ColumnEsther Bijlo

Trek de portemonnee ook voor het klimaat

Zeg nooit meer dat er geen geld is voor klimaatbeleid. Die uitspraak klinkt, nu in luttele weken de miljarden om de oren vliegen, geld dat de economie allereerst voor algehele instorting moet behoeden en later de boel weer moet opbouwen.

De uitbraak van het coronavirus maakt zichtbaar dat overheden en de financiële sector, als het nodig is, snel en daadkrachtig kunnen handelen. Dat geldt ook in zekere mate voor bedrijven: een autofabriek gaat beademingsapparatuur maken, een chemieconcern wijdt zich aan desinfectiemiddelen.

Waar het virus een snelle bedreiging is, komt klimaatverandering traag over ons heen. De rampen dienen zich verspreid aan, dan weer hier dan weer daar. Branden in Australië, overstromingen in Azië, droogte in het Midden-Oosten: het is allemaal al gebeurd en toch kan die ellende niet tippen aan de urgentie die het virus verspreidt. Er komt nog veel meer ontwrichtends aan naarmate de atmosfeer warmer wordt, maar dat gaat de verbeeldingskracht anno nu grotendeels te boven.

Het chequeboek voor corona was dus gauw getrokken, wel zijn er hier en daar twijfels of het op slot gooien van de economie met – al dan niet intelligente – lockdowns niet een te stevige ingreep is. Zoals de Amerikaanse president Trump zei, altijd bezorgd om de beurskoersen: is het middel niet erger dan de kwaal? Nu zijn beurskoersen niet de echte economie, maar de plotse werklozen wel en ook die kunnen zich dat­ afvragen.

Is er, anders gezegd, een uitruil tussen aantallen doden en economische groei? In de meeste landen, zelfs Brazilië, is die vraag inmiddels beantwoord: mensenlevens en het zorgsysteem overeind houden zijn belangrijker. Het virus gewoon zijn gang laten gaan, is een experiment van ongekende omvang dat bijna niemand aan wil gaan en waarvan de uitkomsten al helemaal de verbeeldingskracht te boven gaan.

Laks ingrijpen tegen het broeikaseffect is op termijn duurder

Ook bij het klimaat komt die economische afruil regelmatig voorbij. Omdat het over veel langere termijnen gaat dan ziektebestrijding, heeft het argument daar meer succes. ­Klimaatbeleid prima, als het maar niet de economie schaadt. Doe het langzaam, stapje voor stapje, is de lijn die veel regeringen volgen. En als het even tegenzit, zoals tijdens de ­financiële crisis of nu, schorten we het ­gewoon even op. Als virologen roepen klimaatwetenschappers dat dat buitengewoon onverstandig is, tot nu toe met weinig effect.

Een verschil met de huidige viruscrisis is echter dat wél aardig bekend is wat er gebeurt als de wereld niet of te traag handelt. Het is dan wel moeilijk voor te stellen, maar er is veel onderzoek naar gedaan, ook naar de financiële gevolgen.

Een voorbeeld: ruim een maand voor de uitbraak van Covid-19 in Wuhan, publiceerde een van de grootste banken ter wereld, HSBC, een studie naar de gevolgen van klimaatverandering voor de gezondheidsbegroting in grote steden in ­opkomende economieën zoals ­China, India en Zuid-Korea. De uitkomsten waren vrij schokkend. De gezondheidskosten zouden in 2050 kunnen oplopen tot 10.000 miljard dollar. Per jaar. Een groei van 500 procent, veroorzaakt door grotere kans op aandoeningen veroorzaakt door hitte, uitdroging, ademproblemen en het sneller verspreiden van ziektes. Nog een opmerkelijke constatering in het licht van de huidige actualiteit: onder ouderen zullen buitenproportioneel veel slachtoffers vallen.

Gevoegd bij de vele onderzoeken die voorrekenen dat laks ingrijpen tegen het broeikaseffect op termijn veel duurder is dan tijdig de omschakeling maken, is er maar één conclusie mogelijk. Trek die portemonnee ook om de opwarming onder de 2 graden te houden.

Redacteur Duurzaamheid & Natuur Esther Bijlo schrijft elke twee weken een column. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden