'Statiegelddebat vervuild door misleidend rapport'

Beeld anp

Tomra Systems in Apeldoorn dat flessenautomaten voor supermarkten maakt, dient een klacht in tegen Universiteit Wageningen. Een onderzoek met onjuiste gegevens over de kosten van statiegeld, heeft volgens het bedrijf de Tweede Kamer misleid.

De machtige frisdrank- en verpakkingsindustrie wil van het statiegeld af, omdat dit systeem te duur is. Voorstanders van statiegeld wijzen op het succes van statiegeld in omringende landen. Daar is veel minder zwerfvuil terwijl de ingezamelde flessen een heel schone grondstof voor nieuwe flessen vormen.

Voormalig staatssecretaris van milieu Joop Atsma stelde in 2012 dat het statiegeldsysteem voor grote PET-flessen 'peperduur' zou zijn. Daarom besloot hij het systeem af te schaffen per 1 januari 2015. Hij baseerde zijn beslissing op een rapport van de Wageningse universiteit, waarin de kosten van het statiegeldsysteem werden berekend op gemiddeld 5,9 eurocent per frisdrankfles.

Dat rapport oogstte bij publicatie al veel kritiek omdat veel kosten ten onrechte aan het statiegeldsysteem werden toegerekend. Daarop paste de onderzoekers de conclusies deels aan.

Het bedrijf Tomra liet deze maanden de gehele rekensom nog eens een keer overdoen door onafhankelijk onderzoeks- en adviesbureau CE Delft. Dit rapport laat zien dat de kosten van het statiegeldsysteem een factor twee lager liggen dan werd voorgespiegeld tijdens de besluitvormingsfase van de Tweede Kamer. De kosten per PET-fles komen niet uit op 5,9 eurocent, maar slechts op 3,0 eurocent.

De verschillen komen volgens CE Delft voort uit het feit dat in het WUR-rapport kostenposten zwaar zijn overschat en opbrengsten zijn onderschat. Zo zijn bijvoorbeeld de kosten van ruimtegebruik 100 procent te hoog ingeschat en de opbrengst van het PET-materiaal met 60 procent ernstig onderschat. Daarmee zou de basis waarop is besloten om het statiegeld af te schaffen, onjuist zijn.

Maar directeur René Hissink van Tomra gaat nog een stap verder. Hij spreekt van 'stelselmatigheid' bij het opvoeren van onjuiste kosten. "De Tweede Kamer is ernstig misleid door de WUR-rapportage, die is opgesteld in opdracht van de frisdrankindustrie", aldus Hissink. Hij dient daarom een formele klacht in bij de Commissie wetenschappelijke integriteit van de Wageningen UR.

Die universiteit zegt verbaasd te zijn over de kritiek en de beschuldigingen zijn volgens een woordvoerder 'volledig uit de lucht' gegrepen. 'De kritiek van verschillende partijen is uitvoerig aan de orde geweest en wordt in het rapport vermeld.' Ook zijn de economische randvoorwaarden en aannames geverifieerd bij deskundige milieu-economen, om een zorgvuldige basis te creëren. Wageningen UR zou geen enkel belang hebben bij de uitkomsten van het onderzoek.

Trouwredacteur Hans Marijnissen schreef vorig jaar een reconstructie wegwerp is niet om weg te werpen over het statiegelddebat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden