null Beeld

Groene gidsSchilderen

Spoel kwasten nooit uit en andere tips voor een groene schilderklus

Verf dient als een beschermlaag, dus het kan duurzaam zijn om het interieur of spullen soms van een verse lik te voorzien. Maar klussers moeten op hun qui-vive zijn: milieuschade ligt op de loer. Maar het goede nieuws: ecovriendelijk verven ís mogelijk.

Frank Straver

Het begint met een plakbandje. Druk dat stevig aan op een bestaande, droge verflaag. Trek het plakkertje los. Kleven er verfresten aan, hoe klein ook? Dan is het tijd om een nieuwe laag verf aan te brengen. Ook vieze vlekken, achterstallig onderhoud of ongevraagde kindertekeningen op de muur kunnen natuurlijk aanleiding zijn om naar kwast, roller en verf te grijpen.

Is zo’n goede aanleiding er niet, ga dan niet onnodig met een schilderklus aan de gang, adviseert kenniscentrum Milieu Centraal. Een verfklus heeft altijd een milieu-impact, vanwege de benodigde spullen en materialen, dus het beste voor het milieu is om niet onnodig met potten, afdekplastic, tape en verf aan de gang te gaan. Logisch.

Wat je schildert, gaat langer mee

Toch is het soms zinvol en zelfs duurzaam om wél de kleurwaaier te grijpen en bij de bouwmarkt of speciaalzaak schilderspullen in te slaan. “Wat je schildert, gaat langer mee”, is in een notendop de reden. Dus wees ook niet té terughoudend. Bovendien hoeft een schilderklus niet altijd een groot project te zijn. Juist het bijwerken – een likje hier, een klodder daar – kan een manier zijn om de kwaliteit en levensduur van het interieur op peil te houden, met relatief kleine voetafdruk.

Valkuilen zijn er wel veel, voor de verfklusser. In verf, ook als het een blik op waterbasis betreft, zitten vrijwel altijd schadelijke stoffen, waarschuwt Milieu Centraal. Daar ontkom je haast niet aan, tenzij je een avontuur wil aangaan met minder gangbare merken die 100 procent milieuvriendelijke verftypen aanprijzen. De vraag kan zijn hoe lang zo’n lik verf dan blijft zitten. Mocht na een mislukte poging maanden later de klus opnieuw moeten gebeuren, inclusief nieuwe kwasten, schuurpapier, potten en doeken, dan is dat niet ecovriendelijk.

null Beeld Mark Kohn
Beeld Mark Kohn

‘Een verf van hoge kwaliteit’ is de beste keuze, volgens Milieu Centraal. Bekende merken spelen daarop in, door zichzelf te promoten als leveranciers van duurzame kwaliteitsspullen. Maar er bestaan ook goede alternatieve merken voor krijtverf en verf op basis van lijnzaad. Bij die laatste is het wel opletten, aldus Milieu Centraal, vanwege het gevaar op zelfontbranding. “Laat doeken, kwasten en rollers na gebruik goed drogen.”

De meeste verfsoorten bevatten microplastics

Wat voor elk type verf geldt: smeer hem op een schone, vlakke ondergrond. Dat betekent vaak dat er geschuurd moet worden. Het opvangen van stof is noodzaak. Niet alleen omdat je geen vuile deeltjes wil inademen. Wat velen niet weten is dat de meeste verfsoorten ook microplastics bevatten. Die komen los tijdens het schuren. Door stof af te zuigen of op te vangen ‘voorkom je dat microplastics uit oude verf in het milieu terechtkomen’, tipt de voorlichtingsorganisatie.

Voorafgaand aan het schilderen kunnen (soms heftige) reinigingsmiddelen nodig blijken. Eenmaal voor het schap blijken er talloze smeersels en (afplak)attributen te bestaan, die de klusser kunnen helpen. Het beste voor het milieu is om geen onnodige producten te gebruiken, of anders zuinig aan.

Is de klus eenmaal geklaard, dan blijft er hoe dan ook een afvalbergje over. Daar verantwoord en kundig mee omgaan, daar zit hem de crux voor een groene schilderklus. Verf door de wc of de gootsteen spoelen dat is een milieuzonde, ook als het smeersels op waterbasis betreft. Schadelijke stoffen en microplastics zouden dan in het milieu belanden, dus inleveren bij de milieustraat moet. Daar kunnen ze het ‘klein chemisch afval’, waar behalve verf ook voorstrijk toe behoort, verwerken. Beter nog, is om bruikbare (deels volle) verfpotten in te leveren bij het project ‘Geef verf een nieuw leven’. Wijkcentra, scholen, theaters en particulieren kunnen die gedoneerde verf ophalen. Dat scheelt afval. Inleveren kan in vijftien gemeenten.

De vervuiling is groter dan de milieuwinst

Gebruikte kwasten en rolletjes kunnen het beste worden weggegooid in de afvalbak, bij het restafval. Het idee ‘ik spoel ze af onder de kraan grondig uit voor hergebruik bij de volgende klus’ kan duurzaam lijken, maar de vervuiling in het oppervlaktewater en het riool die daardoor ontstaat, is veel groter dan de milieuwinst van hergebruik, aldus Milieu Centraal. “Spoel kwasten nooit uit.” Bewaren van rollers en kwasten gedurende een verfproject is wel milieuvriendelijk. Dat kan vaak prima, netjes ingepakt in folie of boterhamzakjes, of in een lege (jam)pot met water.

Maar wacht, dan blijf je wel zitten met een pot water waar verfresten in drijven. Wat moet je daar dan mee doen? Milieu Centraal weet raad, voor de pietjes precies. Laat de verfresten in het water bezinken. Spoel de heldere, bovenste laag weg in de gootsteen, maar zorg dat het bezinksel achterblijft. Veeg dat met een papiertje weg. Dat gaat niet in de papierbak, maar bij het restafval. Een schone glazen pot kan in de glasbak.

Elke twee weken biedt deze rubriek, de Groene Gids, antwoorden op praktische vragen over het maken van duurzame keuzes. Heeft u zelf een vraag? Mail naar: groenegids.trouw@persgroep.net.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden