Stikstofcrisis

Rijk krijgt eigen ‘natuurbank’ om stikstof te compenseren

Premier Mark Rutte en minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit tijdens een bezoek aan natuurgebied de Veluwe om met natuurclubs en boeren te praten over de stikstofproblematiek.  Beeld ANP
Premier Mark Rutte en minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit tijdens een bezoek aan natuurgebied de Veluwe om met natuurclubs en boeren te praten over de stikstofproblematiek.Beeld ANP

Het kabinet steekt 125 miljoen euro in natuurherstel, zodat het Rijk kan blijven bouwen. Weer een veel te klein stapje, klaagt de milieubeweging.

Minister Schouten (landbouw, ChristenUnie) gaat een nationale ‘natuurbank’ openen. Dat fonds krijgt 125 miljoen euro in kas. Dat bedrag haalt Schouten uit de 500 miljoen euro die zij afgelopen najaar al klaarzette voor het aanpakken van de stikstofcrisis. Schouten gaat het geld uit de Natuurbank investeren in ‘robuuste natuur’, maakte ze woensdag bekend. Op die manier wil het Rijk compenseren voor de stikstofuitstoot die het zelf veroorzaakt, zoals bij dijkversterking en activiteiten van defensie.

Natuurorganisaties zijn allerminst onder de indruk. Schouten treuzelt en neemt geen adequate maatregelen, vinden Greenpeace, Natuurmonumenten, WNF en LandschappenNL. De beloofde natuurbank noemen ze “een doekje voor het bloeden”. Ze missen plannen voor extra natuur, zoals door het verbinden van alle natuurgebieden. “Er is sprake van een natuurcrisis, maar de politiek behandelt het tot nu toe als een agrarische crisis”, zegt Bjørn van de Boom, lobbyist van Natuurmonumenten.

Hij doelt daarmee op de gesprekken tussen het kabinet en de boerensector. Het natuurgeld dat Schouten ondertussen vrijmaakt is ‘symptoombestrijding’, zeggen de gezamenlijke milieuorganisaties. Zij vragen om een masterplan, om natuur overal tot wasdom te laten komen. Voor boeren is in hun visie een ‘natuurinclusieve’ werkwijze weggelegd. Schouten wil daar later meer plannen voor ontvouwen, zegt haar woordvoerder.

Nederland heeft jaren op de pof geleefd

Eerst wil Schouten de Natuurbank snel invoeren. Dit is noodzaak. Infrastructurele Rijksprojecten kunnen alleen doorgaan met maatregelen tegen de stikstofuitstoot ervan. Nederland heeft jaren op de pof geleefd, door kwetsbare Natura2000-gebieden niet of nauwelijks te beschermen tegen de neerslag van stikstof, oordeelde de Raad van State mei 2019. Natuur verschraalt en verzuurd door stikstof.

Natuurherstel noemt Schouten ‘een van de sleutels’ om de stikstofcrisis op te lossen. “De natuurbank gaat niet investeren in een houtbosje hier en daar, maar in enkele grote projecten”, licht de woordvoerder van Schouten toe. Locaties, waar de natuur een flinke oppepper moet krijgen kan hij nog niet noemen. Het rijk wil de oprichting van de natuurbank in overleg met de provincies vormgeven.

Uit het gereserveerde totaal van 500 miljoen euro wil Schouten ook 125 miljoen euro gaan uitkeren aan landschapsbeheerders. Zij kunnen dit geld eveneens steken in het bevorderen van de kwaliteit van begroeiing, water en soortenrijkdom. De resterende 250 miljoen is bedoeld voor het uitkopen van boeren bij Natura2000-gebieden. De stikstofdepositie die zo verdwijnt, mag van Schouten voor maximaal 70 procent elders gebruikt worden, door bouwbedrijven bijvoorbeeld. “30 procent van de stikstofruimte valt standaard weg”, zegt Schoutens woordvoerder. “Dat is structureel winst voor de natuur.”

Lees ook:

‘Biodivers? Bioarm, biosaai, bioschraal, dat is het’

Wat doet de stikstof voor schadelijke dingen met de natuurgebieden? Boswachter Jos Schouten vertelt en wijst op de Sallandse Heuvelrug aan welke nadelige effecten door stikstof komen.

De natuur gaat van dat schuiven met stikstof niks merken

Iets minder snel rijden, iets meer bouwen. Maar de natuur gaat van dat schuiven met stikstof niks merken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden