Reptielen

Reptielen sneuvelen door Sallandse terreinfietsers

Een doodgereden zandhagedis op de Sprengenberg, een deel van de Sallandse Heuvelrug.Beeld Albert van de Maat

Lokale natuurbeschermers op de Sallandse Heuvelrug zijn bezorgd over grote aantallen reptielen die op mountainbike-paden worden doodgereden. 

De  populaire route voor terreinfietsers dwars door het beschermde Natura-2000-gebied in Overijssel moet worden verlegd, vinden reptielenbeschermers. De provincie vindt dat er genoeg maatregelen zijn genomen.

Anton van Beek, conservator van het Natuurmuseum Holterberg in Holten, doet sinds twintig jaar onderzoek naar de reptielen op de Sallandse Heuvelrug. Vorig jaar vond hij op mountainbike-paadjes in het gebied 47 doodgereden reptielen, vooral zandhagedissen en hazelwormen. Wekelijks rijden er achthonderd tot duizend terreinfietsers over de vijftigkilometerpaden door het natuurgebied.

Van Beek vindt ook dit voorjaar bijna dagelijks dode zandhagedissen en hazelwormen op de paden. Hij stuurt foto’s van doodgereden reptielen met nauwkeurige vindplaats stelselmatig aan boswachters van Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer en aan de provincie. Maar hij krijgt daarop naar eigen zeggen geen reactie.

Ravon, kennisorganisatie voor reptielen, deed voor Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer onderzoek naar maatregelen om de reptielen beter te beschermen. De enige serieuze oplossing is het verleggen van de routes, luidde de conclusie, naar dicht en donker bos.

Maar Van Beek zegt dat hij stuit op onwil van beide organisaties en de provincie om serieus in te grijpen. Wel zijn enkele mountainbike-paadjes tijdelijk afgesloten. Vorige maand werd de afsluiting door onbekenden al een keer vernield.

Boswachter Ruben Vermeer van Natuurmonumenten ziet de reptielensterfte als een onvermijdelijke bijkomende schade van de recreatie. Er leven nog altijd duizenden zandhagedissen in het gebied, zegt hij. Volgens de toezichthouder, de provincie Overijssel, genieten twee miljoen recreanten ieder jaar van de natuur. Daar horen mountainbikers bij. Dat er reptielen worden doodgereden beschouwt een woordvoerder als ‘nevenschade’.

Een doodgereden hazelworm, afgelopen week, op het mountainbikepad op landgoed De Sprengenberg van Natuurmonumenten.Beeld Anton van Beek

Zandhagedissen en hazelwormen zijn beschermde diersoorten. Ze staan op de Rode Lijst van bedreigde reptielen. Landelijk wordt een matige toename gezien bij de Ravon-tellingen van zandhagedissen. Mulle, zandige mountainbike-paden hebben een grote aantrekkingskracht op de reptielen. Zandhagedissen leggen er ook vaak hun eieren.

Natuurfotograaf en ecoloog Albert van de Maat uit Rijssen telt voor Ravon zandhagedissen op landgoed De Sprengenberg op de Sallandse Heuvelrug. Ook hij ziet vaak platgereden hagedissen op de mountainbike-paden. Ook levende zandhagedissen ziet hij vooral bij en op de paden voor de terreinfietsers. “Op de wandelpaden doe ik minder waarnemingen.” 

Dat komt volgens hem omdat vooral zandhagedissen graag op smalle stroken zand in de zon zitten. Zaterdag telde hij 35 (levende) exemplaren op zijn vaste route. Van de Maat verwacht niet dat de provincie zal ingrijpen. “De belangen van de mountainbikewereld blijken toch vaak zwaarder te wegen dan de natuurbelangen.”

Zandhagedis op de Sallandse Heuvelrug.Beeld Albert van de Maat, Rijssen.,

Natuurmonumenten stelt dat het natuurbelang wel degelijk zwaar weegt. “Bescherming en beleving van de natuur is een constante zoektocht, wij zijn daar dagelijks mee bezig: wat kan wel en wat kan niet", zegt een woordvoerder. “Onze missie is het openstellen van de natuur, ook voor recreanten op mountainbikes. Wij ontzien de kwetsbare gebieden.”

Oud-bestuurder Reind Brouwer van Wielervereniging Holten zegt dat zijn club best bereid is mee te werken aan oplossingen. “Als het anders moet, doen we het anders.” Maar de tegenstanders van mountainbikers zijn volgens hem wel erg fanatiek.

Lees ook:

Op het mulle mountainbike-pad haalt de hagedis de eindstreep niet 

Afgelopen week lagen er weer een paar. Platgereden zandhagedissen op een mountainbike-pad in het natuurgebied Sallandse Heuvelrug. Anton van Beek, reptielenbeschermer, ziet ze haast dagelijks liggen op de smalle, zandige paadjes. Er moet wat gebeuren, vindt hij. Sommigen vinden hem iets te fanatiek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden