null Beeld

ColumnVincent wil zon

Uurprijzen voor stroom: het net helpen en geld verdienen gaan samen

Als u met een klein beetje moeite 150 euro per jaar op uw stroomrekening kunt besparen, zou u dat dan doen? En als dat over een paar jaar 450 euro wordt, doet u het dan? Tijd om u in uurprijzen te verdiepen.

Vorige week schreef ik over het elektriciteitsnet dat overspannen kan raken door te veel stroom van zonnepanelen. Een van de oplossingen is dat we extra veel stroom gaan gebruiken als de zon schijnt: de wasmachine laten draaien, de elektrische auto opladen, dat soort dingen. Maar hoe krijg je Nederlanders zo ver om hun gedrag aan te passen voor zoiets ongrijpbaars als een gezond stroomnet?

Gun ons een voordeeltje en we rijden er graag voor naar een winkel iets verderop. Die handelsgeest zit in onze genen, lijkt het wel. En precies zó kunnen we ook de komende zon-vloed ten goede keren: maak stroom goedkoop als de zon fel schijnt en/of de wind hard waait, en duur als dat niet zo is. Dat lijkt lastig, want het weer varieert nogal. Een bewolkte dag? Met veel of juist weinig wind? Stralend weer om 12 uur maar mist uit zee vanaf 16 uur? Wanneer moet die auto opladen?

Stroomprijs voorspelbaar

Gelukkig is de weersvoorspelling tegenwoordig bijzonder nauwkeurig, zeker als het om de komende dag gaat. Ja, dat is echt zo, wat klagers over de weerberichten op tv ook mogen beweren. Daardoor is nu al te zeggen wanneer morgen veel zonnestroom en of windstroom wordt opgewekt. En dus wanneer morgen de stroomprijs laag zal zijn. Wie dat niet gelooft: ga naar de site van Epex en overtuig uzelf. Daar staan de zogeheten Day ahead-stroomprijzen per uur. Deze stroombeurs is gericht op energiebedrijven die daar stroom voor hun klanten inkopen, en de prijzen staan er in euro per megawattuur (MWh). Vermenigvuldig met 100 en deel door duizend (oftewel: deel door tien) en je hebt ze in centen per kWh.

De stroomtarieven van zaterdag (links) en vrijdag omgewerkt naar cent/kWh, gebaseerd op de stroombeurs Epex. De goedkoopste uren zijn van 14 tot 16 uur: 1,5 cent per kWh, terwijl je van 22 tot 23 uur (8 cent) je auto juist níet moet opladen. Beeld NieuweStroom
De stroomtarieven van zaterdag (links) en vrijdag omgewerkt naar cent/kWh, gebaseerd op de stroombeurs Epex. De goedkoopste uren zijn van 14 tot 16 uur: 1,5 cent per kWh, terwijl je van 22 tot 23 uur (8 cent) je auto juist níet moet opladen.Beeld NieuweStroom
De grafieken voor zondag (links) en zaterdag. Op zondag wordt minder stroom verbruikt, terwijl het wel een heel zonnige dag wordt: van 14 tot 18 uur zijn de stroomprijzen negatief.  (Deze grafiek is toegevoegd op zaterdagmiddag.)  Beeld NieuweStroom
De grafieken voor zondag (links) en zaterdag. Op zondag wordt minder stroom verbruikt, terwijl het wel een heel zonnige dag wordt: van 14 tot 18 uur zijn de stroomprijzen negatief. (Deze grafiek is toegevoegd op zaterdagmiddag.)Beeld NieuweStroom

Nu al is dus duidelijk dat de stroom morgen (29 mei) om middernacht en tussen acht en twaalf uur 's avonds 7 tot 8 cent kost en tussen 14 en 16 uur 1,5 cent. Zondag wordt heel zonnig en zou de prijs overdag zelfs negatief kunnen worden. (Toevoeging op zaterdagmiddag: Ik blijk een goede voorspeller, zie tweede grafiekenpaar...) Dan krijgt het energiebedrijf dus geld toe als een klant op dat moment stroom afneemt! Begin van de week was de prijs ook al enkele uren -2,3 cent.

Dat wil ik ook wel: geld toe krijgen. En dat kan ook, althans, de energiebelasting even niet meegerekend, waarover straks meer. Want er zijn energiebedrijven die zich speciaal op deze beursprijzen richten en de zakelijke maar ook particuliere klanten daarvan laten profiteren. Ik noemde eerder al eens NieuweStroom, maar bijvoorbeeld ook easyEnergy, EnergyZero en MijnDomein Energie doen dat. Sommige merken horen bij elkaar maar richten zich op andere doelgroepen. Het aantal bedrijven dat aan de weg timmert is al met al nog beperkt.

Fan van Vincent Dekker? Met hem maakt Trouw nu ook de Wij Willen Zoncast: Een podcast over zonnepanelen. Luister de eerste afleveringen via onderstaande speler of via kanalen als Spotify, Google, of Apple.

Ook thuis slim

Met zijn NieuweStroom werkt Remko ten Barge al bijna tien jaar met beursprijzen. Bij bedrijven raakt het steeds meer ingeburgerd, maar huishoudens kennen het nog amper. “Toch is het voor thuis ook slim. Zelfs als je je gedrag er niet op aanpast, kan het al meer dan 10 procent aan stroomkosten schelen”, aldus Ten Barge. Slimmer is natuurlijk je gedrag wél aan te passen. Dus niet in dure uren de auto opladen of de wasmachine aanzetten. Ten Barge: “Je kunt ook aan andere toepassingen denken. Laat een warmtepomp vooral draaien als de beursprijs laag is, bak een taart in de oven bij goedkope stroom. En voor gemeenten, en sommige particulieren: verwarm het zwembad vooral als de stroomprijs laag is.”

Voor Ten Barge speelt het gezond houden van het net, en zo de energietransitie vergemakkelijken, zeker mee. "Hoe beter we inspelen op het aanbod van groene stroom, des te minder we met fossiele centrales hoeven op te wekken of in het buitenland moeten inkopen. En uit onderzoek van CE Delft blijkt dat goedkope stroom ook duurzamer is dan dure stroom.” Het laatste lijkt logisch, want stroom wordt goedkoper bij een groot aanbod van zonne- en windstroom. Met andere woorden: stroom gebruiken als die goedkoop is, is niet alleen goed voor de portemonnee en het net, maar ook voor het milieu.

Flexprijzen komen er aan

“In het belang van de energietransitie zouden vaste prijzen eigenlijk verboden moeten worden”, meent Ten Barge daarom. Zo ver is het in Nederland zeker nog niet. Maar in de energiewereld twijfelen weinigen er nog aan dat flexibele prijzen de toekomst zijn. In het buitenland zijn ze al heel gebruikelijk . En eind vorig jaar, toen duidelijk werd dat we regionaal soms al geen zonnestroom meer op het net kunnen zetten, heeft D66-Kamerlid Matthijs Sienot een initiatiefnota gepresenteerd waarin de regering wordt opgeroepen om blokkades voor duurzame energie weg te nemen. Een van de punten in zijn nota is flexibele beprijzing, om mensen te stimuleren stroom te gebruiken als die goedkoop (en groen) is... Kort na de presentatie van die nota viel de regering, en nu is het wachten op een nieuw kabinet om dit plan uit te werken.

Zoals gezegd is de besparing exclusief de twee energiebelastingen van in totaal 11 cent per kWh. Maar het verschil tussen goedkope en dure stroom kan makkelijk oplopen tot 10 cent per kWh, met dus negatieve prijzen (‘geld toe') bij volle zon en/of stevige wind. De energiebedrijven berekenen daarnaast nog een marge, bij NieuweStroom is dat 0,8 cent per kWh. De prijs van een kWh ziet er dan bijvoorbeeld als volgt uit: inkoop (de beursprijs) -1,5 cent, energiebelasting+ ODE 12,4 cent, marge 0,8 cent = totaal 11,7 cent, en daarover de btw van 21 procent geeft 14,1 cent per kWh; Is de beursprijs 10 cent hoger, dan wordt de stroom inclusief btw 12 cent duurder: 26,2 cent.*

**Ter vergelijking heb ik een van de goedkoopste aanbiedingen op PriceWise nagerekend die met een hoog- en laagtarief werkt. Die komt voor mijn 2500 kWh inclusief vaste leveringskosten uit op gemiddeld 26,2 cent per kWh. Een daggemiddelde voor de flexstroom waarbij ik mijn verbruik niet aanpas aan de prijzen, komt morgen uit op 21,9 cent, wat 15 procent lager is dan de goedkope aanbieding op PriceWise.

Hulpjes voor goedkope stroom

Uurprijzen voor stroom zijn gemiddeld voordeliger dan vaste prijzen omdat er geen risicopremies nodig zijn tussen de beursprijs en wat de klant betaalt aan het energiebedrijf. Duidelijk is dat heel goed op de beursprijs van je stroom letten dus nog tientallen procenten extra aan stroomkosten kan schelen. Nu nog scheelt het misschien 100 tot 150 euro per jaar, maar met een e-auto en/of warmtepomp erbij kan dat zo maar 450 euro worden. Nou zul je tv kijken als er een leuk programma is en lichten aandoen als het donker is, dus niet alles is te sturen. Maar je komt een heel eind als je de grote stroomgebruikers in huis slim aanstuurt.

Menigeen zal denken: elke dag naar de stroomprijzen kijken? Niks voor mij! Maar dat hoeft ook niet altijd. Er zijn al bedrijven die een deel van het stroomgebruik voor jou kunnen regelen. Zo is er Stekker.app, dat voor jou de slimste tijd voor het laden van je auto-batterij regelt. Jij zegt wanneer die batterij vol moet zijn, en de app zorgt ervoor dat dit op de uren met de laagste kosten gebeurt. Een volgende keer meer over deze service.

* Berekening op 29-5-2021 iets aangepast: Ik was uitgegaan van iets te lage energiebelastingen, en heb als voorbeeld voor een negatieve prijs de prijs van zondagmiddag 14.00 uur gebruikt.

** Deze alinea heb ik ter verheldering ook zaterdagmiddag toegevoegd.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook:

Met elektrische auto’s maken we kolencentrales al snel overbodig

Elektrische auto’s hebben veel stroom nodig en omdat de zon niet altijd schijnt en de wind niet altijd waait, hebben we straks dus meer kolen- en gascentrales nodig. Het lijkt logisch, maar het is niet waar - integendeel zelfs.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden