondse irrigatie gaat het water niet verloren. Daarbij: de slangetjes in de grond bevatten sensoren, die geven aan of de aardappelen meer water nodig hebben."

Dit jaar hebben aardappelboeren in het hele land niet alleen minder maar ook kleinere aardappelen om te oogsten. Die van Noordam zijn de gebruikelijke aflevermaat: tussen de 28 en 55 millimeter. De aardappelen die niet op het systeem zijn aangesloten brengen een derde minder op (qua gewicht).

Of dit de oplossing is voor het boeren in toekomstige droge zomers? "Het werkt, maar de installatie (de opvang, de buisjes in de grond en de pompen) is nu nog te duur en omslachtig om echt rendabel te zijn", zegt Noordam. "Daarnaast moet het dan wel genoeg regenen in de koudere maanden."

Lees ook:

WNF: Haal meer water uit het oosten om droogte tegen te gaan

Voer continu water uit Oost-Nederland aan, zegt het Wereld Natuur Fonds. De Randstad verzilt door de hogere zeespiegel.

Boer Sil (27) heeft geen tractor nodig

De jonge Sil Oostendorp uit Dwingeloo boert op natuurlijke wijze, én met paarden in plaats van een trekker. Niet uit nostalgie, maar omdat hij het leuk en mooi vindt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden