Groene ClaimWasmiddel

Seepje, een eerste zetje naar beter wassen. Maar hoe duurzaam zijn de flessen?

Flessen Seepje zijn zwaarder dan andere wasmiddelen, maar wel van gerecycled plastic. Is het merk zo duurzaam als het claimt?

Slepen met boodschappen? Misschien zijn ze wel te zwaar verpakt. Half november berichtte Trouw over een onderzoek van milieuorganisatie Recycle Netwerk. Het gewicht van whiskyflessen bleek te verdubbelen als het om een duurdere variant drank ging. Iets vergelijkbaars gold voor wasmiddel, waarbij de fles van Seepje twee keer zo zwaar was als die van het Jumbo-huismerk.

Seepje vond de berichtgeving onvolledig en oneerlijk. “Bij een whiskyfles voelt een consument het verschil in verpakkingsgewicht, bij wasmiddel niet”, zegt oprichter Jasper Gabriëlse. “Er werd gesuggereerd dat wij het ­ gewicht zouden verhogen voor een luxebeleving bij de klant. Dat is onjuist.”

Stevigheid

De verpakkingen van Seepje zijn juist zeer efficiënt, zegt hij. “Er passen relatief veel flessen op het winkelschap, in een doos en op een pallet. Ze hebben geen handvat, zoals andere wasmiddelflessen. Voor de stevigheid is inderdaad meer materiaal nodig.”

De flessen bestaan voor 97 procent uit gerecycled HDPE-plastic. De papieren wikkels zitten zonder lijm op de fles en kunnen bij het oud papier. “Labels vervuilen vaak recyclestromen”, zegt Gabriëlse. “Dat is bij Seepje niet het geval.”

Een paar jaar geleden had het merk een verpakking van gerecycled karton met daarin een plastic zak. Na gebruik konden plastic en karton apart worden gerecycled. Vanwege financiële problemen van de leverancier is Seepje overgestapt op de huidige verpakking.

Het gebruik van gerecycled materiaal kost in het algemeen minder energie dan de productie van nieuwe materialen, zegt Kirsten Palland van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. “Er is ook ‘afgeleide’ milieuwinst, omdat de vraag naar hergebruikt materiaal de keten in beweging kan brengen.”

Levenscyclusanalyse 

Palland kan niet zeggen of het gerecyclede materiaal opweegt tegen het gewicht van de verpakking. Daarvoor is een levenscyclusanalyse (LCA) nodig, waarin verschillende soorten verpakkingen worden vergeleken.

Seepje is ooit begonnen met de verkoop van wasnoten uit Nepal. De schillen van de Sapindus-boom geven in contact met water saponinen af, die een reinigend effect schijnen te hebben. Inmiddels vormen de wasnoten nog maar 10 procent van de omzet van het bedrijf. De vloeibare wasmiddelen zijn een stuk populairder.

Vloeibaar wasmiddel bestaat echter voor 70 tot 80 procent uit water. Het lijkt omslachtig om zo veel ‘oplosmiddel’ te verpakken in (gerecycled) plastic. Gabriëlse wijst erop dat mensen vloeibaar wasmiddel gewend zijn. “Het gedrag van consumenten veranderen, kost jaren. Bovendien helpt vloeibaar wasmiddel bij het doseren.”

Mark van Loosdrecht, hoogleraar milieu­bio­technologie aan de TU Delft, weet dat poederwasmiddel wordt bijgevuld met een vulstof om de dosering makkelijker te maken. Bovendien is er voor de productie van poeder een drooginstallatie nodig, die ook energie kost.

Vloeibaar versus poeder

Volgens Palland hebben vloeibare wasmiddelen verschillende milieuvoordelen ten opzichte van waspoeder. “Ze zijn bij uitstek geschikt voor het wassen bij lage temperaturen en veroorzaken minder kalkaanslag in de machine. Met vloeibare wasmiddelen komen ook minder microvezels vrij uit synthetische kleding, die bijdragen aan de plasticsoep.”

Daar staat tegenover dat vloeibare wasmiddelen soms meer verpakkingsmateriaal hebben per dosering, zegt ze. “Vloeibaar wasmiddel bevat ook conserveringsmiddel, dat belastend kan zijn voor de afvalwaterzuivering. Overigens is uit Noors en Duits onderzoek gebleken dat wasnoten de was niet schoner maken dan wassen met alleen water.” Seepje-­oprichter Gabriëlse bestrijdt dat en verwijst naar studies die het tegendeel beweren.

In Seepje zitten, behalve opgelost wasnotenpoeder, vergelijkbare stoffen als in gewoon wasmiddel. Gabriëlse: “Het Ecocert-certificaat garandeert dat onze producten minimaal 99 procent natuurlijk zijn. We gebruiken de wasstof sodium laureth sulfaat in een volledig natuurlijke variant, terwijl deze stof meestal voor zo’n 18 procent uit aardolie bestaat. Ook het belangrijkste ingrediënt in onze wasverwachter is van hernieuwbare oorsprong, terwijl de conventionele variant deels van aardolie is.”

Hernieuwbare grondstoffen zijn echter niet automatisch beter dan fossiele, zegt Palland. “Plantaardige grondstoffen als palm- of kokosolie raken niet op, in tegenstelling tot aardolie. De teelt ervan belast vaak wel het milieu en kan gepaard gaan met ontbossing. Het RSPO-keurmerk voor palmolie is een stap in de goede richting, al lijken de huidige eisen niet streng genoeg om nadelige effecten van de productie uit te sluiten.”

Balans

Alle palmolie in Seepje-producten heeft het RSPO-keurmerk. Gabriëlse erkent de kritiek op dit label en zoekt een balans in het gebruik van alternatieven. “De glycerine in onze producten is op basis van raapzaadolie, in plaats van de goedkopere palmolievariant.”

Hij benadrukt ook wat er allemaal níet in Seepje zit. “We gebruiken geen synthetische geur- en kleurstoffen, fosfonaten, bleekmiddelen en optische witmakers. Deze ingrediënten zijn op aardoliebasis, ongezond voor de gebruiker en slecht voor het milieu.”

In vergelijking met andere wasmiddelen schijnt Seepje makkelijker afbreekbaar te zijn in de afvalwaterzuivering. Biotechnoloog Van Loosdrecht kan zonder het onderzoeksrapport niet zeggen of dat klopt.

Volgens Jules van Lier, hoogleraar afvalwaterzuivering aan de TU Delft, maakt niet alleen de samenstelling van het wasmiddel uit voor de energie die het kost om het afvalwater te zuiveren, maar ook de hoeveelheid. Als je Seepje rijkelijk in de wasbol laat vloeien voor de frisse lentegeur, doe je alle beetjes duurzaamheidswinst dus meteen weer teniet.

In de serie Groene Claim worden als duurzaam aangeprezen producten kritisch bekeken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden