Misleidende reclame

Shell misleidt opnieuw consument met groene beloftes, oordeelt Reclame Code Commissie

null Beeld brechtje rood
Beeld brechtje rood

Shell wordt weer beschuldigd van groenwassen in advertentiecampagnes. Drie partijen in de Tweede Kamer vragen nu om een onderzoek naar een verbod op fossiele reclame.

Esther Bijlo

Shell mag zich niet ‘een van de grootste aanjagers van de energietransitie’ noemen. De Reclame Code Commissie (RCC) geeft het bedrijf een pijnlijke tik op de vingers vanwege een radiospotje waarin die zinsnede voorkomt.

Shell wekt ten onrechte de indruk ‘initiator en versneller’ van de overgang naar schone energie te zijn, constateert de commissie. “Daarvan kan niet worden gesproken zolang Shell haar investeringen in fossiele projecten vrijwel onverminderd voortzet”, staat in de dinsdag gepubliceerde uitspraak. Het is ‘een te rooskleurig beeld van de werkelijkheid’. Het bedrijf doet een ‘milieuclaim’ die het niet kan waarmaken, oordeelt de RCC. Dat is in strijd met de reclamecode, een belofte voor een schoner milieu mag de consument niet misleiden. Uitspraken van de commissie zijn niet bindend, het is een ‘dringend advies’ om de reclame-uiting te veranderen.

‘Het triomfantelijke van Shell stond mij zo tegen’

Indiener van de klacht, Jos Koning, noemt de uitspraak ‘geweldig’. Koning kaartte, voor hem voor het eerst, als individuele burger de uitspraken van Shell aan bij de commissie. “Het triomfantelijke van ‘een van de grootste aanjagers van de energietransitie’ stond mij zo tegen als ik dit spotje hoorde. Deze multinational heeft tientallen jaren juist alles uit de kast gehaald om de rol in klimaatverandering te verdoezelen.”

Het is de derde berisping van de reclamewaakhond aan het adres van Shell voor dezelfde campagne, die eind vorig jaar, rond de klimaattop in Glasgow op de radio, in kranten (waaronder Trouw) en op bushokjes te vinden was. Vorige week stelde de RCC al dat twee andere beweringen in die advertenties ook niet kloppen. De claim dat bussen al rijden op Shells groene waterstof is volgens de commissie niet hard te maken. Dat betreft nog grijze waterstof, ofwel gemaakt met behulp van fossiele energie. Ook is het bedrijf te slordig met het gebruik van getallen. De campagne meldt dat door Shells inspanningen er ‘miljoenen kilometers schoner’ wordt gereden met die ‘groene’ waterstof. Miljoenen kilometers lijkt veel, maar is in werkelijkheid maar een fractie van het totaal aantal gereden kilometers, aldus de commissie.

Een correctie achteraf

Naar aanleiding van de oordelen vorige week, stelden GroenLinks, Partij voor de Dieren en PvdA vragen in de Tweede Kamer. Zij verzoeken de minister om een verbod op fossiele reclame te onderzoeken. De actiegroep Reclame Fossielvrij strijdt daar al een tijd voor. “We zijn blij met de uitspraken van de Reclame Code Commissie, maar het is een correctie achteraf, de campagne is al geweest”, reageert Femke Sleegers van Reclame Fossielvrij. “Klimaatminister Rob Jetten kan het zich een stuk makkelijker maken door dit soort reclames te verbieden. Ze nemen een gevoel van urgentie weg en geven de indruk dat Shell al goed bezig is, wat niet zo is.” Shell komt niet meer weg met de uitleg wat het bedrijf allemaal wél aan schone energie doet, ziet Sleegers. “De commissie gaat daar niet in mee. Die stelt dat zolang de kern van het bedrijf nog steeds fossiel is, je niet kunt spreken over een verandering.”

In een reactie zegt Shell naar de aanbevelingen van de Reclame Code Commissie te kijken. “We begrijpen dat niet iedereen ons ziet als aanjager van de Nederlandse energietransitie, maar we veranderen”, aldus een woordvoerder. “Feit is dat we de afgelopen twee jaar voor vier miljard euro aan investeringen in de Nederlandse energietransitie hebben aangekondigd. En er staat nog heel wat op stapel.”

Een half jaar geleden trok de RCC ook al een streep door een andere campagne van Shell, die over ‘CO2-neutraal rijden’. Misleidend, was het oordeel, omdat de 1 cent extra per liter brandstof niet de garantie geeft dat die de klimaatschade van rijden op diesel of benzine kan compenseren. De campagne loopt nog, het woord ‘neutraal’ is in Nederland alleen veranderd in ‘compensatie’. Er is een nieuwe klacht tegen ingediend bij de commissie.

Lees ook:

‘Klimaatdrammer’ Eric Stam kraakt misleidende groene claims in reclames - en met succes

Bedrijven die zich in reclames op de borst kloppen over hun duurzaamheid worden door burgers scherp in de gaten gehouden. Met misleiding of overdrijving komen adverteerders niet zomaar weg.

Reclame Fossielvrij is een muis in activistenland, maar ze lust de oliegiganten rauw

Met hun reclames en campagnes doen oliemaatschappijen het voorkomen alsof ze keihard werken aan een schone toekomst. Reclame Fossielvrij wil af van hun kletspraat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden