Stikstofcrisis PBL-rapport

Planbureau: stikstofcrisis was te verwachten

De Nederlandse regering heeft conflicterende belangen gestimuleerd, volgens het Planbureau voor de Leefomgeving: een agrarische wereldspeler zijn én de natuur beschermen. Die botsende belangen hebben het land in de stikstofcrisis gebracht, stelt het PBL.

De typisch Nederlandse manier van politiek bedrijven heeft het land in de stikstofcrisis gebracht, stelt het Planbureau voor de Leefomgeving. Voor een langetermijnoplossing is vooral meer wetenschappelijke kennis nodig.

Ja, het kwam door uitspraken van het Europese Hof en van de Raad van State. Misschien ook wel door te laks milieubeleid. Maar in feite, stelt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), heeft Nederland de huidige stikstofcrisis over zichzelf afgeroepen. De kwestie vindt zijn oorsprong in ‘decennia zonder veel fundamenteel politiek debat over welke van een aantal conflicterende belangen in de leefomgeving prioriteit hadden’.

Dat schrijft het PBL in de publicatie ‘Stikstof in perspectief’, die vandaag verschijnt. In het rapport schetst het planbureau de achtergrond van de stikstofkwestie, de gevolgen van de juridische uitspraken en enkele mogelijke bestuurlijke oplossingen.

Volgens het planbureau is de huidige impasse ontstaan, doordat de Nederlandse overheid de kool en de geit wilde sparen: ‘Conflicterende belangen zijn naast elkaar in stand gehouden, en soms zelfs naast elkaar gestimuleerd. Zo wil Nederland én de agrosector stimuleren een wereldspeler te zijn, en natuurdoelen halen op een beperkt stukje grond’.

Dat is vastgelopen: de rechter heeft geoordeeld dat Nederland niet kan aantonen dat het de natuur voldoende beschermt tegen de schade van te veel stikstof. Opvallend is, volgens het PBL, dat de Europese Habitatrichtlijn waar Nederland volgens de rechter niet aan voldoet, niet expliciet rept van stikstof. De wettelijke richtlijn vraagt ‘slechts’ om een wetenschappelijk onderbouwde bescherming van de natuur.

Volgens de Habitatrichtlijn is Nederland verplicht om de toestand van beschermde natuurgebieden niet te laten verslechteren. Het is zeer wel mogelijk, volgens het PBL, dat dit ook op ándere manieren bereikt kan worden dan uitsluitend door de neerslag van stikstof in een gebied te beperken. Maar dan moet dit wel per gebied – Nederland heeft 162 beschermde natuurgebieden – en per beschermde plant- of diersoort wetenschappelijk worden aangetoond. Die kennis is er vooralsnog niet, dus rest er op de korte termijn niets anders dan maatregelen te nemen tegen stikstof.

Het PBL biedt het stikstofrapport aan de regering aan. Het is niet geschreven in opdracht van de regering. Die heeft de commissie-Remkes ingesteld om met adviezen te komen om de stikstofcrisis op te lossen. Wel deelt het PBL de visie van het eerste rapport dat Remkes eerder dit jaar publiceerde: niet alles kan. Volgens het PBL is het tijd voor ‘fundamentele keuzes over de inrichting van de leefomgeving en over welke belangen daarin prioriteit krijgen’.

Het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL) spant ondertussen een kort geding aan tegen de agrarische actiegroep Farmers Defence Force. De supermarktkoepel eist een verbod van aangekondigde protesten van de boeren bij supermarkten.

Kort geding supers tegen boze boeren

Het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL) spant een kort geding aan tegen de agrarische actiegroep Farmers Defence Force. De actiegroep heeft aangekondigd volgende week protestacties te willen houden bij supermarkten en distributiecentra. De boerenleden zijn boos omdat zij vrezen dat zij gedupeerd zullen worden door stikstofmaatregelen van de regering. Het CBL vindt dat boeren daarvoor niet bij de supermarkten moeten zijn en vroeg hen af te zien van acties. Nu de boeren daar geen gehoor aan geven start de supermarktkoepel een kort geding waarin het een verbod van het protest eist. Wanneer de zaak dient is nog niet bekend. Vandaag zullen boeren een publieksvriendelijke actie houden op de Dam in Amsterdam.

Lees ook:

Meer natuur en minder vee, dat is volgens natuurclubs het antwoord op de stikstofcrisis

Na de boeren gaan de Nederlandse natuurorganisaties met de minister om de tafel om te spreken over de aanpak van de stikstofproblematiek. Ze pleiten voor meer natuur en minder vee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden