Green Deal

Timmermans legt de lat hoog: in 2050 moet luchtvervuiling praktisch uitgebannen zijn

Dronefoto van staalfabrikant Tata Steel, met onder meer hoogovens rond de vestiging in IJmuiden.  Beeld ANP
Dronefoto van staalfabrikant Tata Steel, met onder meer hoogovens rond de vestiging in IJmuiden.Beeld ANP

Alleen al luchtvervuiling leidt jaarlijks tot 400.000 vroegtijdige overlijdens in de EU. Dat aantal zou nog dit decennium met meer dan de helft moeten dalen.

Niet geschoten is altijd mis, zal Frans Timmermans ook dit keer hebben gedacht. De eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie presenteerde woensdag een nieuwe pijler onder zijn grote Green Deal-project. Die is geheel gericht op het tegengaan van alle soorten vervuiling, van lucht tot geluid.

Het is een brede waaier voorstellen, die allemaal nog goedgekeurd moeten worden door lidstaten en Europees Parlement. Timmermans legt de lat dus hoog. Net zoals de EU in 2050 geheel klimaatneutraal zou moeten zijn, zo is het streven ook om in datzelfde jaar milieuvervuiling geheel te hebben uitgebannen. Dat wil zeggen: reductie tot een niveau dat niet langer schadelijk is voor de gezondheid en voor de natuurlijke ecosystemen.

Sterfgevallen door vervuiling

Als je de cijfers ziet van de huidige stand van zaken, schrik je wel een beetje. Volgens de Europese Commissie is één op de acht (menselijke) sterfgevallen momenteel te wijten aan vervuiling. Alleen al luchtvervuiling leidt jaarlijks tot 400.000 vroegtijdige overlijdens in de EU.

Dat aantal zou in 2030 – al heel snel dus – met 55 procent moeten zijn gedaald. In dat jaar zou ook 30 procent minder overlast door geluidshinder moeten zijn. Andere ambitieuze streefcijfers voor 2030: de helft minder plastic afval (in de wereldzeeën), 30 procent minder microplastics, 50 procent minder gebruik en risico’s van pesticiden. Verder moet het (vaak stedelijke) restafval dit decennium met de helft afnemen.

“Om de mensen en de planeet een gifvrije omgeving te bezorgen, moeten we nu handelen”, aldus Timmermans. “Nieuwe groene technologieën kunnen de vervuiling helpen inperken en bieden bovendien nieuwe kansen voor het bedrijfsleven.”

Betere naleving

Mooie woorden en streefcijfers, maar hoe zijn ze te bereiken? Er zijn immers al de nodige EU-regels tegen vervuiling. De Europese Commissie wil die beter gaan naleven. Daar ontbreekt het dus kennelijk aan. Daarnaast bereidt Brussel nieuwe regelgeving voor, alsmede het oppoetsen van bestaande. Zo komt er nog dit jaar een Europese bodemstrategie.

De Wereldgezondheidsorganisatie presenteert deze zomer nieuwe aanbevelingen om luchtvervuiling aan te pakken. De Europese Commissie wil die rechtstreeks overnemen. Ook komt er mogelijk een plafond voor de uitstoot van ammoniak, vooral vanuit de landbouw. Er wordt ook gewerkt aan een centrale luchtvervuilings-app, waarop je precies kunt zien hoe Europa erbij ligt en wat de schone en vieze plekken van dat moment zijn. En om zowel nationale als regionale beleidsmakers te prikkelen, komt er een ‘Groene Regio van het Jaar’-prijs.

Het is een lange lijst. Wat de kosten van dit offensief zijn, kan de commissie nog niet zeggen. Daarvoor moeten eerst impactstudies op de verschillende onderdelen worden gedaan.

Maar één ding staat volgens de commissie alvast als een paal boven water: “De acties in dit plan zullen de economie aanzienlijke kosten van vervuiling besparen, zoals in de gezondheidszorg, verloren werkdagen, schade aan gebouwen en gewassen. De kosten van niets doen zijn veel hoger dan de kosten van actie ondernemen. De kosten van luchtvervuiling, bijvoorbeeld, in termen van gezondheid en economische activiteiten, bedragen naar schatting tussen de 330 en 940 miljard euro per jaar. Wat er tot nu toe aan maatregelen is genomen om de luchtkwaliteit in de EU te verbeteren, heeft alles bij elkaar 70 tot 80 miljard per jaar gekost.”

Lees ook:
Drie keer op de intensive care door luchtvervuiling: ‘Dit is het moment om onze kinderen gezonde lucht te geven’

Sinds het jonge astmapatiëntje Noëlle Jansen (6) met haar moeder naar een dorp bij de Rotterdamse haven is verhuisd, belandde ze drie keer op de intensive care.

Frans Timmermans: ‘Als wij ons niet aanpassen, voeren onze kinderen oorlog over water’

Precies een jaar na de presentatie van de Europese klimaatwet (over klimaatneutraliteit als EU-breed doel in 2050) praat Frans Timmermans honderduit over zijn Green Deal, de Nederlandse verkiezingen en de fel bekritiseerde vaccinatiestrategie van zijn Europese Commissie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden