Studenten volgen (nu pas) het voorbeeld van de scholieren: ze spijbelen voor het klimaat

Beeld ANP

In navolging van de scholieren gaan vandaag de studenten de straat op om klimaatactie te eisen. Waarom nu pas? 

De volgorde is opmerkelijk: eerst de scholieren, nu de studenten. Die laatsten schuiven donderdag niet in de collegebanken, maar gaan in Amsterdam de straat op om aandacht te eisen voor wat ze de klimaatcrisis noemen. Want zo zien zij het: als een crisis waar politici en bestuurders in het bedrijfsleven en op het mbo, hbo en de universiteiten te weinig oog voor hebben.

De protestactie volgt op de klimaatstaking van middelbare scholieren begin februari. Het lijkt rijkelijk laat. “We zijn in werkelijkheid al sinds januari bezig, maar we sloten ons in eerste instantie aan bij de scholieren”, legt geschiedenisstudent en initiatiefnemer Ravi Ishwardat uit. Hij is verbonden aan Students for Climate, een club die ook in België actief is. “We vonden het nu tijd om zelf iets te organiseren.” Want mbo-instellingen, universiteiten en hogescholen kennen een specifieke klimaatproblematiek, schrijven de initiatiefnemers in een brief die is ondertekend door meer dan 350 studenten, en 44 verschillende hogescholen, mbo’s en universiteiten.

De initiatiefnemers zijn van mening dat ze in de studies die ze volgen onvoldoende worden voorbereid op de uitdagingen van klimaatverandering. Ook zetten ze vraagtekens bij de banden tussen vervuilende bedrijven en universiteiten of hogescholen.

Eerder volwassen

Het is inderdaad opmerkelijk dat studenten de strijdbijl later oppakken dan de scholieren, signaleert ook Ann Rigney. Zij is verbonden aan de Universiteit Utrecht en doet onderzoek naar de beeldvorming van protestbewegingen in Europa. “Tegelijkertijd is het een belangrijk kenmerk van de klimaatbeweging. De scholieren worden eerder volwassen. Als je het vergelijkt met 1968, het jaar dat in veel Europese landen studentenopstanden uitbraken, hebben de jongeren nu veel meer toegang tot informatie. En het thema, klimaatverandering, raakt de jeugd in het bijzonder.”

Nu de beweging eenmaal voet aan de grond heeft, en het onderwerp steeds breder gedragen wordt, beginnen anderen, zoals studenten, hun eigen bijeenkomsten te organiseren. Dat gebeurt niet alleen in Nederland. De Duitse en Franse studentenbewegingen zijn zeer actief, en in België organiseerden de studenten half februari al hun eigen protest. In Groot-Brittannië, waar studenten en scholieren de handen ineenslaan, worden de acties massaler en in sommige gevallen radicaler. Meer dan duizend mensen zijn afgelopen week gearresteerd in Londen omdat ze bijvoorbeeld het verkeer ontregelden.

“Het momentum van de klimaatbeweging is nog lang niet verdwenen”, stelt Rigney. “Je ziet nu meer burgerlijke ongehoorzaamheid, zoals de acties in Londen tonen.” Dat gebeurde gisteren ook in Groningen toen enkele actievoerders van Extinction Rebellion de ingang van het gebouw van GasTerra een paar uur blokkeerden.

Internationaal

Nog een kenmerk van de huidige ­klimaatbeweging: de internationale samenwerking. “Sinds de Arabische Lente, tien jaar geleden, zien we dat burgerbewegingen zichzelf vernieuwd hebben”, zegt Rigney. “De internationale samenwerking is intensiever als gevolg van sociale media.” De klimaatbeweging is daar een typisch voorbeeld van. De 16-jarige Zweedse activiste Greta Thunberg die het protest als eerste aanwakkerde, reist Europa door om te spreken in verschillende parlementen en klimaatactivisten uit tal van landen een hart onder de riem te steken.

Ook Ravi Ishwardat van het Nederlandse Students for Climate onderhoudt intensief contact met studenten in België, Duitsland en Frankrijk. Rigney: “In dat opzicht vormt deze beweging echt een breuk met de studentenprotesten van 1968 die zich weliswaar over meerdere landen verspreidden, maar geen internationale netwerken kenden.”

Wat zijn de belangrijkste clubs binnen het klimaatprotest?

- In tal van Europese landen gingen middelbare scholieren de afgelopen maanden de straat op, onder meer onder de naam van School Strikes 4 Climate (Groot-Brittannië), Fridays for Future (Duitsland en Oostenrijk) en Klimastreik (Zwitserland). In Nederland en België heet de organisatie Youth for Climate.

- In Nederland en België hebben studenten zich apart georganiseerd onder de naam Students for Climate. In andere Europese landen slaan studenten en scholieren de handen ineen. 

- Klimaatactivisten van Extinction Rebellion gaan radicaler te werk en blokkeren bijvoorbeeld belangrijke verkeersknooppunten. De leeftijden van de activisten lopen uiteen van tieners tot zestigers.   

Lees ook: 

De openbare orde verstoren is voor actiegroep Extinction Rebellion de enige manier

De Britse beweging Extinction Rebellion krijgt internationaal navolging. Deze activisten verstoren de openbare orde en eisen klimaatrevolutie. Wat is dit voor een groep? Trouw keek mee bij de Nederlandse tak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden