Wegverbreding

Snelwegen voorlopig niet uitgebreid, minister Van Nieuwenhuizen moet haar stikstofhuiswerk overdoen

De verbreding van knooppunt Hoevelaken gaat terug naar de tekentafel. Beeld ANP
De verbreding van knooppunt Hoevelaken gaat terug naar de tekentafel.Beeld ANP

Uitbreidingsplannen van diverse wegen gaan terug naar de tekentafel. De Raad van State vindt dat de minister moet uitleggen waarom zij maar beperkt kijkt naar de natuur rond de snelwegen.

De snelwegen bij Den Haag en Hoevelaken worden voorlopig nog niet uitgebreid. Minister Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur en waterstaat, VVD) heeft deze week de benodigde tracébesluiten uitgesteld. Zij doet dat omdat de Raad van State niet akkoord gaat met de manier waarop de minister de stikstofuitstoot van wegverbredingen wil aanpakken. Ook wegenbouwprojecten bij Nijverdal en bij Arnhem stuiten inmiddels op het stikstofprobleem.

De Raad van State velde afgelopen januari een oordeel over 48 beroepsschriften die waren ingediend tegen het project ViA15. Dat wegenbouwproject moet zorgen voor minder filedruk in de regio Arnhem-Nijmegen. Volgens het tracébesluit, dat minister Van Nieuwenhuizen heeft vastgesteld, wordt ten zuiden van Arnhem de snelweg A15 doorgetrokken en aangesloten op de A12. Ook worden beide snelwegen verbreed.

Bij een dergelijk bouwproject moeten de gevolgen voor de natuur in kaart worden gebracht. Zo mag volgens de Europese wet de weguitbreiding niet leiden tot extra stikstofneerslag in de natuur. Van Nieuwenhuizen onderkent dit. Zij wil de snelheid op een deel van de snelweg verlagen (zodat het verkeer minder stikstof uitstoot) en ze wil ter compensatie nieuwe natuur aanleggen.

De natuur mag nergens verslechteren

De Raad van State struikelt er echter over dat de minister slechts kijkt naar de gevolgen voor de natuur in een straal van vijf kilometer rond het tracé, terwijl de wet stelt dat de natuur nérgens mag verslechteren. Van de stikstofuitstoot van het wegverkeer is bekend dat die zich verder verspreidt dan vijf kilometer. De minister krijgt een halfjaar de tijd om duidelijk te maken waarom zij niet verder kijkt.

In reactie op de uitspraak van de Raad van State heeft Van Nieuwenhuizen nu besloten om twee andere grote wegenbouwprojecten óók terug te halen naar de tekentafel: de verbreding van de A4 bij Den Haag en de aanpak van knooppunt Hoevelaken. De minister zei eerder al dat zij ‘verrast’ was door de uitspraak.

Toch is de regering er al vaker op gewezen dat het problematisch is om de stikstoftoename door wegenbouwprojecten slechts binnen een straal van vijf kilometer in kaart te brengen. Veehouders die hun bedrijf willen uitbreiden, bijvoorbeeld, moeten de stikstoftoename daarvan voor het hele land berekenen. Deze verschillende behandeling van boeren en wegenbouwers is ‘niet verdedigbaar’, stelde de commissie-Hordijk vorig najaar.

Verkeer en landbouw gelijk behandelen

Deze adviescommissie, onder leiding van emeritus hoogleraar Leen Hordijk, beoordeelde op verzoek van minister Carola Schouten (landbouw, natuur en voedselkwaliteit, ChristenUnie) het rekenmodel waarmee Nederland de stikstofuitstoot uit verschillende bronnen vaststelt. Hordijk adviseerde ‘voor verkeer en landbouw hetzelfde model te gebruiken’. Minister Schouten heeft aan de Tweede Kamer laten weten dat zij nagaat of het mogelijk is om het verkeer en de landbouw gelijk te behandelen. Dat zal voor de zomer duidelijk worden, aldus Schouten.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Volgens de Raad van State kan de uitspraak over het project ViA15 ook gevolgen hebben voor andere wegenbouwprojecten waarbij negatieve natuureffecten op meer dan vijf kilometer afstand niet zijn meegewogen. De minister denkt daarbij dus aan de A4 en knooppunt Hoevelaken, maar er loopt ook nog een beroepsprocedure tegen de verbreding van de A27 en A12 bij Utrecht. Een woordvoerder van het ministerie van infrastructuur en waterstaat laat weten dat ook de verbreding van de N35 tussen Nijverdal en Wierden in Overijssel een nieuwe onderbouwing nodig heeft.

Aan vakblad Cobouw liet de directeur-generaal van Rijkswaterstaat weten zich ‘grote zorgen’ te maken over de gevolgen van dit stikstofvonnis voor de wegenbouw. Het vonnis betekent niet dat de weguitbreidingen bij voorbaat onmogelijk zijn. Minister Van Nieuwenhuizen (of haar opvolger) krijgt dus nog de kans haar werkwijze te verdedigen. Ook kan zij er alsnog voor kiezen om de negatieve natuureffecten voor het gehele land in kaart te brengen – en die te compenseren.

Lees ook:

Minister moet stikstof langs de A15 net zo meten als bij een koeienstal

Het doortrekken van de A15 bij Arnhem is opnieuw vertraagd. De minister van infrastructuur krijgt een half jaar de tijd voor een nieuwe berekening van de stikstofuitstoot, die verder kijkt dan vijf kilometer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden