Groen Doen

Verpakkingstroep door online shoppen? Niet met deze uitvinding

Beeld -

Digitaal winkelen, hoewel handig, brengt bergen verpakkingsmateriaal met zich mee. Herbruikbare RePacks moeten uitkomst bieden.

Online bestellen is niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Volgens Thuiswinkel.org werd in 2018 voor 23,7 miljard euro digitaal ingekocht. Bijna iedereen - 95 procent van de Nederlanders boven de 15 jaar - bestelt weleens iets online.

De 242 miljoen bestellingen uit 2018 arriveerden waarschijnlijk in kartonnen dozen en plastic hoezen. Dat levert een enorme afvalberg op. Bol.com kondigde deze maand aan dat het dit jaar nog 3,5 miljoen bestellingen zonder extra verpakking wil versturen.

Een andere optie is RePack, een herbruikbare plastic verpakkingsenvelop in drie maten. RePack is gemaakt van gerecycled polypropeen en gaat wel twintig bestellingen mee. In dat geval bespaart hij 80 procent CO2-uitstoot ten opzichte van eenmalige verpakkingen, claimt het bedrijf. In deze berekening is de retourstroom van de RePacks naar Estland meegenomen.

Bedrijven die RePack gebruiken, kopen minstens honderd stuks, verpakken de online gedane aankopen erin en versturen die naar hun klanten. Als de klant het product heeft ontvangen, vouwt hij de RePack op tot een brievenbuspakketje en doet het op de bus naar het distributiecentrum in Estland. Daar worden de RePacks gekeurd, eventueel schoongemaakt en opnieuw verstuurd naar (web)winkels.

Kortingsbonnen

Om te stimuleren dat klanten de RePack terugsturen, kunnen bedrijven bij de bestelling een paar euro in rekening brengen. Als de RePack terug is in het distributiecentrum, krijgen klanten een kortingsbon die ze bij een van de bij RePack aangesloten (web)winkels kunnen verzilveren. De kortingsbon kan ook aan hun eigen assortiment worden gekoppeld, of gedoneerd aan een goed doel.

Bedrijven kunnen zelf bepalen of ze de prijs van de RePack doorberekenen aan de klant. Het Zweedse kledingmerk Filippa K doet dat wel, het Nederlandse spijkerbroekenmerk MUD Jeans niet. Tassenmerk Oh My Bag levert bestellingen van meer dan 300 euro gratis in een RePack.

Re-Packs zijn er in drie maten. De verpakkingsenvelop van gerecycled polypropeen gaat wel twintig bestellingen mee. Beeld -

Retourzendingen kunnen ook met RePack, daarvoor hoeven de verpakkingen niet eerst terug naar Estland. Bedrijven moeten dan wel zelf controleren of ze nog in goede staat zijn. MUD Jeans gebruikt RePack bijvoorbeeld ook om oude spijkerbroeken van klanten mee in te zamelen voor hergebruik. Het bedrijf gebruikt geen aanvullend verpakkingsmateriaal in de RePack, kledingmerk Filippa K wel.

Toch blijft het lastig om de RePacks terug te krijgen, zegt Jan Berbee van RePack. "We moeten eindgebruikers opvoeden. Eerst stuurden we twee herinneringsmails, inmiddels doen we dat nog maar één keer. Er circuleren zo'n 50.000 RePacks, al is het onduidelijk hoeveel daarvan niet zijn teruggekomen. Soms maken mensen er paraplu's, regenjassen of tassen van. We krijgen ook opengeknipte RePacks retour, waarbij mensen de klittebandsluiting over het hoofd hebben gezien."

Sympathiek idee

Walther Ploos van Amstel, lector stadslogistiek aan de Hogeschool van Amsterdam, vindt het een goed idee om het terugsturen van de RePacks via kortingsbonnen te regelen. Hij acht het echter onwaarschijnlijk dat 96 procent van het afval van eenmalige verpakkingen kan worden gereduceerd met zo'n RePack.

"Je bent extreem afhankelijk van retourhalen en kunnen hergebruiken. Hergebruik van een verpakking betekent dat het ontwerp zwaarder en steviger moet zijn dan een eenmalige verpakking. Herbruikbare verpakkingen hebben ook standaardmaten, waardoor er meer lucht wordt vervoerd."

Roland ten Klooster, hoogleraar verpakkingsontwerp en management aan de Universiteit Twente, sluit zich bij deze bezwaren aan en voegt er een aan toe. "Als iemand met de auto gaat omrijden om een RePack in de brievenbus te doen, is dat niet per se een besparing."

Toch vindt hij het idee sympathiek. "Het is voor bewustwording een pluspunt dat de consument een rol kan spelen in het besparen van materiaal. Dat lijkt op de vraag een eigen tas mee te nemen naar de winkel."

Kornelis Blok, hoogleraar energiesysteemanalyse aan de Technische Universiteit Delft, staat juist voorzichtig positief tegenover de milieuclaims. Hij verwacht dat een RePack bij hergebruik inderdaad 80 procent minder CO2-uitstoot kan opleveren dan een eenmalige verpakking, zeker in het geval van (gerecycled) papier.

Hij denkt dat RePack misschien kan claimen dat een verpakking bij het tweede gebruik al minder CO2-uitstoot veroorzaakt dan een eenmalige verpakking van karton of bijvoorbeeld plastic. Een levenscyclusanalyse van de hele keten kan daarover uitsluitsel geven.

Ploos van Amstel verwacht dat RePack bij gestandaardiseerde (bulk)producten duurzamer is dan kartonnen dozen. "Anders is niet-verpakken of op maat verpakken een goede optie. Producten die door de fabrikant in een doos zijn gestopt hoeven niet nogmaals te worden verpakt door een webwinkel. Stop gewoon met onnodig verpakken."

Ten Klooster benadrukt dat de RePack voornamelijk geschikt is voor kleding. "Dat kan misschien nog wel efficiënter worden vervoerd. Er bestaat een verpakking met een ventiel waarmee een zak vacuüm kan worden getrokken, zodat hij altijd door de brievenbus past."

In de serie Groen Doen worden als duurzaam aangeprezen producten kritisch bekeken. Lees hier meer afleveringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden