UPDATE

Politiek taboe op sluiten kolencentrales doorbroken

De kolencentrale aan de Hemweg in het Westelijk havengebied in Amsterdam. Beeld ANP

Minister Eric Wiebes (economische zaken en klimaat) sluit niet uit dat een of twee oude kolencentrales gesloten zullen worden om te voldoen aan de CO2-doelstelling voor 2020. Dat zei hij tijdens het debat over het klimaatakkoord in de Tweede Kamer. 

In het debat over het Klimaatakkoord verschuiven de stellingnames niet snel. Het zou de meer dan honderd onderhandelaars aan de klimaattafels maar zenuwachtig maken. Toch is zit er beweging in het debat sinds minister Eric Wiebes van economische zaken een kleine maand geleden bekendmaakte welke richting het kabinet op wil. Dankzij de rechter, rapporten en personele wijzigingen bij een van de coalitiefracties.

En woensdagnacht erkende Wiebes tegenover de Tweede Kamer voor het eerst dat Nederland, zoals het nu gaat, de uitstoot van broeikasgassen níet met een kwart zal terugbrengen voor 2020. In hoger beroep verplichtte het gerechtshof de staat onlangs opnieuw tot deze reductie. Als Nederland in dit tempo doorgaat, klonk het in de rechtszaal, komt de CO2-reductie uit op zo’n 23 procent. Mogelijk hoger, maar mogelijk ook lager.

Wiebes wil er niet op gokken dat de wijzer uitslaat naar boven de 25 procent en daarom vertelde hij de Kamer dat het ‘geen geheim’ is dat het kabinet sluiting van een oude kolencentrale overweegt.

GroenLinks-leider Jesse Klaver wilde weten hoe de minister de Hemwegcentrale in Amsterdam of de Amercentrale in Geertruidenberg wil sluiten en welke maatregelen hij daarnaast nog neemt, maar Wiebes liet zich niet uit de tent lokken. Het zou de onderhandelingspositie van de staat tegenover de eigenaren van de centrales verzwakken.

Om die kwart reductie in 2020 te halen moet Nederland 4 megaton CO2 minder uitstoten. Op basis van de uitstoot in 2017 zou het sluiten van de Hemwegcentrale ruim 3 megaton schelen. Sluiting van deze oude centrale is dus waarschijnlijk niet genoeg.

Sluiting van de Amercentrale is weer ongewenst, zoals D66-fractievoorzitter Rob Jetten aanhaalde, omdat die centrale met zijn restwarmte ook zo’n 40.000 Brabantse huishoudens verwarmt.

Opvallend was dat Jetten in zijn eerste klimaatdebat als fractievoorzitter een verlaging van de maximumsnelheid op de snelweg opperde als CO2-besparing. Om dat te bereiken moet het regeerakkoord worden opengebroken. Bovendien gaat dat regelrecht in tegen de wensen van de VVD, die de maximumsnelheid in het eerste kabinet-Rutte naar 130 verhoogde. VVD-Kamerlid Dilan Yesilgoz noemde een snelheidsbeperking ‘niet nodig en niet wenselijk’.

Veel partijen pleitten tijdens het debat voor een ruime CO2-heffing. Wiebes zei dat hij ‘een groot fan’ is van zo’n heffing. Een CO2-heffing op het productieproces van elk onderdeel van een dienst of product, zoals De Nederlandsche Bank oppert, noemt de minister zelfs het ei van Columbus. “Dit is dé manier. Iedereen die er even over nadenkt, komt hiermee.”

Nu nog niet

Maar op dit moment is het niet uitvoerbaar, vulde Wiebes gelijk aan. Het is volgens hem nu niet mogelijk om van alle goederen de CO2-emissies te berekenen, dat moet bovendien in samenspraak met andere landen. Voorlopig blijft een CO2-heffing in de klimaatplannen van het kabinet alleen een stok achter de deur, voor als bedrijven zelf hun uitstoot niet voldoende terugbrengen.

En zo kunnen de polderaars aan de klimaattafels weer verder werken aan een definitief klimaatakkoord, dat er voor het einde van het jaar moet liggen. De nieuwe gezichtspunten die in het nachtelijke debat naar voren kwamen, hebben weinig invloed op die onderhandelingen. Over sluiting van de kolencentrales zal pas weer gesproken worden als in januari uit nieuwe cijfers van het Planbureau van de Leefomgeving blijkt dat de kwart reductie in 2020 op de huidige weg niet gehaald wordt.

Lees ook:

De gascentrales kunnen uit de mottenballen, of zijn er andere mogelijkheden?

Het politieke taboe op het sluiten van kolencentrales is doorbroken. Áls een kolencentrale sluit, verdwijnt de CO2-pluim maar valt ook de energieproductie weg. Toch doemt er geen stroomtekort op als Nederland kiest voor sluiting.

Vier vragen over de gevolgen van de Urgenda-uitspraak

Oké, er moet dus iets gebeuren na de uitspraak in de Urgenda-zaak. Maar wat? En hoe? En kan dat snel genoeg? Veel is nog niet duidelijk. Vier vragen over de gevolgen van de uitspraak.  

Van de argumenten van de staat bleef in het Urgenda-arrest niets overeind

De staat handelt volgens de rechter in strijd met de artikelen 2 en 8 van het Verdrag voor de Rechten van de Mens. Daarin staat dat overheden een zorgplicht hebben naar hun bevolking toe. Door niet te streven naar een reductie van 25 procent brengt de overheid haar burgers in gevaar, vindt het Hof.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden