null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnEsther Bijlo

Saudi’s en Russen verkneukelen zich over de Shell-zaak, maar voor hoe lang nog?

Trots meldde de topman het vorige week vrijdag op Twitter. ‘Vanaf vandaag verandert Total in TotalEnergies!’ Een fris nieuw logo dat van oranje-rood via paars en blauw naar groen en geel overloopt. Het proces van vervuilende olie en gas naar schone energie als het ware in de letters T en E vervat. ‘Energie vindt zichzelf opnieuw uit’, verklaart de website, waar je meteen ook te weten komt dat er ‘boerderijvriendjes’ te sparen zijn bij het tankstation.

Het is spannend om te zien hoe Total zichzelf opnieuw gaat uitvinden – want dat zullen ze bedoelen. Twee dagen daarvoor liet de Nederlandse rechter een bommetje los in de wereld van fossiele brandstoffen met de uitspraak dat Shell veel sneller de uitstoot van het bedrijf en de producten moet verlagen dan het nu van plan is. Meteen liet de Franse ­milieugroep Notre Affaire à Tous weten het vonnis naar het Frans te vertalen voor hun rechtszaak tegen Total.

Gejuich in de sector

Milieudefensie, de organisatie die de Shell-zaak aanspande, krijgt van overal over de wereld dit soort enthousiaste reacties van actiegroepen die de ingrediënten willen gebruiken voor hun eigen rechtsgang tegen fossiele bedrijven. Er ging ook gejuich op in de staatsolie- en gassector. Althans, die verwachting spraken energie-analisten uit tegenover persbureau Reuters. Clubs als de Opec en het Russische Rosneft zijn niet van die openlijke praters, maar zij zullen de toenemende druk op de westerse producenten van olie en gas met genoegen gadeslaan, aldus de experts. De olie-exporterende landen en overheidsbedrijven kunnen in het gat springen dat Shell, Total en anderen zullen achterlaten. “Het lijkt erop dat het Westen meer zal moeten vertrouwen op het aanbod van wat het ‘vijandige regimes’ noemt”, grapte een hoge – anonieme – functionaris van het Russische gasbedrijf Gazprom.

De Saudische minister van energie, die het nieuws doorgaans negeert, was ook in een jolige bui. Hij noemde het nieuwste rapport van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) ‘een vervolg op de film La La Land’. Het IEA spiegelde de wereld eerder deze maand voor dat de zoektocht naar nieuwe olie en gas per direct zou moeten stoppen, willen we de opwarming van de planeet beperkt houden tot 1,5 graden. Een fantasierijk rapport, wilde de minister maar zeggen, een sprookje.

“Waarom zou ik het serieus nemen?” vroeg prins Abdulaziz bin Salman zich af in hetzelfde Reuters-bericht. Saudi-Arabië produceert olie en gas tegen lage kosten én hernieuwbare energie. “Ik dring er bij de wereld op aan dit te accepteren als de realiteit: dat wij de winnaars zullen zijn van al deze activiteiten.”

Klimaatvoorlopers

Een overmaat aan zelfvertrouwen of paniek? Klimaatactiviste Greta Thunberg denkt het laatste: ‘We zijn duidelijk getuige van het begin van het einde van het tijdperk van fossiele brandstoffen’, twitterde ze. Hoe dan ook zullen de grappen en grollen van de staatsleveranciers van korte duur zijn. Even zouden ze kunnen profiteren van de omslag die de westerse olie- en gassector gaat maken. Maar tussen nu en tien jaar zal het net zich verder sluiten om de uitstoot van CO2. De – relatieve – klimaatvoorlopers zijn niet naïef. Landen zullen de prijs van uitstoot verhogen, grensheffingen invoeren op vervuilende producten en innovaties in schone energie subsidiëren en ruim baan geven. Dat zijn de logische gevolgen van de klimaatdoelen die gesteld zijn en steeds worden aangescherpt. Gebeurt dat allemaal niet, ja dan kan het klimaatakkoord van Parijs in de prullenbak en kunnen we beter de hele dag La La Land gaan kijken.

Redacteur Duurzaamheid & Natuur Esther Bijlo schrijft elke twee weken een column. Eerdere afleveringen vindt u hier.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden