Plannen van luchtvaartsector: schoner vliegen én blijven groeien

KLM, Schiphol en andere organisaties presenteren een plan voor verduurzaming. Beeld ANP

De Nederlandse luchtvaartsector wil 35 procent minder CO2 uitstoten in 2030. De sector hoopt de CO2-uitstoot terug te dringen door de vloot te vernieuwen, duurzame brandstof te gebruiken en andere maatregelen, die zijn gebundeld in een plan van aanpak.

Twintig organisaties, waaronder KLM, Schiphol en het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium, hebben vandaag hun pakket maatregelen aangeboden aan minister Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur en waterstaat). De genoemde CO2-reductie is geen vergelijking met de huidige uitstoot, maar met de uitstoot in 2030 als er geen maatregelen zouden worden getroffen. Milieuorganisatie Greenpeace is sceptisch, GroenLinks vindt het pakket veel te mager.

Minister Van Nieuwenhuizen reageerde in eerste instantie enthousiast. “Het is fijn dat de sector in dit ambitieuze plan op een rijtje heeft gezet wat wij in Nederland zelf kunnen doen om de sector te verduurzamen.” De duurzame ambities van de luchtvaart betekenen niet dat de geplande vliegtaks nu van de baan is, zoals de sector graag zou willen. Van Nieuwenhuizen: “De vliegtaks gaat er gewoon komen, want dat staat in het regeerakkoord.”

Geen simpele oplossing

De luchtvaart is wereldwijd de veroorzaker van 2 procent van de CO2-uitstoot. Reizen per vliegtuig levert zo’n zeven keer meer CO2-uitstoot op dan het reizen per trein.

Een simpele oplossing voor het vervuilende karakter van de luchtvaart is er niet. De sector probeert het probleem aan te pakken met een combinatie van initiatieven om de CO2-uitstoot terug te dringen. Uiteindelijk moet er in 2030 zes miljoen ton minder CO2 worden uitgestoten dan als alles op de huidige voet doorgaat. Bij de berekeningen voor dit plan is uitgegaan van een scenario met lage groei.

Minder omvliegen 

Allereerst ziet de sector mogelijkheden om CO2-uitstoot te besparen door start- en landingsprocedures te verbeteren en door vliegtuigen minder omwegen te laten maken. Een van de grote problemen is echter dat de invoering van een efficiënt Europees luchtruim al jaren op zich laat wachten. Ondertussen blijft Europa een lappendeken van verschillende luchtruimen, waardoor vliegroutes lang niet altijd de meest directe routes zijn. Het lijkt voorlopig niet eenvoudig om deze doelstelling te realiseren.

Een ander voornemen om de CO2-uitstoot terug te dringen is stiller en schoner vliegen. Schiphol wil dat bereiken door de luchthavengelden die vliegtuigmaatschappijen moeten betalen goedkoper te maken voor maatschappijen met stillere en minder vervuilende vliegtuigen en duurder voor maatschappijen die meer vervuilende en lawaaierige vliegtuigen in hun vloot hebben.

Ook het gebruik van meer duurzame kerosine, bijvoorbeeld gemaakt van oud frituurvet, moet de komende tien jaar een  verschil gaan maken. Hoewel de sector veel CO2-besparing verwacht van duurzame kerosine is het de vraag of dit haalbaar is. Vorig jaar was de hoeveelheid biobrandstof bij KLM nog slechts 0,04 procent van de totale hoeveelheid verbruikte kerosine. Het probleem is dat er bijzonder weinig duurzame biokerosine voor de luchtvaart wordt geproduceerd. Het aanbod is te klein, de prijs hoog.

Vernieuwing

Een andere manier om de CO2-uitstoot te beperken is het vernieuwen van de vloot. Daarmee verwacht de sector de grootste slag te slaan. Het gebruik van lichtere materialen en het verbeteren van het aerodynamische ontwerp kan ervoor zorgen dat er minder brandstof wordt verbruikt. Op langere termijn verwacht de sector veel van vliegtuigen die gedeeltelijk of geheel elektrisch worden aangedreven. Of de vernieuwing van de vloot echt zal leiden tot substantieel minder CO2-uitstoot hangt voor een groot deel af van de bereidwilligheid van vliegtuigfabrikanten als Boeing en Airbus.

Op korte vluchten in Europa wil de sector de CO2-uitstoot terugdringen door reizen met de trein en andere vormen van vervoer te stimuleren. Behalve luchtvaartorganisaties werkt daarom ook de NS mee aan het plan.

Emissieloos

Behalve een afname van zes miljoen ton CO2-uitstoot, willen de twintig organisaties ook op de grond verduurzamen. Schiphol streeft ernaar een emissievrije luchthaven te worden. Daarnaast wil de sector ervoor zorgen dat de reis van en naar het vliegveld minder vervuilend wordt. De maatregelen op de grond moeten samen nog een half miljoen ton CO2 schelen.

Greenpeace reageert sceptisch op het plan. “Het is business as usual met een klein groen strikje eromheen”, zegt Cas van Kleef van Greenpeace. Hij wijst erop dat in het actieplan slechts een minder snel CO2-groeipad wordt voorgesteld. “Het is tijd voor realiteitszin. De luchtvaart kan simpelweg niet verder groeien.” Ook GroenLinks is teleurgesteld, omdat groei nog steeds het uitgangspunt is. “Om klimaatverandering tegen te gaan, moet de totale CO2-uitstoot nu al flink omlaag. Er is dus geen ruimte voor groei”, zegt Tweede Kamerlid Suzanne Kröger. “Ze kopen een dweil en zetten de kraan nog verder open.”

Lees ook:

KLM zoekt meer duurzame brandstof, maar dat valt niet mee

Een luchtvaartmaatschappij die vecht tegen klimaatverandering bestaat niet. Of toch wel? Met kleine stapjes probeert Inka Pieter, verantwoordelijk voor duurzaamheid bij KLM, de uitstoot van de KLM-vloot te verminderen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden