Groen doen

Thuis kraanwater filteren is totaal onnodig, vinden de experts

Biochemicus Maurice Visser bedacht het Oeaou-waterfilter. Het lijkt vooral bruikbaar voor regen- of slootwater. 

Smaken verschillen, al lijkt dat in het geval van water nogal snobistisch. Fleswaterfabrikanten claimen weliswaar dat hun water smaakvoller, en soms zelfs gezonder, is dan kraanwater, toch komt het vaak uit dezelfde bronnen. Bovendien levert fleswater enorme afvalbergen op en is het veel duurder dan kraanwater.

Biochemicus Maurice Visser wil kraanwater in ere herstellen. Om eventuele bijsmaakjes te verwijderen, ontwikkelde hij het Oeauo-waterfilter. Het is nog niet te koop, er is wel een prototype. Visser zoekt investeerders die de productie op zich willen nemen.

Het Oeauo-filter is een soort Nespresso-apparaat voor water. Het water gaat eerst door een sedimentfilter, waarbij roest, zand en kalkdeeltjes worden afgevangen. Daarna gaat het door een koolstoffilter, waarin geur- en smaakstoffen blijven hangen, evenals eventuele (en relatief grote) microplastics.

Ten slotte gaat het water onder druk door de ‘safe water-capsules’ die bij het apparaat horen. Een capsule kan 20 liter water filteren, de internationaal vastgestelde ondergrens voor dagelijkse consumptie en koken. Een capsule zou 80 cent tot een euro per stuk gaan kosten.

Thuis kraanwater filteren is totaal onnodig ?? OeauO-filter Beeld RV

Unaniem kritisch

Experts zijn unaniem kritisch over het apparaat. Ze benadrukken dat het in Nederland volstrekt onnodig is om kraanwater te filteren. “Ons drinkwater behoort tot de wereldtop,” zegt Kitty Nijmeijer, hoogleraar membraantechnologie aan de TU Eindhoven. “Dit apparaat bevat dezelfde technieken en filters als worden gebruikt bij de bereiding van drinkwater. Het drinkwater is al gezuiverd tot superkwaliteit, dus wat voegt een filter toe?”

Volgens Walter van der Meer, hoogleraar membraantechnologie aan de Universiteit Twente, zijn de Nederlandse regels voor waterkwaliteit strenger dan de Europese, die weer strenger zijn dan de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie. “De kwaliteit van kraanwater is beter dan die van fleswater, omdat de kwaliteitseisen strenger zijn.”

Annemarie van Wezel, hoogleraar environmental ecology aan de Universiteit van Amsterdam, benadrukt dat kraanwater continu wordt gecontroleerd. “In Nederland worden ruim 500.000 metingen per jaar gedaan op het drinkwater. Dat is ontzettend veel, ook in vergelijking met het aantal metingen dat op voedsel wordt verricht.”

Jan Peter van der Hoek, hoogleraar drinkwater aan de TU Delft, vindt de zuiveringsstappen in het Oeauo-apparaat alleen zinvol als mensen zelf drinkwater willen maken uit regen- of slootwater. “Juridisch zitten daar wel haken en ogen aan: wie controleert of het water schoon en veilig is? Wie is verantwoordelijk als je er ziek van wordt?”

De experts wijzen ook op het risico van bacteriegroei in het filter. Van der Meer: “In water dat wordt gefilterd en de hele dag op tafel blijft staan in een kan, kunnen bacteriën groeien. Kraanwater wordt continu vers en op tien graden aangeleverd.”

Beeld RV

België is anders

Visser zegt dat Nederland niet de eerste doelgroep voor zijn uitvinding is, omdat het water hier prima is. In België, waar hij woont, is dat een ander verhaal. “Mensen zijn sceptisch over de kwaliteit van het kraanwater, zeker nu er recent een uitbraak van legionella is geweest. In Frankrijk wordt het water met chloor bewerkt en in de VS drinkt slechts 1 procent van de bevolking kraanwater.”

In Nederland wordt geen chloor gebruikt bij de bereiding van drinkwater omdat de bronnen onder controle zijn en er amper lekverlies is, legt Van Wezel uit. “In het Verenigd Koninkrijk is er tot wel 25 procent lekverlies. Als er water uit de leidingen lekt, kunnen er ongewenste stoffen in komen.”

De geur en smaak van chloor kunnen inderdaad worden gefilterd met een koolstoffilter zoals in het Oeauo-apparaat. Nijmeijer zegt dat je daar net zo goed een tablet Norit voor kunt gebruiken. Van der Meer weet van koolstoffilters die je in het gootsteenkastje op de waterleiding kunt monteren. Visser zegt dat juist bij zulke filters het risico op bacteriegroei ontstaat, terwijl het Oeauo-filter automatisch meldt wanneer de capsule vervangen moet worden.

Over microplastics in drinkwater, die het Oeauo-filter claimt af te vangen, zijn de experts het ook eens: het is nog niet aangetoond dat die erin zitten. “Dat microplastics in afvalwater worden aangetroffen, betekent niet dat ze in drinkwater zitten,” zegt Van der Meer. “Drinkwaterbedrijven staan vol met filters die ze afvangen.”

Spotgoedkoop

Jacob de Boer, hoogleraar Milieuchemie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, wijst op de plastic coating van papieren wegwerpbekertjes, die gedeeltelijk smelt als er hete drank in wordt gegoten. Daarbij zouden wel eens een stuk meer microplastics kunnen vrijkomen, al is dat nog niet goed onderzocht.

Luuk Rietveld, hoogleraar drinkwater aan de TU Delft, benadrukt dat ons uitstekende kraanwater spotgoedkoop is in vergelijking met fleswater of een waterfilter. “Kraanwater kost 0,0015 euro per liter.” Nijmeijer noemt het Oeauo-filter geldklopperij. “Wat er niet in het water zit, kun je er ook niet uithalen.” Visser vindt juist dat fleswaterfabrikanten zich schuldig maken aan geldklopperij. “Water van Bar-le-Duc komt in Utrecht uit de kraan.”

In de serie Groen Doen worden als duurzaam aangeprezen producten kritisch bekeken. Lees hier meer afleveringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden