null Beeld

ColumnEsther Bijlo

Studeer er nog even op VNO-NCW, die nieuwe duurzame koers

Een nieuw kompas. Een inclusiever en duurzamer Nederland. Bedrijven die meehelpen maatschappelijke problemen op te lossen. Schitterende woorden, een dikke maand geleden het nieuws in geslingerd door werkgeversvereniging VNO-NCW. De club gaat een nieuwe koers varen, met ‘de overgang naar een klimaatneutrale, circulaire samenleving als hoogste prioriteit’.

Er klonk natuurlijk meteen wat geschamper; zou de behoudende ondernemersmoloch echt een groener pad inslaan onder leiding van de nieuwe voorzitter Ingrid Thijssen? Kom op mensen, geef het een kans, niet meteen sceptisch doen. Maar na het gesprek met Thijssen afgelopen zondag in Buitenhof, is dat toch wel een beetje lastig. Duurzaam, oké, zei interviewer Pieter Jan Hagens, maar hoe zit het dan met de plannen voor vliegveld Lelystad? Moet dat nog wel open? Ja, dat denk ik wel, antwoordde Thijssen. “Er is ongelooflijk veel latente vraag geweest naar vliegen. Dat zal weer terugkomen.” Bovendien: het is er al. “Het is al aangelegd. Dan is het ook verstandig het open te doen.”

En de stikstofcrisis, in welke richting kijkt het opgepimpte werkgeverskompas daar naar? “Het stikstofprobleem houdt herstel volledig tegen”, aldus de visie van Thijssen. Inkrimping van de veestapel is misschien noodzakelijk, opperde Hagens. “Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden”, kent Thijssen haar klassieken. “Innovatie, dat is iets waar ik ongelooflijk in geloof.” Het ging er geen seconde over dat de overmaat aan stikstofneerslag in Nederland in de eerste plaats een natuurcrisis is.

Traagste leden

Zo kennen we de lobbyclub weer. De werkgevers doen niet aan voortschrijdend inzicht. Klimaat en natuur zijn leuke woorden voor op de website, pin ons er niet op vast, zegt Thijssen eigenlijk. Bedrijven zijn ontzettend bezig met duurzaamheid, volgens de voorzitter, er is geen onderneming meer die er niet iets mee doet. Dat zal zeker zo zijn, maar hun vereniging beweegt op klimaatgebied zo langzaam als de traagste leden, lijkt het. In het dagelijks bestuur, dat elk standpunt van VNO-NCW vaststelt, zitten groenere bedrijven zoals Philips en DSM maar ook Schiphol, KLM en Shell die andere belangen hebben.

Een van die belangen is doorgaan met vliegveld Lelystad. Ook verstandig vanwege de economische groei die het oplevert, voert Thijssen nog als argument aan. Daar valt over te twisten, er zijn allerlei investeringen te bedenken die banen opleveren en een stuk klimaatbestendiger zijn. VNO-NCW belooft daarnaast in het nieuwe kompas zich in te zetten voor Brede Welvaart, niet puur economische groei gerekend in procentjes bbp dus. Maar ook die voorspiegeling moeten we niet te radicaal opvatten, is te begrijpen uit de woorden van Thijssen. Er is eerst hogere economische groei noodzakelijk om vervolgens die Brede Welvaart te kunnen bewerkstelligen.

Brede Welvaart

Een kromme redenering, die helemaal geen recht doet aan het begrip Brede Welvaart. Het idee daarvan is juist de economische groei in harde euro’s van die eenzame troon te stoten en, op gelijke hoogte, naast andere indicatoren te zetten die iets zeggen over welzijn: zoals gezondheid, leefomgeving, vertrouwen, onderwijs.

Streeft een land echt naar Brede Welvaart dan kan het gebeuren, schrik niet, dat de economie iets minder hard groeit en het welzijn van de bevolking toch toeneemt. En dat het beleid ook nog eens beter is voor het welbevinden van toekomstige generaties en dat de vervuiling en uitputting in het buitenland als gevolg van onze consumptie verminderen.

Studeer er nog even op, daar in de Haagse Malietoren. Nu zegt VNO-NCW eigenlijk: we gaan eerst weer lekker hard economisch groeien, we pakken het stikstofprobleem en de klimaatcrisis niet echt daadkrachtig aan. En dan gaan we met dat geld, verdiend met onder meer dat mooie, kant-en-klare vliegveld in Lelystad, daarna de rotzooi weer repareren.

Redacteur Duurzaamheid & Natuur Esther Bijlo schrijft elke twee weken een column. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden