Planbureaus prijzen CO2-taks om uitstoot te beperken

De hoogovens van staalbedrijf Tata Steel. Beeld ANP

Een CO2-taks is een bijzonder effectief middel om uitstoot te beperken. Al horen er wel maatregelen bij die bedrijven hier houden.

Een CO2-taks die voor alle economische sectoren gelijk is, is het beste middel om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Wel is bij zo’n belasting het risico groot dat de uitstoot in andere landen toeneemt. Dat effect kan de overheid met gerichte maatregelen beperken.

Dat oordeel publiceerden het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Centraal Planbureau (CPB) vrijdag, net op het moment dat in Den Haag de onderhandelingen over een klimaatakkoord in de finale fase zitten.

Als de zware industrie en de energiesector eenzelfde bedrag voor hun CO2-uitstoot moeten betalen, dan is dat volgens de planbureaus een relatief goedkoop middel om een forse reductie van broeikasgassen tot stand te brengen. Dan hoeven er bovendien minder, relatief dure uitstootbeperkende maatregelen te worden genomen in de bebouwde omgeving.

Weglekken

Voor Nederlandse elektriciteitsproducenten en bedrijven als Tata Steel of raffinaderijen is een CO2-heffing slecht nieuws. Internationale industrieën zouden bij een heffing, zo schrijven PBL en CPB, wel eens naar het buitenland kunnen trekken waar zij goedkoper CO2 kunnen uitstoten. Ook zal dan meer elektriciteit uit het buitenland worden geïmporteerd. Dat gaat ten koste van de Nederlandse economie, en het mondiale klimaat schiet er per saldo niets mee op.

Dit ‘weglekeffect’ valt relatief makkelijk te ondervangen, schrijven de twee, door een Europese heffing in te stellen. Vooralsnog lukt het Nederland maar moeizaam om andere Europese landen achter hogere klimaatambities te krijgen. Voor de elektriciteitssector zou afstemming met alleen de buurlanden al kunnen helpen, aldus de planbureaus.

Een andere optie is een subsidiesysteem, waarbij een deel van de belasting teruggesluisd wordt naar huishoudens en naar bedrijven als budget om CO2-besparende maatregelen te treffen. Als de bedrijven zo kunnen innoveren, zullen zij minder geneigd zijn weg te trekken. Dus zal dit niet ten koste gaan van de werkgelegenheid; mogelijk leidt de innovatie zelfs tot extra banen.

De CO2-heffing is uitgegroeid tot het meest symbolische en controversiële onderdeel van het klimaatakkoord, dat volgens de planning op 21 juni moet worden gepresenteerd. In maart besloot het kabinet onverwacht om toch een CO2-belasting op te nemen in het klimaatakkoord. Uit berekeningen van de planbureaus was gebleken dat de bonus-malusregeling die het kabinet eerder voor ogen had te vaag en ingewikkeld was.

Linkse partijen in de Tweede Kamer en milieuorganisaties pleitten al langer voor een CO2-heffing. De milieuclubs reageerden vrijdag dan ook verheugd op het rapport van de planbureaus. Zij gaan er nu vanuit dat er een uniforme CO2-taks in het klimaatakkoord zal komen.

VVD en CDA wezen de afgelopen maanden vaak op de risico’s op het weglekken van CO2 en het wegtrekken van bedrijven. Die partijen hechten groot belang aan een terugsluisregeling, waardoor bedrijven ook profijt hebben van een CO2-belasting.

Lees ook: 

Trekt de industrie echt aan het kortste eind vanwege de CO2-heffing?

Toch een CO2-heffing: de industrie heeft aan het kortste eind getrokken. Maar hoe effectief wordt die belasting op uitstoot?

Politiek nog erg verdeeld over CO2-heffing

Het klimaatdebat spitst zich inmiddels toe op één thema: een CO2-heffing. In april spraken de Tweede Kamer, industrie, wetenschappers en milieuclubs erover.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden