Steun vanuit de politiek voor grutto en veldleeuwerik

Watersnip Beeld Thinkstock

Een aantal politieke partijen wil dat weidevogels beter worden beschermd. Twee partijen, PvdA en GroenLinks, pleiten zelfs voor een nationaal programma voor herstel van de weidevogel. Verkiezingsprogramma's doorgelicht op natuur en landschap.

Natuurorganisaties hebben door een groene bril gekeken naar de programma's van politieke partijen die meedoen aan de komende verkiezingen. Er blijkt een vrij brede steun te zijn voor ingrijpen in de dramatische teruggang van weidevogels in Nederland.

Naast de vier linkse partijen zijn ook ChristenUnie en PVV daar voor. CDA, SGP, VNL en VVD zijn tegen maatregelen.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Tureluur Beeld Thinkstock

Herstel van de weidevogel-populatie

De Tweede Kamer nam in november een motie van GroenLinks en PvdA aan die het kabinet oproept snel met een nationaal plan van aanpak te komen. Vogelbescherming Nederland diende afgelopen najaar een klacht in tegen Nederland bij de Europese Commissie. De organisatie wil zo afdwingen dat staatssecretaris Van Dam extra geld uittrekt voor weidevogelbeheer. Het gaat al decennia slecht met weidevogels als de grutto, de kievit en de scholekster.

Uit een voorlopige analyse van opvattingen van bijna 30.000 stemgerechtigden die het Groen Kieskompas van Natuur & Milieu invulden, blijkt dat een grote meerderheid (rond 60 procent) van hen het niet erg zou vinden als herstel van de weidevogel-populatie ten koste gaat van de landbouwproductie. Bij SGP-stemmers is overigens een ruime meerderheid tegen ingrijpen als door de maatregelen de landbouw in het gedrang komt.

Deelnemers aan het Groen Kieskompas vormen overigens geen representatieve afspiegeling van de Nederlandse kiezer. Vermoedelijk wordt het kompas voornamelijk ingevuld door stemmers die al meer dan gemiddelde belangstelling hebben voor duurzaamheid.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Veldleeuwerik Beeld thinkstock

Noordzee

GroenLinks, D66, Partij voor de Dieren, PvdA, Denk, 50plus en de SP willen volgens hun verkiezingsprogramma's ook de Noordzee beter beschermen. "Maar bij de christelijke partijen zie je dat hun achterbannen in de vissersdorpen een grote rol spelen", zegt Marieke van Zalk, Haags lobbyiste van het Wereld Natuur Fonds.

ChristenUnie, die een behoorlijk groen verkiezingsprogramma heeft, kiest volgens Van Zalk op zee voor de visserijbelangen en ziet geen oplossing in beschermde gebieden op de Noordzee. VVD, PVV, SGP en CDA zitten ook op die koers. De SGP stelt: "Natuurbescherming is prima, maar er moet wel voldoende ruimte blijven voor visserij op de Noordzee en in de Waddenzee."

Bij de paragrafen over het natuurbeleid valt volgens Van Zalk op dat de VVD vindt dat niet alle natuurbelangen op lokaal niveau kunnen worden geregeld. De liberalen zien natuurbescherming als een zaak van nationaal belang. Die opvatting staat haaks op de decentralisatie van het natuurbeleid die onder het eerste kabinet-Rutte in gang werd gezet. De provincies kregen een veel grotere rol in het natuurbeleid. Volgens Van Zalk legt de VVD in het verkiezingsprogramma niet uit hoe het natuurbeleid dan op nationaal niveau geregeld moet worden.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Noordzee Beeld Thinkstock

Nieuwe natuurgebieden

PvdA, GroenLinks en Partij voor de Dieren pleiten voor de aanleg van nieuwe natuurgebieden. Ze noemen als voorbeeld het Oostvaarderswold, een eerder gesneuveld plan voor een groene verbinding tussen de Oostvaardersplassen en het Horsterwold bij Zeewolde.

Van Zalk noemt het teleurstellend dat het CDA 'niet één concrete maatregel op het gebied van natuurbescherming' opnam in het verkiezingsprogramma. Dat geldt ook voor de PVV.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Oostvaardersplassen Beeld ANP

Meer geld voor de natuur

Meer geld voor de natuur De meeste politieke partijen, uitgezonderd de VVD en de nieuwe Vrijzinnige Partij van oud-50plus Kamerlid Norbert Klein, willen extra geld vrijmaken voor natuurbeleid. GroenLinks en D66 willen het diepste in de buidel tasten, Jesse Klaver belooft 450 miljoen extra en Alexander Pechtold 400 miljoen. Ze willen met dat bedrag onder meer het Nationaal Natuurnetwerk, de vroegere Ecologische Hoofdstructuur, robuuster maken. D66 wil ook investeren in de doelen ter verbetering van de biodiversiteit uit de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn.

De winst voor de soortenrijkdom in Nederland is het grootst bij deze partijen, concludeert het planbureau voor de leefomgeving. Dit PBL publiceerde een analyse van de verkiezingsprogramma's van zeven partijen (VVD, PvdA, SP, D66, ChristenUnie, GroenLinks en Vrijzinnige Partij). De overige partijen, waaronder CDA en PVV, werden niet onder de loep genomen.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Kievit Beeld Thinkstock

Soortenrijkdom

Met het oog op de vogel- en habitatrichtlijn wil de SP 200 miljoen investeren om provincies te helpen de soortenrijkdom te herstellen. Op het gebied van biodiversiteit scoort Nederland slecht. De PvdA en de ChristenUnie maken elk 150 miljoen euro vrij voor natuur. De CU wil dat bedrag vooral inzetten op het verbinden van natuurgebieden en op het verbeteren van natuur in combinatie met waterveiligheid. De PvdA is van plan ongeveer 75 miljoen te steken in versterking van het Nationale natuur netwerk en de andere helft moet vanuit uit fondsen van het Europese gemeenschappelijke landbouwbeleid worden ingezet voor natuurbeleid.

Ook de plannen van de VVD en de Vrijzinnige Partij leiden wel tot een verbetering van de biodiversiteit, ook al reserveren beide partijen geen cent extra voor natuurbeleid. Doordat de VVD het agrarisch natuurbeleid wil intensiveren, verbetert de soortenrijkdom licht, aldus het PBL.

De Vrijzinnige Partij wil dat er meer bossen worden aangeplant om de klimaatdoelen te halen en ook dat leidt volgens het planbureau tot een kleine biodiversiteitswinst.

Bèta's

Stemgerechtigden, die exacte wetenschappen hebben gestudeerd ('bèta's'), hebben een eigen kijk op 'technische' verkiezingsthema, zo blijkt. Ze zijn bijvoorbeeld in meerderheid tegen het sluiten van kolencentrales in de komende vier jaar. Bij de politieke partijen zijn alleen VVD en CDA daar tegen. Meer dan de helft van de bèta's wil ook onderzoek naar de omstreden winning van schaliegas. In de politiek pleiten alleen VVD en CDA voor verder onderzoek.

Ingenieurs, verenigd in het KIVI, de vereniging van chemici KNCV en de vereniging van de chemische bedrijven VNCI vroegen hun achterban hoe zij denken over politieke onderwerpen die de techniek raken. In totaal beantwoordden een kleine 1500 leden van de drie verenigingen een vragenlijst.

De bèta's vinden dat subsidies op windmolens binnen vier jaar moeten verdwijnen en een grote meerderheid wil dat er een miljard extra wordt uitgetrokken voor wetenschappelijk onderzoek, een visie die ook leeft bij SP, D66, ChristenUnie en Partij voor de Dieren.

Veel bèta's die de enquête invulden, willen dat er wordt gestopt met het bijstoken van biomassa in elektriciteitscentrales, maar toch nog 40 procent wil er mee doorgaan. In de politiek willen alleen VVD en CDA dat.

Liefst driekwart van de ondervraagden zegt dat het klimaatbeleid in Nederland gestuurd moet worden op vermindering van CO2 bij de bron, niet op technische oplossingen, zoals afvangen en opslaan van CO2 dat al is ontstaan. Ook ziet een ruime meerderheid wel wat in onderzoek naar kerncentrales waarbij het risico van de onveilige kernsmelting zou zijn uitgesloten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden