Planbureau: Nederland schiet tekort op drie milieudoelen per 2020

Beeld STUDIO VONQ

Lang niet alle energiedoelen voor 2020 zullen worden gehaald. Daarna wachten nog flinke dilemma’s.

Echt verrast kon het kabinet niet zijn. Toch noemde minister Cora van Nieuwenhuizen van infrastructuur vandaag na de ministerraad de opgave om aan het Urgendavonnis te voldoen ‘groter dan verwacht’. Zij benadrukte dat ‘alles er op is gericht’ om de door de rechter opgelegde 25 procent CO2-reductie te halen.

Premier Rutte noemde het ‘een enorme klus’. “Maar een rechterlijke uitspraak hebben we nu eenmaal uit te voeren. Het doel is om het doel te halen.”

Vandaag maakte het Planbureau voor de Leefomgeving bekend dat Nederland in dit tempo in 2020 op een CO2-reductie van slechts 21 procent komt. Ook andere energiedoelen voor dat jaar zullen niet worden gehaald (zie grafiek).

Rigoureuze maatregelen

De overheid moet de CO2-uitstoot met nog eens 9 megaton verminderen om de 25 procent te halen. Volgens Rutte komt die forse achterstand doordat eerdere maatregelen onvoldoende zoden aan de dijk hebben gezet, en omdat de economie de afgelopen jaren stevig groeide.

Een grote inhaalslag vraagt om rigoureuze maatregelen. Sluiting van één verouderde kolencentrale, waar het kabinet eerder op zinspeelde, zal niet genoeg zijn. Daarom rook GroenLinks vandaag zijn kans. Het kwam met een plan om vier van de vijf overgebleven kolencentrales te sluiten. Daarvoor wil de oppositiepartij 1,8 miljard subsidiegeld gebruiken dat op de plank ligt.

De vraag is of dat bedrag genoeg is, maar Engie, de exploitant van een van de kolencentrales op de Rotterdamse Maasvlakte, heeft wel oren naar zo’n regeling. Volgens een woordvoerder is de energiefabrikant een andere koers ingeslagen, en wil die de kolen uitbannen. “Dan zijn er drie opties: ons uitkopen, de centrale volledig duurzaam op biomassa laten stoken of sluiting.” De woordvoerder wil niet ingaan op bedragen, maar het plan van GroenLinks heeft zeker zijn interesse gewekt.

De vraag is hoe de sluiting van meerdere kolencentrales opgevangen moet worden. Een mogelijkheid is overstappen op gascentrales. Er staan in Nederland gascentrales die nu niet draaien omdat ze niet kunnen concurreren met goedkope en vuilere steenkolen. Die gascentrales kunnen weer uit de mottenballen.

Ook die stoten flink CO2 uit, maar de uitstoot is half zo groot als bij kolencentrales. Deze centrales zullen niet draaien op Gronings gas, maar op gas uit het buitenland, onder meer Noorwegen, de Verenigde Staten en Rusland. Nederland zal liever geen zaken doen met Poetin voor de energievoorziening.

Zulke geopolitieke overwegingen zal het kabinet ook laten meespelen, naast die die Rutte vandaag al noemde. In één adem met zijn wens om het doel te halen, leek hij ook al verzachtende omstandigheden te noemen voor als Nederland de 25 procent níet haalt.

Draagvlak

Maatregelen moeten volgens de premier immers ook uitvoerbaar zijn en kunnen rekenen op draagvlak – maatschappelijk en politiek. Het kabinet wil niet dat klimaatplannen de burger of bedrijven te veel geld gaan kosten. Bovendien liggen sommige maatregelen electoraal zeer gevoelig. Zoals een verlaging van de maximumsnelheid bij Ruttes eigen VVD.

Ook waarschuwde Rutte voor de verplaatsing van problemen. “We moeten verstandig beleid voeren, waarin er geen uitstoot weglekt naar het buitenland.” Als Nederland het merendeel van de kolencentrales sluit, kunnen gascentrales bij zogeheten ‘piekbelasting’ niet in de gehele stroomvraag voorzien.

Op koude, windstille dagen zal Nederland dan stroom moeten binnenhalen uit Duitsland. Dat zal bruinkoolstroom worden, nog viezer dan de huidige Nederlandse kolenstroom.

Lees ook: 

Coalitie wil Urgendazaak niet op de spits drijven

De coalitiefracties reageerden eerder deze week al vrij laconiek op het nieuws dat Nederland de milieudoelen niet haalt. Niemand wil de druk over het klimaat nog verder opvoeren.

Vier vragen over de gevolgen van de Urgenda-uitspraak

Oké, er zou iets moeten gebeuren na de uitspraak in de Urgenda-zaak. Maar wat? En hoe? En kan dat snel genoeg? Vier vragen over de gevolgen van de uitspraak van oktober. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden