Milieudelicten

Partij voor de Dieren doet nieuwe oproep om ecocide strafbaar te stellen

Een actie van Extinction Rebellion bij de Assemblée Nationale in Parijs.Beeld Joris Van Gennip

De Partij voor de Dieren wil dat ecocide internationaal strafbaar wordt gesteld. Nederland moet hierin het voortouw nemen, vindt Kamerlid Lammert van Raan.

Grootschalige milieudelicten zijn een misdrijf tegen de aarde. Het Internationaal Strafhof in Den Haag moet daarom de mogelijkheid krijgen bestuurders van bedrijven of regeringsleiders strafrechtelijk te vervolgen als zij zich schuldig maken aan zogeheten ecocide.

De Partij voor de Dieren bepleit dit al jaren, maar krijgt tot op heden weinig steun voor deze oproep. Tweede Kamerlid Lammert van Raan presenteert daarom dinsdag een initiatiefnota over het strafbaar stellen van ecocide, in de hoop dat andere partijen zich alsnog aansluiten. “Het wordt steeds urgenter om dit te regelen”, zegt Van Raan. “De schade aan het klimaat en aan onze ecosystemen neemt verder toe. Dat vraagt om nieuwe instrumenten om dit te bestrijden.”

Zo’n instrument is het laten vervolgen van landen of bedrijven via het Internationaal Strafhof in Den Haag. Op dit moment kan dat Hof tot vervolging overgaan als er een verdenking is van oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid of genocide. Deze misdrijven zijn vastgelegd en omschreven in het Statuut van Rome. De lat om daar een nieuw delict aan toe te voegen ligt hoog: een land dat het Strafhof erkent, kan een voorstel hiertoe indienen, waarna ten minste twee derde van de 123 lidstaten akkoord moet gaan. Diverse landen staan niet te springen om deze uitbreiding van het Statuut van Rome. Brazilië bijvoorbeeld, kan dan een aanklacht tegemoet zien vanwege de grootschalige kap van bossen.

Meer draagvlak voor straffen ecocide

Van Raan ziet dat er internationaal meer draagvlak komt voor het erkennen en kunnen bestraffen van ecocide. De eilanden Vanuatu en de Malediven, die worden bedreigd door de stijgende zeespiegel, willen al langer dat er een onderzoek komt naar de juridische mogelijkheden om dit te regelen. De Franse president Macron liet eerder dit jaar doorschemeren dat hij daar wel voor voelt.

Het kabinet in Nederland heeft deze boot altijd afgehouden. In 2015 zei toenmalig minister van buitenlandse zaken Bert Koenders dat het erkennen van ecocide ‘niet aan de orde’ is en dat het redden van de ecosystemen meer gebaat is bij ‘internationale afspraken’. Eind 2018 wilde Van Raan van de huidige minister van buitenlandse handel Sigrid Kaag weten of Nederland alsnog bereid is zich in te spannen om ecocide op te nemen in het Statuut van Rome. Die vraag overviel Kaag. “Ik had die term (ecocide) eerlijk gezegd nog niet eerder gehoord”, antwoordde ze. Voor Kamerlid Van Raan was dat voldoende aanleiding om zijn initiatiefnota te schrijven.

Voor het indienen van een eigen voorstel bij het Strafhof door Nederland lijkt onvoldoende draagvlak in de Kamer. In het verleden hebben alleen de linkse oppositie, Denk en 50Plus dergelijke initiatieven van de Partij voor de Dieren gesteund. Van Raan: “Het zou al mooi zijn als Nederland voorstellen van andere landen omarmt. Het is een ingewikkeld verhaal. Ecocide definiëren is een juridische innovatie. Maar we hebben het nodig, om onze ecosystemen beter te kunnen beschermen.”

Lees ook:

Hoe verdachten van misdrijven tegen de aarde vervolgd moeten worden

De term genocide werd 75 kaar geleden geïntroduceerd tijdens het Neurenbergproces tegen topfiguren uit nazi-Duitsland. Nu driekwart eeuw later wil een team van juristen van naam en faam een juridische definitie formuleren voor ecocide.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden