null Beeld

Groene GidsVeganisme

Waar moet je op letten als je veganist wilt worden?

Ze zijn in opkomst, de veganisten. Mensen kiezen voor een veganistische levensstijl vanwege de voordelen voor klimaat, dierenwelzijn en gezondheid. Maar hoe doe je dat eigenlijk en waar moet je beginnen?

Impact hebben op het milieu? Word dan veganist. Veganisten doen vanuit een ethische overtuiging hun best om elke vorm van exploitatie van dieren te vermijden, maar ook vanwege het milieu en gezondheid kiezen mensen voor deze levensstijl. Naar schatting zijn er zo’n 150.000 veganisten in Nederland en dit aantal groeit. De productie van vlees en zuivel drukt zwaar op het klimaat en zorgt voor veel uitstoot, energie- en waterverbruik. Door (zoveel mogelijk) veganistisch te leven, kun je je ecologische voetafdruk verkleinen.

Veganist word je niet zomaar even. Het vereist de nodige inspanning en kennis om als vegan te gaan leven: in gigantisch veel producten zitten immers dierlijke hulpstoffen en ingrediënten verstopt, van levensmiddelen en cosmetica tot kledingstukken en wasverzachters. Voor al die producten moet je een alternatief zien te vinden: veel etiketten en ingrediëntenlijstjes lezen dus. Vaak begint de veganist daarom bij het weglaten van producten als kaas, eieren en vlees. Maar de echte vegan wil ook andere producten uit die dierenindustrie niet meer consumeren, zoals een pak koekjes met boter erin. “Je moet er dus wel veel energie in stoppen als je voor een vegan levensstijl gaat”, zegt voedingswetenschapper Ellen Kampman van de Wageningen Universiteit. Waar moet je dan in ieder geval op letten?

Sowieso vitamine B12 bijslikken

Ten eerste: je gezondheid. Als veganist kun je tekorten oplopen. Vlees (vooral rood vlees) en zuivel bevatten ijzer, bepaalde eiwitten en vitaminen die minder aanwezig zijn in groente en fruit. Kijk dus zorgvuldig waar je de ontbrekende voedingsstoffen wél uit kunt halen. “Veganisten hebben 30 procent meer eiwitten nodig. Meer plantaardige eiwitten eten dus en ook in de juiste combinaties. Eet voldoende peulvruchten, sojaproducten en granen om de juiste eiwitten binnen te krijgen, maar ook ijzer, calcium, vitamine B1, B2 en met name B12. Als je gebruikmaakt van alternatieve zuivelproducten, zoals soja- en havermelk, let er dan op of daar calcium en B12 aan toegevoegd zijn, omdat dat normaal alleen in zuivel zit”, zegt Kampman. Op de website van het Voedingscentrum staan rekenvoorbeelden die kunnen helpen om als veganist genoeg binnen te krijgen. Vitamine B12 komt alleen in dierlijke producten voor, dus moet je als veganist sowieso bijslikken.

Vleesvervangers zijn vaak relatief duur, ongezond en zoutig. “Maar die hoef je ook niet te gebruiken”, zegt Brenda Waldekker van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme (NVV). “Het is zo duur als je het zelf maakt. Veel groenten, rijst, aardappelen en bonen kosten in verhouding tot dierlijke producten vrij weinig. Als je alleen fancy burgers en vervangers eet, lopen de kosten op, maar dat is een keuze”, aldus Waldekker.

Verder zijn de gewone tips voor betaalbare voeding van toepassing. “Probeer mee te eten met de seizoenen en niks weg te gooien. Zo ga je ook voedselverspilling tegen. Je kunt ook prima groenten en fruit uit de diepvries eten. Die hebben waardevolle voedingsstoffen, zijn veel goedkoper en makkelijker te doseren. En koop geen voorgesneden groente, zelf snijden is veel goedkoper”, zegt gedrags- en gezondheidswetenschapper Emely de Vet van de Wageningen Universiteit.

Je kan een gehaktbal toch niet laten staan?

De keuze voor veganisme gaat verder dan wat er op je bord ligt. De veganist kan stuiten op onbegrip vanuit de omgeving. “Een vegan levensstijl heeft een behoorlijke impact op iemands leven. Als je zegt ‘ik ben vegan’, dan zit dat ook in je identiteit. Daar komt dan ook een soort verzet tegen. Vlees eten wordt door sommigen ook wel gezien als een erfgoed, zo van: je kan een gehaktbal toch niet laten staan?”, zegt De Vet.

Waldekker herkent dit beeld, maar er zijn ook oplossingen voor. “Probeer dingen uit met je familie. Stel voor om zelf te koken en laat ze mee-eten. Of ga samen uiteten, dat wordt tegenwoordig steeds gemakkelijker als veganist. Dan kun je ook meteen laten zien dat het heel lekker kan zijn.”

En wat als mensen je het hemd van het lijf vragen omdat je veganist bent geworden? “Ga open het gesprek aan en wees je ervan bewust dat mensen je misschien niet direct zullen begrijpen, maar wel interesse hebben. Houd het bij jezelf, geef aan dat het belangrijk voor je is en dat je het fijn vindt als anderen dat respecteren. Dan hebben mensen ook niet het gevoel dat je hen iets op wilt leggen en ontstaan er niet direct verhitte discussies”, legt Waldekker uit.

Ga op zoek naar gelijkgestemden

Het kost al met al dus geduld om je weg te vinden als veganist. Een belangrijke tip is dan ook op zoek te gaan gelijkgestemden. “Dat kan bijvoorbeeld door je aan te sluiten bij een organisatie of door op sociale media andere veganisten te zoeken. Dat soort dingen helpen wel.”

Wees ook niet te kritisch op jezelf als je net aan je veganistische avontuur begint. Waldekker: “De een zal er misschien voor kiezen om leren schoenen linea recta de deur uit te doen, de ander zal denken: vanuit milieuoverwegingen wil ik die schoenen gewoon opgebruiken, want weggooien is zonde.”

Lees ook:

Lukt het ons, een maand lang alleen planten eten?

Na het zien van enkele films over een plantaardige leefstijl en al het akelige nieuws over varkensleed, besluit journalist Dana Ploeger met haar gezin plantaardig te gaan eten. Ze doen mee aan de VeganChallenge van een maand.

Veganistische mode is in opkomst

Wie geen dierlijke producten eet, wil ze ook niet dragen. Geen leer of wol dus. Maar kunststof is ook niet ideaal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden