null Beeld
Beeld

Vincent wil Zon

Vincent gaat warmte pompen in honderdduizenden huizen

Vincent Dekker

Tien jaar geleden moesten we voor het klimaat eigenlijk al van het gas af. De meesten zagen het niet zitten. Nu wíllen we massaal van het gas af, want: duur, Poetin en ja, ook, klimaat. Maar nu zijn er weer te weinig warmtepompen en te weinig installateurs om ze te plaatsen. Een Nederlands bedrijf schiet te hulp met Vincent.

Een jaartje geleden werd-ie aangekondigd, een nieuwe Nederlandse warmtepomp die de naam Vincent zou krijgen. Uiteraard maakte die naam mij heel nieuwsgierig. Al had ik al wel zo’n donkerbruin vermoeden dat-ie niet naar mij is vernoemd. En dat klopt. Nu de eerste series van Vincent bij woningbouwprojecten worden afgeleverd, wil ik er meer van weten en bel met fabrikant Itho Daalderop in Tiel.

Extra fabriekshal

Daar bevestigt woordvoerder Henriëtte Davids mijn vermoeden. “We hebben een warmtepomp ontwikkeld die heel makkelijk geïnstalleerd kan worden en door iedereen omarmd moet kunnen worden. Dan werken namen als ‘WP4x-23B’ niet echt bevorderlijk. Met Vincent verwijzen we naar de Nederlandse oorsprong van het apparaat en tegelijk is het een vriendelijke naam die je makkelijk onthoudt.”

Genoeg over de naam. Want de warmtepomp is bijzonder genoeg om er ook wat meer technisch over te spreken. Zoals gezegd is hij eenvoudig te installeren en nog extra milieuvriendelijk bovendien. Projectleider Elbert Stoffer legt uit waarom Itho Daalderop er al bij voorbaat een extra fabriekshal voor laat bouwen.

Pluspunt voor klimaat

“Vincent is ontwikkeld met de typisch Nederlandse rijtjeswoningen in gedachten. Een buitenunit die lawaai maakt wekt daar veel weerstand op bij buren. Daarom bestaat onze pomp uit één kast die helemaal in huis komt te staan. Een punt van aandacht is dan wel dat je een flinke toevoerbuis moet hebben voor de buitenlucht waar de warmte aan onttrokken moet worden. Maar daar staat tegenover dat je slechts één unit hoeft te plaatsen en geen leidingen van buiten naar binnen hoeft aan te leggen.”

De warmtepomp Vincent, de witte kast, met daarnaast een groot buffervat voor warm water. Samen vormen zij de Vincent Combi. Opvallend zijn de dikke pijpen waar buitenlucht mee wordt aan- en afgevoerd. Beeld Itho Daalderop
De warmtepomp Vincent, de witte kast, met daarnaast een groot buffervat voor warm water. Samen vormen zij de Vincent Combi. Opvallend zijn de dikke pijpen waar buitenlucht mee wordt aan- en afgevoerd.Beeld Itho Daalderop

Een pluspunt in de klimaatdiscussie is dat het toestel als koudemiddel propaan gebruikt, een natuurlijk gas dat slechts drie keer zo veel opwarming veroorzaakt als Co2. Ik zeg ‘slechts’ omdat veel van de huidige koudemiddelen in warmtepompen een paar honderd keer schadelijker zijn dan Co2 en oudere koudemiddelen zelfs 2000 keer of meer. Als er ooit al een lek ontstaat, dan is de ellende bij propaan dus te overzien. Bovendien zit er maar heel weinig gas in een Vincent, zeg maar: minder dan een campingbusje aan gas.

Hybride of van gas af

Er zijn twee modellen van de Vincent ontwikkeld. De ‘hybride’ wordt in combinatie met een cv-ketel gebruikt; de gas-cv slaat dan aan als het buiten richting de 0 graden gaat en de warmtepomp het in z’n eentje niet meer trekt. Daarnaast is er de ‘combi’ die voor verwarming én warm douchewater zorgt en geen gas-cv nodig heeft voor de koudste dagen.

Het laatste geldt niet voor alle huizen, waarschuwt Stoffer. Voor goed geïsoleerde rijtjeshuizen zal het lukken, voor vrijstaande huizen kan de Vincent tekortschieten. “Als je twijfelt, raad ik aan om de cv nog niet weg te doen. Als blijkt dat de Vincent Combi het in koude tijden niet alleen redt, kan hij ook als hybride worden ingezet. Houdt de Combi het huis echter ook bij min 10 graden behaaglijk warm, dan kun je alsnog de cv-ketel wegdoen. Je hoeft dan dus niet een nieuwe warmtepomp te kopen als je helemaal van het gas af wilt, zoals bij een traditionele hybride warmtepomp wel het geval zou zijn.”

100.000 per jaar

Itho Daalderop begon in 2000 al met warmtepompen, een tijd waarin menig concurrent daar nog vreemd van opkeek. Stoffer: “We dachten al vroeg aan een volledig elektrisch huis zonder gas. Inmiddels hebben we ook de volgende stap gezet: we maken geen gasgestookte cv-ketels meer.”

Desondanks wordt de fabriek in Tiel nu sterk uitgebreid. De verwachtingen voor Vincent zijn hooggespannen: “We zijn net begonnen met de levering van deze warmtepompen aan woningbouwprojecten. Dat is ons eerste doel. Standaardsystemen die al bij de bouw of een renovatie in een woning kunnen worden geïntegreerd. Vanaf volgend voorjaar hopen we ook voor particulieren te kunnen produceren. Uiteindelijk zullen er in Tiel, afhankelijk van het tempo van de markt, uiterlijk in 2026 100.000 stuks per jaar worden geproduceerd."

Enorme markt

Voor de energietransitie in Nederland is dat nog altijd een relatief bescheiden aantal. We hebben ruim 7 miljoen woningen. Daarvan is nu nog slechts een heel klein deel voorzien van warmtepompen, dus voorlopig is er voor fabrikanten daarvan werk genoeg. Itho Daalderop is natuurlijk niet de enige leverancier van warmtepompen, maar Nederland is ook niet het enige land dat van het gas af moet.

Ondertussen hoopt Stoffer dat de groeiplannen kunnen worden waargemaakt, want net als andere bedrijven kan Itho Daalderop te maken krijgen met personeelsgebrek en tekorten aan onder meer chips voor de elektronica. Vooralsnog prijst Stoffer zich gelukkig dat het bedrijf, dat al stamt uit 1880, al jaren hechte relaties heeft met veel West-Europese toeleveranciers. Dat moet eraan kunnen bijdragen dat het bijna anderhalve eeuw ‘oude’ Itho Daalderop na de verjongingskuur nog een mooie groene toekomst tegemoetgaat.

Alles in huis moet ‘slim’ worden
en de warmtepomp zeker ook

Warmtepompen gebruiken stroom, vrij veel stroom. En als alle warmtepompen in een straat ’s morgens tegelijk starten, kan dat tot problemen op het elektriciteitsnet leiden. Dus wil je dat de apparaten in de gaten krijgen wanneer ze wel of niet moeten werken om zulke problemen te voorkomen. Zoals ook autobatterijladers en wasmachines niet allemaal tegelijk moeten gaan werken. De apparaten moeten ‘slim’ worden. Moderne warmtepompen zoals de Vincent krijgen elektronica mee waarvan de software via internet een update kan krijgen. Elbert Stoffer: “We zijn nu met tal van partners protocollen aan het ontwikkelen om straks alles soepel te laten verlopen. Zodra die er zijn, kunnen we die aan onze warmtepompen toevoegen.”


Mocht u aan een warmtepomp denken voor in huis, let er dan dus op dat die is voorbereid op een slim elektriciteitsnet.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon. Vincent Dekker heeft nu ook podcast, onder meer over warmtepompen - beluister die via deze link of zoek hem op via de bekende kanalen.

Lees ook:

Een airco in de woonkamer en hoppa: duizend kubieke meter gas minder

Mijn project ‘Vincent van het gas af’ kwam de afgelopen weken in een stroomversnelling. Er staat inmiddels een airco in mijn woonkamer die net zo goed als warmtepomp dienst kan doen. Mijn gasverbruik over de eerste week is meer dan gehalveerd.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden