Nieuws Bedreigde dieren

Opkomen voor de zeekomkommer is niet sexy, maar wel nodig

Een tokeh op het Indonesische eiland Komodo. Beeld Ola Jennersten, WNF

De 183 landen die het CITES-verdrag tegen de handel in beschermde dier- en plantensoorten tekenden, onderhandelen in Genève over bescherming van nog meer bedreigde planten en dieren.

De tokeh-gekko is – vooralsnog – niet bedreigd. Het kleurrijke reptiel komt op vrij ruime schaal voor in Zuidoost-Azië. Toch pleiten India, de Filippijnen, de VS en de Europese Unie in het Zwitserse Genève voor maatregelen om het dier te beschermen. Om te voorkomen dat deze gekkosoort binnenkort wél zeldzaam wordt. De gekko is een leuk beestje, maar ook de onooglijke zeekomkommer verdient bescherming, vinden enkele landen.

De tokeh, vertelt Christiaan van der Hoeven van het Wereld Natuur Fonds, is onder reptielenliefhebbers razend populair – ook in ­Nederland. In Hong Kong en China wordt het dier op grote schaal ­gedood en ­gedroogd en op markten verkocht, ­omdat er geneeskrachtige eigenschappen aan worden toegeschreven. “Deze gekko wordt in zulke grote aantallen verhandeld, dat op den duur het voortbestaan in ­gevaar kan komen. Daarom wordt ervoor gepleit de handel in deze soort te reguleren.” Van der Hoeven verwacht dat ­Indonesië zal dwarsliggen – daar komen de meeste tokehs vandaan en een vergunningensysteem geeft veel bureaucratie, waar geen land op zit te wachten.

Handel in ivoor

De komende twee weken staat het voortbestaan van 52 soorten planten en dieren op de agenda van de 18de CITES-conferentie: fazanten, giraffes, antilopen, otters, hagedissen, ratten, cederbomen, rozenhout, aloëplanten en vlinders. De internationale overeenkomst CITES ­beschermt inmiddels 5000 dier- en 30.000 plantensoorten.

Het Wereld Natuur Fonds, dat met een delegatie van twintig mensen de conferentie bijwoont, wil ­onder meer de rol van Vietnam in de handel in ivoor en hoorn van de neushoorn aan de orde stellen. Vietnam is volgens WNF China gepasseerd als grootste consumentenmarkt voor ivoor en hoorn. Ook wordt er gehandeld in delen van tijgers en in zeldzame houtsoorten en producten van schubdieren. Op de conferentie zal WNF aandringen op meer aandacht voor de rol van Vietnam als consumptie- en doorvoerland voor beschermde soorten.

Bioloog en wild life expert van WNF Christiaan van der Hoeven hoopt dat de conferentie ook de zeekomkommer zal beschermen. De Europese Unie, Kenia, Senegal, de Seychellen en de Verenigde Staten pleiten daar voor.

De stofzuiger van de oceanen verdient ook bescherming

Zeekomkommers zijn geen tot de verbeelding sprekende dieren, ­zoals de olifant of de tijger, maar ze zijn heel nuttig. Ze worden ‘stofzuigers’ van de oceanen genoemd, ze reinigen de zeebodem en beschermen zo koraalriffen. De ongewervelde dieren zijn gastheer van honderden parasieten die de biodiversiteit van het ecosysteem vergroten. Ze worden echter ook gewaardeerd als lekkernij in de Aziatische keuken. “Ze worden zwaar overbevist” zegt Van der Hoeven. “In veel gebieden nemen ze sterk in aantal af.”

Zeekomkommer in de oceaan bij Costa Rica. Beeld Carlos Drews, WNF

Volgens Van der Hoeven is CITES een van de weinige internationale verdragen die effect hebben. “Ik ben er nu acht jaar bij betrokken. Zes jaar geleden is besloten de haai beter te beschermen. Daar is twintig jaar voor gevochten. Maar het is wel gelukt. Hetzelfde gebeurde met de grijze roodstaartpapagaai, een prachtig dier waarin op grote schaal werd gehandeld. Tachtig procent ging dood tijdens het transport. Die handel is uiteindelijk ook aan banden gelegd.”

Lees ook:

Handel in ivoor blijft (voorlopig) verboden

Een eerste poging van een aantal Afrikaanse landen om in de toekomst weer ivoor te verkopen werd in 2016 in de kiem gesmoord. Op de Conventie over Internationale Handel in Bedreigde Planten- en Dierensoorten (Cites) in Zuid-Afrika werd  een plan voor hervatting van ivoorverkoop met ruime meerderheid weggestemd.

Is het erg dat dieren uitsterven?

De internationale lijst met bedreigde diersoorten groeit. Steeds meer diersoorten verschuiven naar de categorie ‘ernstig bedreigd’ en ‘uitgestorven in het wild’. Moeten we dat betreuren?

Zeven ‘verrassingen’ op de lijst van bedreigde diersoorten

Over het algemeen is van de ijsbeer, de reuzenpanda, de neushoorn en de sneeuwluipaard bekend dat ze het moeilijk hebben om te overleven. Maar de lijst met bedreigde diersoorten is ondertussen al zo uitgebreid dat er een aantal onverwachte dieren op staan (2012). 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden