Steeneik met katjes en eikel. Beeld Koos Dijksterhuis

NATUURDAGBOEK

Spaanse eikels lijken op onze eikels

Omgeven door Madrid en zijn voorsteden ligt een eikenbos. Dochter, zoon en ik brengen er een halve dag door. De eiken zijn niet zoals onze eiken, het zijn steeneiken. Die schijnen in Nederland tegenwoordig ook geplant te worden, omdat ze als zuidelijke soort bestand zijn tegen warmte en droogte.

De eikenbossen in Spanje hebben te lijden onder kap. Zoals overal op de wereld staan bomen mensen in de weg. Bovendien worden er tuinvlonders, parketvloeren en wegwerpzakdoekjes van gemaakt. En tegenwoordig worden bossen opgestookt in energiecentrales, wonderlijk genoeg omdat het verbranden van bomen, net als het planten ervan, goed zou zijn voor het klimaat.

Vroeger werden bossen gekapt voor de scheepsbouw. Met de Armada is destijds waarschijnlijk een heel steeneikenbos in zee verdwenen.

Intussen zijn veel steen- en ook kurk­eikenbossen vervangen door eucalyptusplantages, een ecologische ramp. Kurk- en steeneikenbossen horen tot de rijkste landschappen. De eiken bieden honderden soorten dieren, planten en zwammen een woonplaats en onder halfopen bossen groeit een bloemrijke bodemflora. Er broeden hoppen en klauwieren, er grazen konijnen, er jagen lynxen en er wroeten zwijnen die van de eikels leven. 

Die zwijnen belanden soms als Iberico-ham bij de slager. Meestal komt die ham van opgehokte varkens die steeneikels gevoerd krijgen, maar in het wilde westen van Extremadura leiden de varkens een vrij bestaan. Tot ze onder het mes gaan, althans.

Plastic kurk

Kurkeiken verdwijnen omdat er weinig kurk wordt gebruikt. Wijn zit meestal onder een plastic ‘kurk’ of een schroefdop. Zonder economisch nut verdwijnen de kurkeiken.

Steeneiken hebben getand blad, als hulstblad. Ze bloeien (soms) met gele katjes. De eikels lijken op onze eikels, met hun iets grotere en vil­tige alpinopetje. Een napje, heet zoiets, en op internet lees ik dat eiken daarom lid zijn van de familie van napjesdragers.

Iedere dag verwondert Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit. Eerdere afleveringen leest u op trouw.nl/natuurdagboek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden