Vincent wil zon Vincent Dekker

Te veel zonnepanelen voor het net? Minder zonnepanelen is niet de oplossing

Zonnepanelen op het dak van het Hermitage Amsterdam. Beeld ANP

Nederland worstelt met elektriciteitsnetten die de toevloed aan stroom van zonnepanelen niet aankunnen. Dus minder panelen neerzetten? Nee, dat zou heel dom zijn! We moeten juist veel meer panelen hebben, die we dan af en toe uitzetten. Dat kan prima, want zonnestroom wordt spotgoedkoop.

Eerder schreef ik over enorme zonneweides in Arabische woestijnen waar een kWh nu voor 3 dollarcent uit de panelen vloeit. Dat was het resultaat van een veiling in 2016. Nu, drie jaar verder, is de prijs al bijna gehalveerd. In de VS zijn contracten gesloten met de stad Los Angeles die zonnestroom voor 1,99 dollarcent krijgt, en in Brazilië komen ze nog weer lager uit met 1,75 dollarcent per kWh, wat neerkomt op 1,57 eurocent. En die prijsval is nog lang niet afgelopen.

Paneel met batterij

Als je bedenkt dat stroom uit gas-, kolen- en kerncentrales 3,5 tot 5 eurocent per kWh kost, dan begrijp je waarom oude fossiele centrales het steeds sneller gaan afleggen tegen zonnecentrales. ‘Maar’, roepen tegenstanders van zonne-energie dan meteen, ‘zonnepanelen leveren in de ochtend, namiddag en nacht te weinig tot geen stroom op, dus heb je die oude centrales nog steeds nodig.’

Daar denken ze in Californië al heel anders over. Want ze hebben niet alleen een contract gesloten voor de levering van zonnestroom, maar ook voor het installeren van enorme batterijen. Die lijken duur, maar per opgeslagen en daarna geleverde kWh gaat die prijs ook steil omlaag. Los Angeles krijgt straks stroom uit batterijen voor 1,3 dollarcent extra. Oftewel overdag voor 1,99 cent en ‘s nachts voor 3,29 dollarcent (3 eurocent) per kWh. Zelfs de combinatie van zonnepanelen en batterijen levert daar nu dus al goedkopere stroom dan een traditionele elektriciteitscentrale. En dan hebben we de maatschappelijke kosten van luchtvervuiling en opwarming van de aarde nog niet eens meegerekend.

Genoeg voor de middag

De ongekende prijsdaling van zonnestroom heeft nog een ander effect. Tot nu toe gingen we er van uit dat je niet meer zonnepanelen moet plaatsen dan er maximaal aan stroom nodig is. Om het simpel voor te stellen: op een eiland heb je tussen twaalf en twee 's middags  1000 kWh aan stroom nodig. Als jouw panelen in die twee uur meer dan 1000 kWh produceren, dan moet je of dure batterijen inschakelen, of stroom gaan ‘weggooien’. Het laatste is natuurlijk zonde en verlaagt het rendement van je panelen.

Anderzijds weet je ook dat in de ochtend en de namiddag de zon lager staat en je per paneel minder stroom krijgt. Dus dan zou je juist méér panelen willen hebben. Maar dan zit je dus midden op de dag met te veel stroom.

Door de enorme prijsdaling bij zonnestroom is het nu echter niet erg meer om rond het middaguur stroom ‘weg te gooien’, of beter: sommige panelen uit te schakelen. Stel je krijgt stroom voor afgerond 1,5 eurocent per kWh en je zet twee keer zo veel panelen neer als je rond een uur of één ‘s middags nodig hebt. Dan moet je wellicht iets van 40 procent van je dagelijkse productie ‘weggooien’. Je rendement gaat omlaag en de kosten per kWh gaan omhoog. Maar dat is van 1,5 naar 2,1 eurocent per kWh, en dat is nog altijd ruim onder de prijs van kolen-, gas- of kernstroom. In ruil daarvoor dek je een veel groter deel van de dag af met directe zonnestroom en heb je minder batterij-opslag nodig.

In Nederland hebben we nog geen zonnestroom van 2 eurocent per kWh, laat staan van 1,5 cent. We hebben te weinig gratis woestijngrond en te veel bewolking. Maar de tijd dat ook bij ons zonnestroom zo goedkoop wordt dat het zinvol zal zijn om panelen rond lunchtijd even uit te schakelen, lijkt me toch niet al te ver weg meer.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden