Klimaatdoelen

Topman VN zet klimaattop al voor aanvang onder druk: plannen schieten tekort om doelen te halen

De OVO Hydroin Glasgow, een van de locaties waar de Klimaatconferentie plaats zal vinden. Beeld EPA
De OVO Hydroin Glasgow, een van de locaties waar de Klimaatconferentie plaats zal vinden.Beeld EPA

Ondanks nieuwe aangescherpte plannen daalt de CO2-uitstoot wereldwijd veel te weinig, stellen de VN in een rapport. Lidstaten zouden met betere plannen moeten komen.

Vijf dagen voor de klimaattop van Glasgow zet VN-secretaris-generaal Guterres de zaak op scherp. De CO2-uitstoot neemt veel te weinig af, waardoor de aarde veel warmer wordt dan is afgesproken. De woorden van klimaatactiviste Greta Thunberg – “Blablabla” – lijken na te galmen in het rapport The Heat Is On dat Guterres gisteren presenteerde.

Meer dan honderd landen kwamen de afgelopen maanden met aangescherpte plannen om de CO2-uitstoot wereldwijd te verlagen. In aanloop naar de 26ste klimaattop (COP26), die zondag begint met een bijeenkomst van wereldleiders, hebben wetenschappers van het VN-klimaatprogramma Unep die nieuwe plannen doorgerekend. Hun conclusie: ze schieten schromelijk tekort. Met deze plannen is het onhaalbaar om de opwarming van de aarde tenminste onder de 2 graden te houden, zoals is afgesproken in het Klimaatakkoord van Parijs (2015). Laat staan om de opwarming te beperken tot de 1,5 graad die nu al bijna is bereikt.

Om te voorkomen dat de klimaattop bij voorbaat mislukt, zullen de wereldleiders met betere plannen moeten komen. De ogen zijn vooral gericht op China, veruit de grootste uitstoter, dat zijn plannen nog niet bekend heeft gemaakt. Maar ook andere grote vervuilers als de VS en de EU komen hun beloften om aan ‘Parijs’ te voldoen nog onvoldoende na.

Ieder land een eigen plan

Landen die het akkoord van Parijs hebben ondertekend, leggen elk in hun eigen plan vast hoe ze die doelen willen bereiken. Een nieuw plan moet altijd verdergaan dan het vorige. Maar de vooruitgang die wordt geboekt met 120 nieuwe plannen stelt de onderzoekers teleur. Met deze plannen gaat de uitstoot in 2030 slechts 7,5 procent verder omlaag dan in 2015 in Parijs was vastgelegd. Daarmee stijgt de gemiddelde temperatuur op aarde in 2100 minstens 2,7 graden. Voor een stijging van slechts 1,5 graad is een reductie van 55 procent nodig, voor 2 graden een reductie van 25 procent.

“Klimaatverandering is geen probleem van de toekomst, maar van nu”, zegt Unep-directeur Andersen. “Willen we een kans maken de opwarming tot 1,5 graad te beperken, dan hebben we nog acht jaar om de uitstoot te halveren. De klok tikt.”

Het kan nog wel met netto-nul doelen, stelt het rapport. Netto-nul doelen – dus helemaal geen uitstoot of volledige compensatie ervan – kunnen ervoor zorgen dat de opwarming een halve graad lager blijft. Dan komt die aan het einde van deze eeuw dus uit op 2,2 graden in plaats van 2,7. Dat is nog steeds te veel, maar met aanvullende maatregelen is een ‘catastrofale opwarming’ dan mogelijk te voorkomen.

De meeste plannen zijn nog onvoldoende concreet

Dan moeten die netto-nul doelen wel goed worden uitgevoerd, maant het rapport. En ook daarover is het niet positief gestemd. Bijna vijftig landen hebben inmiddels plannen gemaakt, waarmee hun uitstoot in 2050 op netto nul zou moeten uitkomen. Ook de EU deed dat. Maar de meeste plannen zijn nog onvoldoende concreet en veel landen stellen actie uit tot na 2030. Twaalf G20-landen (landen met de grootste economieën) hebben een netto-nul doel aangekondigd, maar die moeten nog expliciet worden gemaakt. Het rapport analyseert negen van die plannen. Vijf ervan leiden meteen tot netto-nul.

Een pijnlijke conclusie van het rapport is dat de meeste landen de kansen hebben gemist om het herstelbeleid dat is opgezet vanwege de coronacrisis ook te gebruiken voor klimaatactie. Door corona daalde de uitstoot in 2020 wereldwijd met 5,4 procent. Dit jaar lijkt de recorduitstoot van 2019 te worden verbroken.

Lees ook:

Klimaatdoelen Parijs in gevaar door groei olie- en gaswinning

De wereld belooft het Klimaatakkoord van Parijs na te leven, maar ondertussen vergroten landen de winning van fossiele energie juist. Een radicale omslag naar schone energie is nodig om de opwarming op 1,5 graad te houden, waarschuwt een nieuwe VN-klimaatstudie.

Nederland heeft nog onvoldoende zonne- en windenergie, en blijft dus gasvelden aanboren

De wereld verwaarloost het Parijse Klimaatakkoord door fossiele energie te blijven oppompen, bleek deze week uit een studie van de Verenigde Naties. Ook Nederland doet daar aan mee.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden