Noodrem

Oxfam: Ongebreideld klimaatbos neerzetten leidt tot voedseltekort

null Beeld AP
Beeld AP

Bomen die CO2 uit de lucht filteren helpen het klimaat. Maar de wereld moet niet doorslaan met bosaanplant, waarschuwt Oxfam Novib, anders is voedseltekort het gevolg.

Voor de redding van het klimaat door de aanplant van nieuw bos is 1,6 miljard hectare grond nodig, meer dan alle landbouwareaal ter wereld. Dat maakt duidelijk waarom massale boomaanplant niet de juiste oplossing is tegen de klimaatcrisis, stelt Oxfam Novib dinsdag in een studie.

Wanneer landen ongebreideld bomen gaan planten dan leven mensen in 2050 klimaatneutraal, maar zal honger heersen omdat alle landbouwgrond aan klimaatbos is opgeofferd, waarschuwt de ontwikkelingshulporganisatie. De studie van Oxfam bevat theoretische rekensommen, maar de organisatie ziet zó veel landen en bedrijven mikken op bosaanplant om hun klimaatdoelen in 2050 te behalen, dat ze besloot preventief aan de noodrem te trekken. “Overheden en bedrijven wedden op het verkeerde paard”, zegt Marita Hutjes van Oxfam.

Milieuwinst over vervuiling heen plakken

Voor bedrijven en overheden lijkt bosaanplant een aantrekkelijke manier om aan de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te voldoen. Ze kunnen, zonder hun activiteiten te veranderen, de doelen voor CO2-reductie halen. Geplante bomen gaan groeien en nemen daarbij broeikasgas op. In de boekhouding kunnen landen en ondernemingen ‘klimaatneutraal’ worden door de milieuwinst van klimaatbossen over hun vervuiling heen te plakken. De uitstoot is zo ‘netto nul’. Dus de CO2-vervuiling, door fabrieken, woningen en verkeer is er nog steeds, maar klimaatbos geldt als goedmaker. In aanloop naar de volgende VN-klimaattop beloofden al 120 landen, waaronder China en de VS, om netto klimaatneutraal te worden. Ook bedrijven, waaronder oliereuzen als BP, Total en Eni willen dankzij bosaanplant groen de toekomst tegemoet gaan.

Werkelijke verduurzaming door schone energie en duurzame bedrijfsvoering vergt relatief hoge kosten en ligt gevoelig. Die blijft achter bij de plannen voor klimaatbos, constateert Oxfam. “De huidige plannen van landen om de uitstoot te verminderen leveren tegen 2030 slechts een reductie op van circa 1 procent van de wereldwijde uitstoot”, schat Oxfam. Dat wil niet zeggen dat er weinig windmolens of zonnepanelen verschijnen, maar hun uiteindelijke klimaatwinst is minimaal omdat consumptie en economische groei rustig voortschrijden.

‘Uitstoot moet bij de bron verminderen’

Dat is onhoudbaar, stelt Oxfam. De uitstoot uit schoorstenen en uit uitlaatpijpen moet volgens de ngo bij de bron drastisch verminderen, zónder te veel bomen als compensatiemiddel. “Er zouden ruim 2 miljard voetbalvelden of vijf keer de oppervlakte van India nodig zijn als we de klimaatdoelstellingen uitsluitend met boomaanplant zouden willen realiseren”, zegt Hutjes. “Zoveel land is simpelweg niet beschikbaar.” Zij vreest voor honger en landroof, als er een run op bosaanplant ontstaat.

Op de VN-klimaattop in Glasgow, in november, moeten landen besluiten in hoeverre het aanplanten en behouden van bossen mag meetellen voor het behalen van de Parijs-doelen. Op de vorige VN-klimaattop in Madrid, vlak voor corona uitbrak, bleek dit een punt van felle discussie. Voor de klimaatboekhouding van bosaanplant zijn virtuele rechten nodig, die landen kunnen registreren en verhandelen. Of en in welke mate dat een goed idee is, daar kwamen de 195 deelnemende landen samen niet uit. Het rapport van Oxfam leest als een oproep: pas ermee op, want hoe meer land nodig is voor klimaatbos, hoe meer landbouw wereldwijd in de verdrukking komt, met hoge voedselprijzen en honger als gevolg.

Lees ook:

Waarom alleen bomen planten om uitstoot te compenseren niet haalbaar is

Bomen planten wegstrepen tegen CO2-emissies. Dat is een van de manieren om het label ‘klimaatneutraal’ te verdienen. Bedrijven kunnen zo’n belofte ongestraft doen, niemand telde die claims tot nu toe bij elkaar op.

De klimaattop in Madrid was een flop. Wat nu?

De wereld bereikte in Madrid geen overeenstemming over het Parijs-akkoord, dat de opwarming van de aarde moet beteugelen. Landen stelden besluiten uit, onder meer over CO2-compensatie met bos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden