Sneeuw wordt een zeldzaamheid in de Alpen

Beeld anp

Zo'n 400.000 Nederlanders grijpen de voorjaarsvakantie aan voor een paar dagen wintersport. Maar hoe lang nog? Door de opwarming wordt sneeuw ook in de Alpen bijzonder.

Na een recorddroge decembermaand is het vorige maand eindelijk gaan sneeuwen in de Zwitserse Alpen. Maar de groene Kerst is een voorbode van wat de wintersporters te wachten staat. Als de opwarming van de aarde niet wordt beteugeld, zijn de Alpenhellingen aan het eind van de eeuw tweederde van hun witte­­ dek kwijt.

Zo ver hoeft het niet te komen, schrijven Zwitserse geofysici in het vakblad The Cryosphere. Als de wereld zich houdt aan het akkoord van Parijs en die opwarming weet te beperken tot twee graden, verdwijnt niet meer dan 30 procent. De Alpengletsjers zijn hoe dan ook op de terugtocht, betogen de Zwitsers. Het zijn immers relieken van de laatste ijstijd. "Maar met ons klimaatbeleid hebben we wel invloed op het tempo waarin ze verdwijnen."

Veel klimaatmodellen geven geen exact beeld van het lot van de Alpensneeuw. Hogere temperaturen laten de sneeuw smelten, maar omdat warmere lucht meer vocht kan dragen en er daarom in een opwarmende wereld meer neerslag wordt verwacht, was het onduidelijk hoe de balans zou uitslaan. Negatief, concluderen de Zwitserse onderzoekers nu. Er valt de komende decennia wel meer neerslag in de bergen. "Maar omdat het warmer wordt, is dat vooral regen. En steeds minder sneeuw."

Klimaatinspanningen

Ze combineerden diverse klimaatmodellen met meteorologische gegevens en berekenden hoe die voorspellingen uitpakken in verschillende scenario's, in een wereld die op de oude voet doorgaat of de uitstoot van broeikasgassen aanpakt. Hun conclusie is op het eerste oog zeer somber: in alle scenario's, voor iedere hoogte en voor iedere wintermaand wordt het gebied dat met sneeuw wordt bedekt kleiner en de laag dunner. En wordt het seizoen korter: in de meeste gevallen is de wintersport straks beperkt tot januari en februari. De lager gelegen skioorden - tot 1200 meter - moeten er rekening mee houden dat ze aan het eind van de eeuw hooguit incidenteel besneeuwd zijn.

Of dat voor de hogere gebieden ook gaat gelden, hangt van de klimaatinspanningen af. Maar, schrijven de Zwitsers, als het niet lukt om de uitstoot te beperken, zullen alleen de gebieden boven 2500 meter verzekerd zijn van voldoende sneeuw om te skiën.

De gevolgen van de klimaatverandering blijven niet beperkt tot de wintersport, zeggen de Zwitsers tot besluit.

Niet alleen zullen de economieën van hele regio's instorten, ook de waterhuishouding in de Alpen­­ zal veranderen. Rivieren zullen op andere tijden in het jaar hun grootste afvoer hebben, waterkrachtcentrales zullen moeten worden aangepast, scheepvaart wordt misschien onmogelijk. "Maar een groot deel van deze veranderingen hebben we in eigen hand."

Kunstsneeuw, is dat de oplossing?

Geen sneeuw gevallen? Dan maken we het toch zelf. Skioorden zetten steeds vaker sneeuwkanonnen in om hun gasten te plezieren. Deze verstuiven water onder hoge druk en spuiten het de vrieslucht in waardoor de waterdruppeltjes snel bevriezen. De kristallen die zo ontstaan, hebben niet de ruimtelijke structuur van echte sneeuw, het is meer poedersneeuw. Pas als de natuur er een paar weken, met temperatuurschommelingen, overheen is gegaan, begint een kunstsneeuwdek ‘echt’ te lijken. Niettemin waarschuwen experts voor de risico’s. De ski’s draaien er anders op, de kans is groot dat er door regenval ijsvorming ontstaat en de skiër loopt het risico om naast de baan terecht te komen. Kunstsneeuw is ook niet echt milieuvriendelijk. Het is weliswaar gewoon water, maar dat moet wel worden aangevoerd en – met inzet van veel energie – worden bevroren. De skioorden hebben er jaarlijks vele miljoenen voor over.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden