Veganisme verovert vleesminnend Polen

Veganistische bistro in Warschau. Beeld Flickr

Veganisten kunnen in Warschau hun hart ophalen. En dat is opmerkelijk in een land waar vlees een ereplaats heeft in de traditionele keuken.

Vegastacja is weer open. Een kille wind blaast de warmte van het lentezonnetje nog weg, maar de klant weet de ijssalon aan de Poznanska-straat niettemin te vinden. Een paar bakken met ijs moeten alweer bijna worden bijgevuld. 

“Het was een krankzinnig idee”, vertelt Mikołaj Ostaszewski van achter de koelvitrine. “We hadden geen idee of er vraag zou zijn naar veganistisch ijs.” Hij was drie jaar geleden met zijn vriendin in Thailand, waar ze kokosijs aten. “Het lekkerste ijs dat we ooit geproefd hadden.” Terug in Polen investeerden ze in een ijsmachine. Een jaar lang leerden ze zichzelf het vak. “Dag in dag uit, na het werk aan de slag met ijs.”

Twaalf smaken zijn het resultaat, variërend van vanille-kaneel tot zoute karamel, alles zonder een druppel melk. Mikolaj heeft nog altijd zijn reclamebureau, maar ijs is zijn passie: “In de winter reclame, ’s zomers ijs.”

Visvrije sushi

De keuze voor de Poznanska-straat is geen toeval. Hier, in het wijkje naast het kolossale Cultuurpaleis uit de communistische tijd, klopt het veganistisch hart van de Poolse hoofdstad. Waar anders eet je nigari van oesterzwam, gemarineerde koolrabi, of geflambeerde aubergine in teriyakisaus? Het is nog geen lunchtijd, maar de visvrije sushibar Youmiko zit al half vol met gasten.

“Het grootste plezier heb ik als iemand die geen veganist is, het lekker vindt”, zegt Anna Wierczyńska-Masloń. Ze werkt al twee decennia in de horeca, waarvan de laatste paar jaar als manager in Youmiko. Zelf eet ze al zeven jaar geen dierlijke producten meer en ze zou niet meer willen werken op een plek waar vlees op het menu staat. “Mijn werk is nu een deel van mijn leven.”

Vleesvrije gehaktballen

Volgens de Amerikaanse organisatie Happy Cow is Warschau al een paar jaar een van de meest ‘vegan friendly cities’ ter wereld. In Europa eindigde de Poolse hoofdstad afgelopen jaar op nummer drie, achter Londen en Berlijn. Dat is opmerkelijk in een conservatief land waar vlees een ereplaats heeft in de traditionele keuken.

IJsboer Mikolaj denkt dat het te maken heeft met een inhaalbehoefte. “We liepen zo lang achter bij het Westen dat we nu een inhaalslag maken. Een nieuwe trend wordt hier onmiddellijk omarmd.” In de vega-sushi-bar houdt Anna het erop dat Warschau ‘vol leuke, bewuste mensen zit’. “Anders dan vaak wordt gedacht hebben Polen een heel open geest. De afgelopen tien jaar zijn dingen heel erg veranderd.”

Jędrzej Chodkiewicz ziet vooral een generatiebreuk. “Het is een beweging onder jonge mensen. Veganistische tentjes zijn cooler dan die stijve traditionele restaurants.” Daarbij gaat het niet alleen om het eten. “Hier zie je mensen met tatoeages, of met paars geverfd haar. Er hangt een Berlijnse sfeer.” Hij weet waar hij over praat, want hij is naar eigen zeggen ‘een soort alchimist’ achter de culinaire verandering.

Veganistische hamburger

De vijftiger gaf vijf jaar geleden zijn werk als architect op en startte een laboratorium waar hij substituten voor vlees, kaas en melk uitdoktert. Hij levert aan veertig restaurants, waaronder Ele Mele, dat in januari zijn deuren opende. Er staan toppers van de Poolse keuken op het menu, zoals eend en gepaneerde varkensschnitzel, maar dan van cassave en sojabonen uit Chodkiewicz’ laboratorium.

Het is nog altijd een niche, zegt hij, van achter een bord vleesvrije gehaktballen, maar wel een die zich uitbreidt naar andere Poolse steden. “Ik ben positief verrast door de snelle verandering. Vroeger was eten zonder vlees geen eten. Als ik nu naar festivals ga, is de rij voor veganistische hamburgers net zo lang als die voor traditionele.”

Lees ook:

Veganistische mode is in opkomst

Wie geen dierlijke producten eet, wil ze ook niet dragen. Geen leer of wol dus. Maar kunststof is ook niet ideaal.

Plantaardige döner en zuivelvrije taart: vegan junkfood is hip

Het aantal veganisten groeide in Nederland van 16.000 in 1995 naar ruim 120.000 nu. Op de veganistenbeurs in Utrecht blijkt dat de plantaardige snack aan een opmars bezig is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden