Tuinders pluggen planten als wondermiddel tegen nare luchtjes op kantoor en in de klas

De Fatsia japonica werd vorig jaar gekozen tot bureauplant van het jaar, om haar luchtzuiverende werking. Beeld ANP

Een plant als luchtverfrisser en concentratieverbeteraar? De groene blikvangers van Air So Pure zuiveren de kantoorlucht en verhogen de prestaties, claimen de telers. Maar of een tripje naar het tuincentrum de oplossing biedt voor een namiddagdip is nog maar de vraag.

"Zweetlucht, uitademen, gehoest en geproest vervuilen de binnenlucht continu," zegt woordvoerder Käthe Vogels van Air So Pure. "Daarnaast komen er in kantoren en woningen allerlei gassen vrij uit de vloerbedekking en het meubilair. De indringende geur van nieuwe meubelen die vaak blijft hangen, is formaldehyde. Planten kunnen dat uit de lucht filteren."

Filteren
Kwekerscollectief Air So Pure ontstond vijf jaar geleden toen vijftien potplantenkwekers hun product wilden promoten. Aangezien de decoratieve waarde al wel bekend was, werd er ingezet op de gezondheidseffecten van planten. Het onderzoek dat die effecten ondersteunt, is gefinancierd door belangenclubs als het Productschap Tuinbouw en branchevereniging VHG voor ondernemers in het groen. Geen probleem, volgens Vogels. "Wetenschappers zijn integer en onafhankelijk, die hebben een naam te verliezen. En fraude komt uiteindelijk altijd aan het licht."

De Air So Pure planten filteren stoffen uit hun omgeving, vervolgt ze. "Alle planten doen dat, maar onze planten in sterke mate." De goudpalm, klimop, lepelplant en krulvaren hebben een zachte bladstructuur die veel lucht opneemt, in tegenstelling tot orchideeën en cactussen met hun dikke, leerachtige bladeren. "Air So Pure planten produceren veel zuurstof en verhogen de luchtvochtigheid", zegt Vogels. "Daarbij scoren ze minstens een zes op de toets die onderzoeksinstituut Fytagoras heeft ontwikkeld voor luchtzuiverende werking."

Zes planten
Van de twintig planten die Air So Pure liet testen, scoorden er zes onvoldoende. Drie planten scoorden een negen, waarvan er twee - de varen en de klimop - het witte label van het kwekerscollectief hebben. De populaire orchideesoort phalaenopsis scoorde een één. In totaal zijn er nu zes planten met het Air So Pure-label.

Volgens onderzoeker Bert van Duijn van Fytagoras en Universiteit Leiden scoren Air So Pure planten inderdaad relatief goed op de toets voor luchtzuivering. Hij plaatst wel een kanttekening bij de productie van zuurstof. "Het is niet zo dat deze planten meer zuurstof produceren dan andere planten, dat is voornamelijk afhankelijk van zonlicht. Kunstlicht is 10.000 keer minder intens dan zonlicht, dus de productie van zuurstof in een binnenomgeving is vaak verwaarloosbaar."

Planten houden ook de luchtvochtigheid op peil, waardoor mensen zich wellicht beter voelen en beter presteren, zegt hij. "Mensen voeren creatieve taken beter uit als ze in een ruimte zitten waar planten staan. Overigens geldt dit vooral voor diegenen die vooraf zeiden een beetje te kwakkelen. Bij mensen die zich fit voelden, was het effect veel kleiner."

Gering effect
Ook bij onderzoek naar de effecten van planten in de klas bleken de prestatieverhogende effecten gering. Kinderen in klassen met planten én veel zonlicht rapporteerden slechts zeven procent minder gezondheidsklachten, terwijl hun klachten sowieso al laag waren. Slechts bij een van de vier testjes werd positief effect van planten gevonden. Ook zeiden de kinderen zich niet beter te voelen met planten in de klas.

De Gezondheidsraad adviseerde in 2010 om basisscholen beter te ventileren om het binnenklimaat te verbeteren, en om emmissie-eisen op te stellen voor prikkelende stoffen uit meubels, vloerbedekking en inrichtingsmaterialen. De raad stelde dat er nog te weinig onderzoek is gedaan naar de vraag of de atmosfeer in de klas überhaupt invloed heeft op gezondheid of prestaties.

Stressverlagend
Omgevingspsycholoog Agnes van den Berg van de Rijksuniversiteit Groningen denkt niet dat de luchtzuiverende effecten van planten groot genoeg zijn om de (kleine) effecten op productiviteit en concentratie te verklaren. Zij zoekt de verklaring voor deze effecten vooral in psychologische of perceptuele mechanismen. Groen werkt stressverlagend, meldt ze op haar website. Het herstellende effect van natuur kent volgens haar verschillende fasen. Van oppervlakkig naar diep. Kortdurend contact herstelt acute stress. Maar, zegt ze: dat kan een nepplant ook. Dat laatste bevestigt haar collega Henk Staats van de Universiteit Leiden: "Mensen die van hun werkgever geen planten mogen neerzetten, hebben ook baat bij een afbeelding van planten of uitzicht op een groene omgeving."

In die zin ben je met een groene poster, goede ventilatie en zonlicht dus beter af, dan met een paar weggefrommelde sprietjes achter een rij beeldschermen? Omgevingspsycholoog Staats is nuchter: "Zolang het neerzetten van echte planten geen negatieve effecten heeft, is er haast geen reden om het niet te doen."

Air So Pure planten kosten minstens acht euro en zijn te koop bij tuincentra en bloemisten. Info: www.airsopure.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden