Veel meer regenwoud Brazilië gekapt

Weer meer regenwoud verdween uit Brazilië. Beeld thinkstock
Weer meer regenwoud verdween uit Brazilië.Beeld thinkstock

Het omhakken van regenwoud in de Amazone in Brazilië is sterk toegenomen. Volgens het Braziliaanse instituut voor milieu en ruimtelijke ordening (INPE) verdween tussen augustus vorig jaar en eind juli dit jaar 7989 vierkante kilometer oerbos, bijna een vijfde van de oppervlakte van Nederland. Dat was 29 procent meer dan het jaar daarvoor.

Het gaat volgens INPE om het grootste verlies aan oerbos sinds 2008. Het bos moet wijken voor veeteelt en landbouw, vooral soja. Buiten dat wordt met het tropisch hardhout veel geld verdiend.

Dit voorjaar werd de ontbossing van het Braziliaans regenwoud voor sojateelt definitief aan banden gelegd. Soja wordt alleen nog afgenomen van plantages waarvoor na 2008 geen regenwoud is gekapt. Deze afspraak bestond al langer, maar is nu voor onbepaalde tijd verlengd. Hij werd op vrijwillige basis gemaakt door grote sojahandelaren, de Braziliaanse minister van milieu en organisaties als Greenpeace.

Nederland is de grootste soja-importeur van de EU en een van de grootste ter wereld en speelde een belangrijke rol bij het tot stand komen van de afspraak. Ruim de helft van alle soja in Nederland komt uit Brazilië - 4638 van de 8281 ton soja. Daarvan blijft 1047 ton achter voor productie van vlees, eieren en zuivel, de rest wordt geëxporteerd.

Afspraken Parijs

Tijdens de klimaattop in Parijs werd duidelijk dat, zonder extra maatregelen om ontbossing tegen te gaan, in 2030 een kwart van de Amazone en driekwart van de regenwouden van Borneo verdwenen zullen zijn. Een trend die met gericht beleid ook is te keren: in 2020 zou er een einde kunnen komen aan het overmatig kappen van bomen.

Ontbossing is nog te gemakkelijk, zei Kirsten Schuyt, directeur Natuurbescherming van het Wereld Natuur Fonds (WNF) in mei in Trouw. "Neem de Amazone. Er zijn wel allerlei wetten die de bossen moeten beschermen, daar ontbreekt het niet aan. De meeste landen hebben dat vastgelegd, zelfs beschermde natuurgebieden aangewezen. Maar die wetten worden niet nageleefd. Er is te weinig toezicht, al helemaal diep in de Amazone."

De Amazone, het grootste regenwoud ter wereld, is een van de elf 'hotspots' in de wereld waar de ontbossing het hardst gaat. Het WNF bracht ze eerder in kaart. Als de huidige trends doorgaan, is op deze elf plaatsen in 2030 in totaal 170 miljoen hectare bos verdwenen. Dat is een oppervlak zo groot als Duitsland, Frankrijk, Spanje en Portugal bij elkaar. Borneo behoort tot de meest bedreigde gebieden - de helft van het bos is daar de afgelopen twintig jaar gekapt - maar ook Oost-Afrika, de Mekongregio in Zuidoost-Azië, de Cerrado in Brazilië en het oosten van Australië.

Niet alleen gebrekkig toezicht is het probleem, zegt Schuyt. Er zijn allerlei oorzaken tegelijk aan te wijzen. "Het is vaak een domino-effect. Eerst wordt een weg aangelegd. Die hakt een stukje van het bos af. Dan kunnen we dat stukje net zo goed platbranden, wordt dan gedacht. Daar wordt vee neergezet. Is alles opgegeten dan komen er sojaplantages. Dat gaat vanzelf. Er is geen enkele regie."

Dat geldt ook voor de gebieden waar alle bomen al gekapt zijn. "Een heleboel van die stukken land liggen op een gegeven moment weer braak. Het is niet zo dat er niet genoeg oppervlakte is voor de landbouw. Alleen overheden verzuimen om die gebieden aan te wijzen voor landbouw en veeteelt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden