Rabobank tegen boeren: zoek maar een durfinvesteerder voor je plan

Boeren met hun hond op een aardappelselectiekar die zieke planten scheidt van gezonde. Beeld Hollandse Hoogte

Boeren hopen op meer hulp van de bank om duurzamer te werken. De bank zegt: ‘No Way’. Het Planbureau voor de Leefomgeving wil een Nationaal Landbouwakkoord.

De Nederlandse landbouw is toe aan een totale reset, vindt het Planbureau voor de Leefomgeving. Maar wie zet daarvoor als eerste een stap? De Rabobank in ieder geval niet, zo bleek gisteren in Madurodam. Daar presenteerde het PBL haar rapport ‘Naar een wenkend perspectief voor de Nederlandse landbouw’. 

Het rapport is nu eens geen doorrekening of toetsing van bestaand beleid, zoals het PBL normaal doet, maar een steen in de vijver. “Een openingszet in een discussie over welke landbouw Nederland wil”, volgens PBL-directeur Hans Mommaas.

Die discussie over een toekomstige, duurzame landbouw zou volgens PBL moeten uitmonden in een Nationaal Landbouwakkoord, zoals er ook een Energieakkoord is met gezamenlijke afspraken van overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. In een landbouwakkoord kunnen volgens het PBL, dat de regering adviseert op milieugebied, doelen worden geformuleerd voor zaken als dierenwelzijn, landschapsbeheer en bodemkwaliteit.

In beweging komen

Maar voor boeren geldt net zo goed als voor burgers: in je eentje verduurzamen gaat niet zomaar. Een boer is met handen en voeten gebonden aan de wensen en eisen van zijn afnemers, de bank en de milieuwetten. Die zullen dus, vindt het PBL, allemáál in beweging moeten komen als de samenleving van boeren verlangt dat ze anders gaan werken.

De belangrijkste partijen waar een boer mee te maken heeft, zaten daarom gisteren in Madurodam aan tafel: het ministerie van landbouw, boerenorganisatie LTO, de Rabobank. De bank werd al snel in de rol van beklaagde gedrongen. Want boeren willen best experimenteren met duurzamere manieren van werken, zeggen ze, maar als ze niet met zekerheid kunnen onderbouwen hoeveel winst dat zal opleveren komt de bank niet met krediet over de brug.

“Dat klopt”, gaf Rabodirecteur Ruud Huirne volmondig toe. “Sommige innovaties zijn gewoon geen goed idee, omdat ze niet zijn rond te rekenen.” De bank, zei Huirne, moet werken met spaargeld van klanten, en dat vraagt om prudentie. Wellicht, suggereerde hij, kunnen boeren met hun duurzame plannen terecht bij een durfinvesteerder, of kunnen ze een crowdfundingsactie op touw zetten.

Supermarkt

Boerenorganisatie LTO is best bereid om ook andere partijen te laten meepraten over de landbouw van de toekomst. “Wij zijn voorstander van een landbouwakkoord”, zei LTO-bestuurder Joris Baecke. Maar, zei hij, de allermeeste macht over de boer heeft een partij die in Madurodam niet aan tafel zat: de supermarkt. Want die zorgt er volgens Baecke voor dat een boer zijn kostprijs steeds verder moet verlagen om nog winst te kunnen maken.

Ook Rabodirecteur Huirne wees naar de markt: als boeren geld nodig hebben om duurzaam te produceren, zouden ze ervoor moeten zorgen dat ze een hogere prijs voor die producten krijgen. Over de suggestie van renteloze leningen voor duurzame pioniers kon hij kort zijn: “No way”.

Het PBL vindt dat minister Schouten van landbouw het initiatief moet nemen voor een landbouwakkoord. Volgens Mommaas bewijst het Trouw-onderzoek ‘De staat van de boer’ dat de tijd daar rijp voor is. Of de minister de suggestie van het planbureau overneemt, wilde haar topambtenaar niet toezeggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden