Groene GidsAfval

Sommige mensen produceren nauwelijks afval. Hoe doen ze dat?

Nederlanders produceren jaarlijks ongeveer vijfhonderd kilo afval per persoon. Toch zijn er ook mensen die ‘zero waste’ leven. Hoe verminderen zij hun afvalproductie?

Een oud koffiefilter, de verpakking van de kaas en een lege tube tandpasta: alleen al tijdens de gemiddelde ochtendroutine verdwijnt er een hoop afval in de afvalbak. Vaak in veel verschillende bakken, maar dan nog produceren we te veel afval om ­allemaal te kunnen recyclen.

De Amerikaanse anti-afvalgoeroe Bea Johnson verscheen zo’n tien jaar geleden voor het eerst met haar pot afval op televisie. Die ene kleine pot bevatte haar hele afvalproductie van een jaar. Ook in Nederland kennen we inmiddels mensen die zulke prestaties leveren. Hoe doen ze dat toch?

Afvalloos leven is een kwestie van ‘gewoon doen’

De Nederlandse Emily-Jane Townley woont met haar drie kinderen in Baarn. De schrijfster van het boek ‘Leven zonder afval’ gooit met haar gezin jaarlijks slechts ‘enkele prulletjes’ weg. Volgens haar moet iedereen dit kunnen. “Ik heb een superdruk leven, en mij lukt het ook. Wanneer je kijkt naar mensen die hebben meegedaan aan experimenten met afvalloos leven van gemeenten, zie je dat zij ook zomaar 80 procent minder weggooien.’’

Afvalloos leven is volgens Townley behalve ‘gewoon doen’, je vooral verdiepen in de mogelijkheden. Het kan bijvoorbeeld lastig zijn om een winkel te vinden die veel producten zonder verpakking verkoopt. In België en Duitsland vind je al verschillende verpakkingsvrije supermarkten. Ook in Nederland verschijnt er af een toe een, maar meestal wordt er te weinig gekocht, is de huur te hoog en gaat hij snel weer ten onder.

Townley: “Ik ga ook gewoon naar de supermarkt, voor sommige producten ontkom je daar niet aan. Maar ik heb een heel goede groenteboer hier in het dorp, waar ik ook heel veel zonder verpakking kan halen. Vlakbij zit weer een winkel die koffie, thee en noten ­verkoopt. Dus dat gaat eigenlijk heel erg makkelijk.’’

In het pas verschenen boek van Townley staan veel tips waarin eenmalig geïnvesteerd moet worden, in tijd, geld of allebei. Denk daarbij aan een bijenwasdoek maken om eten in te bewaren, of zelf compost maken met een compostemmer in de tuin. Toch zijn er ook dingen die echt iedereen kan doen. “Neem wanneer je boodschappen gaat doen altijd tasjes of netjes mee. Daar kun je dan groenten en fruit in doen, in plaats van voor iedere banaan of peer weer een nieuw zakje te gebruiken.’’

Hetzelfde geldt eigenlijk voor eten afhalen. “Als ik naar de Chinees ga, neem ik gewoon zelf glazen bakken mee. Die zet ik daar neer en dan zeg ik: ‘Ik wil graag een vegetarische tjap­tjoi met vegetarische bami’. Dan schuif ik zo die bakken naar binnen en doen ze het daarin. Dan heb je alweer een paar van die plastic bakken bespaard.’’

Een tip voor binnenshuis: vervang al je schoonmaakmiddelen door citroenzuur. “Dat scheelt ook alweer een hele boel plastic verpakkingen en het is een milieuvriendelijk middel.’’ Volgens Townley meet je jezelf door afvalloos te leven vanzelf een milieubewustere levensstijl aan. “Je merkt dat het met heel veel dingen samenhangt. Je gaat sowieso veel bewuster nadenken over wat je koopt, en of je dat echt nodig hebt.’’ Ook nadenken over hoeveel eten je kookt, kan verspilling voorkomen. “Het kan bijvoorbeeld al helpen om pasta of rijst te wegen voordat je het kookt. Vaak koken mensen daar veel te veel van.’’

Havermelk niet in glazen flessen

Vegetarisch of veganistisch eten combineren met afvalloos leven, kan af en toe juist voor dilemma’s zorgen. Townley ondervond dat, toen ze havermelk wilde kopen. “Heel lekker in je koffie of thee en veel beter voor het milieu dan gewone koeienmelk.’’ Maar juist havermelk wordt dan weer niet in glazen flessen, maar alleen in pakken verkocht. Townley zou in dat geval toch gaan voor de havermelk. “Soms is de duurzaamheid van het product belangrijker dan de verpakking die eromheen zit.’’

Of er meer producten zijn die helemaal niet verpakkingsloos verkrijgbaar zijn? “Chips. Dus ik geef de kinderen vaak popcorn, dat vinden ze heel lekker. Maar als ze gaan puberen en per se chips willen eten, wil ik ze dat ook niet onthouden. Dus ik hoop dat ik tegen die tijd iets gevonden heb.’’

Volgens Townley wordt het leven zonder afval steeds makkelijker. “Mensen kijken me af en toe een beetje gek aan, maar langzaam begint het steeds normaler te worden. Ze denken sneller: oh, die wil blijkbaar geen verpakkingen weggooien. En je bent wel gewoon iets goeds aan het doen, dus je moet je daar niet te veel van aantrekken.’’

Lees ook:

Green Evelien neemt geen douche, gebruikt geen tandpasta, zeep of shampoo

Alles aan Evelien Matthijssen (32) is groen, van haar woonomgeving en haar ecologische manier van leven tot haar naam. ‘Wat onze leefwijze uniek maakt, is dat wij al die verschillende aspecten van ecologisch leven combineren.’

Hoera, iets te doen! Kweek zelf een peperplantje, appelzaailingen of een trostomaat

Doe-dingen in huis zijn welkom, nu velen van ons de deur nauwelijks nog uitkomen. Doorzoek uw groentela en keukenkast en word kweker.

Met welk insectenhotel maak je een bij nu écht blij?

Veel insecten hebben het moeilijk. Hang een insectenhotel in de tuin en je helpt ze uit de brand, zou je zeggen. Zo simpel is dat niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden