Natuurdagboek

Schilder C.W. Eckersberg schilderde regenbogen en vogels uit zijn hoofd

Regenbogen door Christoffer Wilhelm Eckersberg. Beeld Koos Dijksterhuis

Met een kunstzinnig aangelegde vriend bezoek ik het Groninger Museum om 'De Romantiek in het Noorden' te bekijken. 

Wij laten ons verpletteren door 95 woeste landschappen, ruige bergen, hoge watervallen, grillige eiken, schuimende zeeën van Noord-Europese schilders.

Een van de minder dramatische taferelen is een tamelijk hoopvol doek van Christoffer Wilhelm Eckersberg met melkmeisjes onder twee regenbogen: een heldere en een vage. Precies zo verschijnen regenbogen; Eckersberg heeft goed gekeken. Hoewel? In het echt is de tweede boog een spiegelbeeld van de eerste, met omgekeerde kleurenvolgorde. Had Eckersberg niet goed gekeken of schilderde hij hem met opzet verkeerd om?

Fontein van vuur

De uitbarsting van de Vesuvius is op meerdere schilderijen te bewonderen. Zo relaxed als Johan Christian Dahl hem afbeeldt, als een vuurtje waar je bij picknickt, zo angstaanjagend schildert Joseph Rebell hem. De zwarte bergen, dreigende wolken en de fontein van vuur lijken wel op Mount Doom in het helse Mordor uit 'The Lord of the Rings'. Een kolkende zee versterkt het onheilspellende gevoel.

In gevoelens waren ze goed, die romantici. In landschappen ook. De mensen en dieren - vogels vooral - die ze erin schilderen zijn meestal klein, als om hun nietigheid in de overweldigende natuur te benadrukken. Die vogels zijn meestal V-tjes zoals een kind ze tekent, maar soms zijn ze groter afgebeeld. 

Vogelaars

Ik heb eens een landschapsschilderij gezien waarop vogels vlogen, waarin ik groene spechten herkende. De in Groningen tentoongestelde schilders waren waarschijnlijk minder getrainde vogelaars. De rotsvogels op de Noordkaap van Peder Balke uit 1845 lijken een kruising tussen ganzen, meeuwen en korhoenders.

Kunstzinnige vriend weet te vertellen dat de romantici zelden in het veld schilderden, maar meestal in hun atelier. De vogels zijn uit het hoofd geschilderd of hooguit aan de hand van schetsen. Als Christoffer Wilhelm Eckersberg dat ook zo deed met zijn regenbogen, dan vrees ik dat hij zich simpelweg vergiste.

Iedere dag verwondert Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit. Lees hier eerdere afleveringen van zijn Natuurdagboek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden