Antonio Guterres, de secretaris-generaal van de VN: “Overheden volgen altijd de publieke opinie”. Beeld EPA

Interview Covering Climate Now

VN-baas Antonio Guterres: De natuur is boos

Antonio Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, verwacht dat publieke druk overheden zal dwingen om de ‘klimaatnoodtoestand’ te lijf te gaan.

“Overheden volgen vroeg of laat altijd de publieke opinie, overal in de wereld”, zei Guterres in een interview met Covering Climate Now, een wereldwijde samenwerking van zo’n 250 media-organisaties, waar ook Trouw aan mee doet.

Guterres wilde geen woorden vuil maken aan hoe Donald Trump en de Amerikaanse overheid zich verhouden tot klimaatpolitiek. Wel wees hij op opiniepeilingen waaruit blijkt dat 69 procent van de Amerikanen hoopt dat de volgende president wel actie onderneemt. “En de helft van de Amerikanen dringt erop aan nú stappen te zetten.” Guterres zegt dat hij zich een stuk beter zou voelen als de VS zich wel met het klimaat zouden bezighouden, net zoals hij beter zou slapen als de grote Aziatische landen niet langer kolenenergie zouden exporteren. Maar wat hij het liefste ziet is een activistische gemeenschap, die van onderop druk blijft uitoefenen op overheden. “Regeringen moeten begrijpen dat we harder moeten lopen, anders verliezen we de wedstrijd.”

‘Fantastisch leiderschap’

Op 23 september begint de VN-Klimaattop in New York. De VN-leider roemt het ‘fantastische leiderschap’ dat jonge activisten wereldwijd laten zien in aanloop naar de top. Guterres ziet dat als een goed voorbeeld van hoe de maatschappij druk kan uitoefenen op overheden om de afspraken van Parijs na te komen, om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden – en het liefst minder. Hij verwacht dat de Europese Unie zich achter die afspraken zal scharen, zeker gezien de recente overwinning van groene partijen bij de Europese verkiezingen.

Beeld REUTERS

“De natuur is boos”, zegt Guterres, die op de Bahama’s met eigen ogen heeft gezien welke vernietiging een boze natuur kan aanrichten. Andere voorbeelden: de droogte in Afrika, smeltende gletsjers, het afsterven van het koraal of de heetste maand in de moderne Europese geschiedenis. “Allemaal bewijs dat je geen spelletjes kunt spelen met de natuur. De natuur slaat terug.”

“We hebben geen toespraken nodig. We hebben een plan nodig”, zo vertelde hij regeringsleiders de afgelopen maanden. Alleen leiders die daadwerkelijk met een plan komen, staat hij toe te spreken op de plenaire vergadering van de top.

Hij benadrukt dat hij zich als VN-hoofd niet wil bemoeien met de aanstaande presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. Wel wil hij kwijt dat hij positief is over een voorstel van een van de Democratische kandidaten. “Bernie Sanders pleit voor een wereldwijde New Green Deal. Nu steunen de meeste Democraten wel een of ander groen actieplan, waarmee de Amerikaanse overheid miljoenen banen creëert door te investeren in zonne-energie en andere uitstootverminderende maatregelen.” Maar het plan van Sanders steekt daar bovenuit, vindt Guterres, omdat die ook ontwikkelingslanden wil helpen om groener te worden.

“De afspraken van Parijs zijn vrij helder”, aldus Guterres. “We moeten jaarlijks 100 miljard ophalen om ontwikkelingslanden te helpen zich aan te passen aan de groene economie. Het is essentieel dat alle landen – ook de Verenigde Staten – zich hiervoor inspannen.”

Guterres benadrukt dat overheden hun kiezers duidelijk moeten maken dat klimaatbescherming juist géén negatieve economische effecten hoeft te hebben. Verlaag de inkomstenbelasting, en compenseer dat door de belasting op uitstoot te verhogen. Of schrap subsidies voor vervuilende bedrijven. “Want als politici besluiten om belasting te heffen die daarna terechtkomt bij bedrijven die bijdragen aan het smelten van de poolkappen, kan ik me voorstellen dat mensen niet echt gemotiveerd zijn om een steentje bij te dragen.”

Kost zo’n New Green Deal niet te veel? “Wat denk je dat het kost als we niks doen?”, werpt Guterres tegen.

Covering Climate Now

Dit verhaal maakt deel uit van Covering Climate Now, een wereldwijde samenwerking van meer dan 250 mediabedrijven met als doel berichtgeving over het klimaat te versterken, mede-opgericht door The Nation en de Columbia Journalism Review. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden