‘Steek je handen eens in de aarde’

Natascha HagenbeekBeeld Niels Dortland

Wat doen mensen (niet) om het milieu te redden? Een dagelijkse rubriek tijdens de klimaattop in Polen. Vandaag: kunstenares Natascha Hagenbeek (47), die voedsel verbouwt in de stad.

Lees de andere afleveringen in ons dossier.

Al zeven jaar staat ze iedere dag met haar handen in de aarde. Ondertussen zijn overal in Nederland stadslandbouwprojecten ­tevoorschijn geplopt, maar in 2010 was Natascha Hagenbeek een van de pioniers, met haar plan voor een moestuin met winkel in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer.

Betere wereld

Volkstuintjes zijn van alle tijden, maar dat is wat anders dan professioneel ‘voedsel produceren in de stad, voor de stad’, zoals Hagenbeek beoogt. Volkstuintjes heten ook niet zo vaak ‘I can change the world with my two hands’ (ik kan de wereld veranderen met mijn twee handen).

Hagenbeek (47) is kunstenares en beschouwt haar moestuin als een kunstproject. Ze wil mensen bewustmaken van hun mogelijkheden om de wereld een beetje beter te maken. Het is al zeven jaar haar werk, inmiddels meer dan fulltime.

“Als alles waar is wat ze zeggen over klimaatverandering, zou ik willen zeggen: ga uit het hoofd, steek je handen in de aarde. Als je begrijpt wat planten nodig hebben en hoeveel dat kost, begrijp je er niets meer van dat een komkommer in de supermarkt soms maar 50 cent kost”, zegt ze.

Hagenbeek is altijd een bewuste consument geweest, zegt ze. “Ik leef eenvoudig. Tot we kinderen kregen, hadden we geen warm water.” In die tijd, voordat ze naar Bos en Lommer kwam, woonde ze in een woonwagen.

Inderdaad, lacht ze, ook de ­tiny house-trend was ze voor. Al heeft ze niet zo veel met die neiging om ineens met zijn allen in minihuisjes te gaan wonen. Het gaat haar om de kleine, praktische stapjes die iedereen kan zetten, zonder meteen zijn leven overhoop te gooien.

Soms vliegen

Wat doet ze zelf? “Al zo’n 25 jaar composteer ik mijn gft-afval, en eet ik vegetarisch, bijna veganistisch”, zegt Hagenbeek. “Ik gebruik ecologische schoonmaakmiddelen. Vliegen doe ik soms, ongeveer eens in de vijf jaar. Een auto heb ik niet: ik doe alles per fiets of trein, of ik huur een GreenWheels.”

Haar huurhuis is niet geïsoleerd, en de verwarming brandt tegenwoordig wel, met twee kinderen van 9 en 11 in huis. “Ik ben helaas afhankelijk van mijn ­huisbaas, die niet in isolatie investeert”, zegt ze.

Haar project heeft nu dertig deelnemers. Die onderhouden ­allemaal hun eigen tuintje en het terrein. Voor Hagenbeek loopt het als kunstproject op zijn eind: ze is bezig haar taken over te dragen. Al zal ze wel met haar handen in de aarde blijven wroeten, maar dan als een gewone stadsboerin.

Simpel zelf doen:  pak de fiets zodra het kan

Nederlanders leggen gemiddeld 77 procent van de dagelijkse kilometers af per auto. Reizen met de trein volgt met 8 procent, aldus Milieu Centraal, gevolgd door de fiets (7 procent) – de rest is overig transport. Onvermijdelijk, kun je denken. Automobilisten rijden dagelijks, voor werk en privé, nu eenmaal lange afstanden. Toch kan het makkelijk een onsje minder. Want voor de kortere ritten (minder van 7,5 kilometer) pakt ruim de helft ook de auto. Opvallend, vindt Milieu Centraal, want de fiets en het openbaar vervoer zijn dan een prima groen alternatief. En juist bij kortere ritten ligt CO2-winst voor het oprapen, omdat remmen en optrekken in de bebouwde kom extra uitstoot opleveren.

Lees ook:

Op grote schaal voedsel produceren in de stad is een naïef idee

Stadslandbouw, ook urban farming genoemd, zou het antwoord zijn op de groeiende verstedelijking. Door het voedsel in de stad zelf te produceren, breng je voedsel en consument letterlijk dichter bij elkaar.  ‘Onhaalbaar’, zegt Bernadette Bijman Kroon, agrarisch ondernemer en columnist. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden