Jelle's weekdierHuisdieren

Thuisdieren, ze zijn er in alle soorten en maten

Samen met een bizon ontbijten. Deze man in Canada is waarschijnlijk een van de weinigen in de wereld die dat weleens doet.Beeld AFP

De recente pandemie zorgt voor tot voor kort ongekende situaties. In grote delen van de wereld zitten de mensen aan huis gekluisterd, het is hun verboden de straat op te gaan behalve voor essentiële boodschappen of bezigheden. Het leidt tot interessante observaties. De regel om minimaal anderhalve meter afstand van elkaar te houden zorgt voor nieuw gedrag, zo ontdekte ik deze week toen ik voor een essentiële boodschap de deur uit ging om mij te voet naar de winkel te begeven. Wandelaars mijden elkaar, trekken zich even terug in een portiek om iemand voorbij te laten gaan, maken een slingerbeweging over het fietspad, houden even de pas in, tasten met de ogen af of het trottoir breed genoeg is om elkaar veilig te passeren. Men kijkt elkaar aan, vriendelijk maar ook angstig. Het resultaat is een dans op straat, een coronachoreografie­­.

Pluchen hond aan een touwtje

Maar meestentijds zijn wij thuis, veroordeeld tot uitslapen, thuiswerken, videovergaderen, internetonderwijs, bordspelen, sociale media, foto’s maken van de poes, klusjes die bleven liggen, schoonmaken wat ooit nog moest schoongemaakt. Onze wereld is gereduceerd tot de vier muren van ons huis. Alleen voor boodschappen en het uitlaten van de hond mag men in veel landen de deur nog uit. Het huisdier moet zich toch kunnen ontlasten. In Spanje, zo las ik, leidde dat tot hilarische situaties waarbij mensen de straat opgingen met een gans aan een riempje of een pluchen hond aan een touwtje. Op die manier wordt het begrip huisdier wel erg opgerekt. Want wat is een huisdier? Over die gans kunnen we discussiëren, de pluchen knuffel lijkt me kansloos. De komende weken, zolang u en ik zijn veroordeeld tot langdurig verblijf in ons huis en wij eigenlijk zelf huisdieren zijn, wil ik een aantal huisdieren tot weekdier verheffen.

Het komt mij voor dat we vier categorieën huisdieren kunnen onderscheiden. Er is een groep die wij niet in huis houden omdat ze te groot zijn: de zogenoemde landbouwhuisdieren. Raar woord is dat, want wie houdt er nu een paard, een koe of een roedeltje geiten in huis? Toch gebeurde dat vroeger wel, en leefden mens en koe in één ruimte. De tweede groep zijn de huisdieren die we wel in huis houden: hond, kat, cavia, parkiet, kanarie. Dierenartsen spreken liever van gezelschapsdieren; ze houden ons mensen gezelschap en het onderscheidt ze van de landbouwhuisdieren. Dan zijn er de huisdieren die vooral voor de bioloog interessant zijn, dieren die bij ons in huis leven maar dat geheel op eigen kracht en verantwoording doen. Dan hebben we het over huisstofmijten, zilver- en ovenvisjes, trilspinnen, muizen, kakkerlakken en dergelijke. Meestal wordt er de term plaagdieren voor gebruikt. 

Huisstofmijt hoort er ook bij

Een vierde categorie zijn dieren wier naam met ‘huis’ begint maar die niet noodzakelijkerwijs in huis leven, hoewel dat soms wel het geval is. Opvallend veel dieren blijken huis-nogwat te heten: de reeds genoemde huisstofmijt natuurlijk, maar we kennen ook de huismus, de huismuis, de huisspitsmuis, de huisspin, de huiskraai, de huiszwaluw. Hopelijk is de pandemie eerder overgewaaid dan dat mijn lijstje huisdieren is uitgeput.

Jelle Reumer is paleontoloog. Ook hij zit noodgedwongen thuis en zolang dat duurt, bespreekt hij iedere week voor Trouw een huisdier.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden