Duurzame100

Optimist Robbert van Duin is de nachtmerrie van de plasticindustrie

Robbert van Duin voor zijn kantoor van gerecycled materiaal, het hout is afkomstig van oude meerpalen uit het IJsselmeer. Beeld Maartje Geels

Hij is de nachtmerrie van de plasticindustrie. En dat levert Robbert van Duin een mooie plek in de Duurzame 100 op.

Hij zit al meer dan veertig jaar in het afval, is zo’n beetje de enige Nederlander die álles weet van hergebruik van grondstoffen. Heel veel is er in vier decennia niet veranderd, zegt hij. Lachend: “Er wordt in ieder geval wel meer over ­gepraat”.

Robbert van Duin (1951) is een optimist. “Er is natuurlijk in veertig jaar wel het nodige verbeterd. Al betekenen twee stappen vooruit doorgaans dat er ook één of twee, soms wel drie achteruit worden gezet. Feit is dat het milieubeleid niet meer kan worden weggelachen. En dat is wel anders geweest.”

Op een receptie, jaren geleden, stapte er iemand uit het bedrijfsleven op hem af: “We hebben groot respect voor je inhoudelijke dossierkennis en je ­strategische timing. Voor ieder uur dat jij in dit dossier steekt, moeten wij tien mensen aan het werk zetten. Maar dat doen we gewoon. Dus hou er maar mee op.”

Maar Van Duin hield er niet mee op. Hij realiseerde zich wel dat hij net iets slimmer en strategisch handiger moest zijn dan zijn tegenstanders, als hij ­milieubeleid wilde bijsturen. Hij zit veelvuldig aan overlegtafels. Ook met het bedrijfsleven. “Er is een periode geweest dat ik ’s avonds na die vergaderingen thuis altijd eerst ging douchen. Het was kennelijk een methode om de shit van me af te spoelen. Het moeizame van dit trage proces van verandering raakt me wel, maar ik kan het van me afschudden, ik blijf lachen. Ik heb kennelijk een goede weerstand tegen frustraties.’’

Beeld m

Excentriek

Van Duin werkt graag op de achtergrond – verschijnt niet veel in de media. Maar mensen die hem tegenkomen, vergeten hem niet snel, al was het maar om die excentrieke goudkleurige bril.

Voor het eerst staat hij in de Duurzame 100, toch leuk op je 67ste, bekent hij. Weer met die brede grijns. Van Duin is de oprichter van de milieuorganisatie Recycling Netwerk Nederland, recentelijk uitgebreid tot Recycling Netwerk Benelux, want de afvalproblemen zijn in de buurlanden niet minder nijpend dan in Nederland. Hij is de nachtmerrie van de plasticindustrie en het verpakkende bedrijfsleven. Zijn organisatie weet met een slimme aanpak heikele thema’s op de publieke en politieke agenda te krijgen – en altijd precies op de momenten dat de kwesties in Den Haag of in Brussel spelen. Of het nu gaat om uitbreiding van statiegeld of om verontreinigende, versnipperde ­autobanden op sportvelden, Van Duins Recycling Netwerk bepaalt de discussie.

Toch vindt hij zichzelf geen activist. Als afgestudeerd chemicus is hij vooral de wetenschapper die alles uitzoekt, napluist en de gaatjes en gaten in het beleid opspoort. “Ik ben van de cijfers en de data.’’ In zijn fraaie werkkamer

op een landgoedje vlak bij Epe, met ­uitzicht op grasland waar geregeld ­edelherten lopen, staan de honderden dossiers keurig geordend op de planken. Hij grijpt nooit mis.

Van Duin was een van de oprichters van Centrum Energiebesparing in Delft, tegenwoordig kortweg CE Delft, ooit bedoeld als het wetenschappelijk bureau van de Nederlandse milieubeweging. Maar hij begon na een paar jaar voor zichzelf, als zelfstandig adviseur, vanuit zijn Bureau Brandstoffen en Grondstoffen. Hij schreef mee aan het eerste Verpakkingsconvenant uit 1991 van milieuminister Hans Alders. “In dat convenant stond al dat na 1 juli 1991 in supermarkten geen gratis plastic tasjes meer mochten worden verstrekt.’’ Invoering van die maatregel zou nog ruim twee decennia op zich laten wachten.

Van Duin vindt dat anno 2018 overheden in Nederland te weinig regie nemen op het milieubeleid. “Het is toch regie or not to be. Als de overheid niet zelf de regie in handen neemt, komt er uiteindelijk niets terecht van het klimaatbeleid en van de circulaire economie. Dan loopt het verkeerd af. In China zie je dat de overheid wél de regie neemt. Daar zeggen ze, hou jullie troep maar, wij hoeven die laagwaardige plastic afvalstromen van jullie niet meer.’’

Afspraken maken met het bedrijfsleven? Van Duin vindt het prima als overgangsmaatregel. “Ik ben niet tegen polderen. Maar na een overgangsfase moet beleid met regelgeving worden afgetimmerd. Je kunt bedrijven niet kwalijk nemen dat ze grenzen opzoeken. En, als er dan nauwelijks wordt gecontroleerd, gaan ze te makkelijk over die grenzen.”

Tot slot heeft hij nog een mededeling voor zijn opponenten uit de branches van afval en supermarkten: “Die uitbreiding van statiegeld komt er in Nederland en België. Onafwendbaar.”

Lees ook:

Trouw presenteert dit jaar voor de tiende keer de Duurzame 100, de ranglijst van groenste denkers en doeners in Nederland.

We vieren dit jubileum 10 oktober met een festival in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Die avond wordt ook bekend wie de winnaar van dit jaar is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden